Η Συρία βιώνει μια από τις πιο αιματηρές περιόδους της πρόσφατης ιστορίας της, με πάνω από 1.000 νεκρούς μέσα σε δύο μέρες λόγω συγκρούσεων, εκτελέσεων και πράξεων αντεκδίκησης.
Το ξέσπασμα βίας σχετίζεται με την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ, μετά από τρεις μήνες κυριαρχίας της ισλαμιστικής αντάρτικης οργάνωσης Hayat Tahrir al Sham. Αν και οι νέες αρχές υποσχέθηκαν ειρήνη, η πραγματικότητα δείχνει ένα σκληρό κύμα αντεκδίκησης, με στόχο κυρίως την Αλαουιτική μειονότητα – μια σιιτική αίρεση από την οποία καταγόταν ο Άσαντ.
Η νέα κυβέρνηση κυριαρχείται από ισλαμιστές αντάρτες και προσπαθεί να εδραιώσει την εξουσία της μέσα από στρατιωτικές εκστρατείες και εκκαθαρίσεις.
Αν και ο ίδιος ο Άσαντ διέφυγε στη Ρωσία, χιλιάδες υποστηρικτές του παραμένουν στη Συρία και διεξάγουν αντάρτικο πόλεμο σε ορεινές περιοχές.
Η σύγκρουση παραμένει ένα γεωπολιτικό πεδίο μάχης, με το Ιράν, τη Ρωσία και τη Δύση να παρακολουθούν τις εξελίξεις, χωρίς να είναι ξεκάθαρο αν θα εμπλακούν ξανά ενεργά.
Τι προκάλεσε τη νέα έκρηξη βίας;
- Ενέδρα σε κυβερνητικές δυνάμεις: Οι συγκρούσεις ξεκίνησαν όταν υποστηρικτές του Άσαντ έστησαν ενέδρα στις δυνάμεις ασφαλείας στη Λατάκια, παραλιακή επαρχία της Συρίας, όπου ζουν πολλοί Αλαουίτες.
- Μαζικές αντεπιθέσεις: Σε απάντηση, οι νέες συριακές αρχές κάλεσαν χιλιάδες ενόπλους να καταστείλουν την εξέγερση, με αποτέλεσμα ανεξέλεγκτες δολοφονίες εκδίκησης.
- Πογκρόμ κατά των Αλαουιτών: Μαχητές της νέας κυβέρνησης εκτέλεσαν μαζικά αμάχους, ισχυριζόμενοι ότι υποστήριζαν τον Άσαντ. Βίντεο που διέρρευσαν δείχνουν ωμότητες, εκτελέσεις εξ επαφής και βασανιστήρια, χωρίς να είναι δυνατή η ανεξάρτητη επιβεβαίωση τους.
Γιατί οι Αλαουίτες γίνονται στόχος;
Οι Αλαουίτες αποτελούν θρησκευτική μειονότητα στη Συρία και ιστορικά είχαν στενούς δεσμούς με το καθεστώς Άσαντ. Αν και πολλοί δεν είχαν άμεση σχέση με την εξουσία, οι νέες ισλαμιστικές αρχές και άλλες αντίπαλες δυνάμεις τους θεωρούν συλλογικά υπεύθυνους.
Ο ρόλος του νέου καθεστώτος και οι προκλήσεις
Ο Αχμέντ αλ-Σαράα, ο μεταβατικός πρόεδρος και ηγέτης της ισλαμιστικής Hayat Tahrir al-Sham, επιχείρησε να καθησυχάσει τους πολίτες, καλώντας για ειρήνη και ενότητα, λέγοντας ότι «η Συρία έχει τα χαρακτηριστικά για να επιβιώσει». Ωστόσο, η νέα κυβέρνηση δεν έχει ακόμα τον πλήρη έλεγχο της χώρας, ενώ ακραία στοιχεία μέσα στο καθεστώς της διεξάγουν εθνοτικές εκκαθαρίσεις, υπονομεύοντας τη σταθερότητα.
Το πρόβλημα είναι ότι η νέα ηγεσία βασίζεται σε παραστρατιωτικές ομάδες που λειτουργούν ανεξέλεγκτα και εκδικούνται όσους θεωρούνται σύμμαχοι του Άσαντ, ακόμα κι αν πρόκειται για απλούς πολίτες.
Η κατάσταση σήμερα: Καταστολή και φόβος
- Διακοπή νερού και ηλεκτρικού ρεύματος στη Λατάκια, ενώ οι κάτοικοι δηλώνουν ότι οι ένοπλες ομάδες σκοτώνουν όποιον βρουν μπροστά τους.
- Ο ΟΗΕ και η Γαλλία ζητούν έρευνα για τις δολοφονίες αμάχων και τη διασφάλιση της θρησκευτικής ελευθερίας.
- Οι νέες συριακές αρχές ετοιμάζουν νέα κυβέρνηση, η οποία όμως θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να εξασφαλίσει σταθερότητα και ενότητα σε μια χώρα που βυθίζεται σε κύκλο εκδίκησης.
Η Συρία βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Αν δεν υπάρξει ουσιαστικός διάλογος και εγγυήσεις προστασίας για όλες τις κοινότητες, η χώρα κινδυνεύει να παραμείνει σε διαρκή σύγκρουση και χάος, χωρίς προοπτική ειρήνης.
