Καθώς πλησίαζε το πρωί της 7ης Οκτωβρίου 2023, πολλοί από τους παρευρισκόμενους στο μουσικό φεστιβάλ Nova κοντά στα σύνορα της Γάζας πήραν παράνομα ναρκωτικά όπως MDMA ή LSD.
Εκατοντάδες από αυτούς ήταν υπό την επήρεια ναρκωτικών όταν, λίγο μετά την ανατολή του ηλίου, ένοπλοι της Χαμάς επιτέθηκαν στον χώρο. Τώρα νευροεπιστήμονες που εργάζονται με επιζώντες από το φεστιβάλ λένε ότι υπάρχουν πρώτες ενδείξεις ότι το MDMA - γνωστό και ως έκσταση ή molly - μπορεί να παρείχε κάποια ψυχολογική προστασία έναντι του τραύματος.
Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, τα οποία αξιολογούνται επί του παρόντος από ομότιμους με σκοπό τη δημοσίευση τους επόμενους μήνες, υποδηλώνουν ότι το ναρκωτικό συνδέεται με πιο θετικές ψυχικές καταστάσεις - τόσο κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης όσο και τους μήνες μετά.
Η μελέτη, που διεξήχθη από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Χάιφα του Ισραήλ, θα μπορούσε να συμβάλει στο αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον για τον τρόπο με τον οποίο το MDMA θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση του ψυχολογικού τραύματος. Θεωρείται ότι είναι η πρώτη φορά που οι επιστήμονες μπόρεσαν να μελετήσουν ένα μαζικό τραύμα όπου μεγάλος αριθμός ανθρώπων ήταν υπό την επήρεια ναρκωτικών που αλλοιώνουν το μυαλό.
Οι ένοπλοι της Χαμάς σκότωσαν 360 ανθρώπους και απήγαγαν δεκάδες άλλους στο χώρο του φεστιβάλ, όπου 3.500 άνθρωποι διασκέδαζαν. «Είχαμε ανθρώπους που κρύβονταν κάτω από τα σώματα των φίλων τους για ώρες ενώ ήταν υπό την επήρεια LSD ή MDMA», δήλωσε ο καθηγητής Roy Salomon, ένας από τους επικεφαλής της έρευνας. «Λέγεται ότι πολλές από αυτές τις ουσίες δημιουργούν πλαστικότητα στον εγκέφαλο, οπότε ο εγκέφαλος είναι πιο ανοιχτός στις αλλαγές. Τι συμβαίνει όμως αν υπομείνετε αυτή την πλαστικότητα σε μια τόσο τρομερή κατάσταση - θα γίνει χειρότερα ή καλύτερα;»
Η έρευνα παρακολούθησε τις ψυχολογικές αντιδράσεις περισσότερων από 650 επιζώντων του φεστιβάλ. Τα δύο τρίτα από αυτούς βρίσκονταν υπό την επήρεια ψυχαγωγικών ναρκωτικών, όπως MDMA, LSD, μαριχουάνα πριν από τις επιθέσεις. «Το MDMA, και ειδικά το MDMA που δεν είχε αναμιχθεί με κάτι άλλο, παρείχε τη μεγαλύτερη προστασία», διαπίστωσε η μελέτη, σύμφωνα με τον καθηγητή Σάλομον. Είπε ότι όσοι έπαιρναν MDMA κατά τη διάρκεια της επίθεσης φάνηκε να τα καταφέρνουν πολύ καλύτερα νοητικά τους πρώτους πέντε μήνες μετά, όταν γίνεται μεγάλη επεξεργασία. «Κοιμόντουσαν καλύτερα, είχαν λιγότερη ψυχική δυσφορία - τα πήγαιναν καλύτερα από τα άτομα που δεν έπαιρναν καμία ουσία», είπε.
Η ομάδα πιστεύει ότι οι προ-κοινωνικές ορμόνες που ενεργοποιούνται από το φάρμακο - όπως η ωκυτοκίνη, η οποία συμβάλλει στην προώθηση του δεσμού - βοήθησαν στη μείωση του φόβου και στην ενίσχυση των συναισθημάτων συντροφικότητας μεταξύ όσων διέφυγαν από την επίθεση. Και ακόμη πιο σημαντικό, λένε, φαίνεται ότι άφησε τους επιζώντες πιο ανοιχτούς στο να λάβουν αγάπη και υποστήριξη από τις οικογένειες και τους φίλους τους μόλις επέστρεψαν στο σπίτι τους.
Σαφώς, η έρευνα περιορίζεται μόνο σε όσους επέζησαν από τις επιθέσεις, γεγονός που καθιστά δύσκολο να προσδιοριστεί με βεβαιότητα αν τα συγκεκριμένα φάρμακα βοήθησαν ή εμπόδισαν τις πιθανότητες διαφυγής των θυμάτων.
Όμως οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολλοί επιζώντες, όπως ο Michal Ohana, πιστεύουν ακράδαντα ότι έπαιξαν ρόλο - και λένε ότι αυτή η πεποίθηση, από μόνη της, μπορεί να τους βοηθήσει να ανακάμψουν από το γεγονός. «Αισθάνομαι ότι μου έσωσε τη ζωή, επειδή ήμουν τόσο μαστουρωμένη, σαν να μην είμαι στον πραγματικό κόσμο», μου είπε. «Επειδή οι κανονικοί άνθρωποι δεν μπορούν να δουν όλα αυτά τα πράγματα - δεν είναι φυσιολογικό». Χωρίς το φάρμακο, πιστεύει ότι απλώς θα είχε παγώσει ή θα είχε καταρρεύσει στο πάτωμα και θα είχε σκοτωθεί ή συλληφθεί από τους ενόπλους.
Γιατροί και επιστήμονες σε διάφορες χώρες έχουν ήδη πειραματιστεί με ψυχοθεραπεία με τη βοήθεια του MDMA για τη διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) σε δοκιμαστικό περιβάλλον - αν και μόνο η Αυστραλία το έχει εγκρίνει ως θεραπεία. Στις χώρες που το έχουν απορρίψει περιλαμβάνονται οι ΗΠΑ, όπου ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων επικαλέστηκε ανησυχίες σχετικά με τον σχεδιασμό των μελετών, ότι η θεραπεία μπορεί να μην προσφέρει μακροχρόνια οφέλη και σχετικά με τον πιθανό κίνδυνο για καρδιακά προβλήματα, τραυματισμούς και κατάχρηση.
Το MDMA ταξινομείται ως φάρμακο κατηγορίας Α στο Ηνωμένο Βασίλειο και έχει συνδεθεί με ηπατικά, νεφρικά και καρδιακά προβλήματα. Στο Ισραήλ, όπου το MDMA είναι επίσης παράνομο, οι ψυχολόγοι μπορούν να το χρησιμοποιούν για τη θεραπεία πελατών μόνο σε πειραματική ερευνητική βάση.
Τα προκαταρκτικά ευρήματα της μελέτης του φεστιβάλ Nova παρακολουθούνται στενά από ορισμένους από αυτούς τους ισραηλινούς κλινικούς γιατρούς που πειραματίζονται με το MDMA ως θεραπεία για το PTSD μετά τις 7 Οκτωβρίου.
Συλλογικό τραύμα, τραύμα μάχης, ναρκωτικά που αλλάζουν το μυαλό, σεξουαλική επίθεση, όμηροι, επιζώντες, συλλέκτες σωμάτων, τραυματίες και πενθούντες - οι ειδικοί του Ισραήλ σε θέματα τραύματος αντιμετωπίζουν ένα πολύπλοκο κοκτέιλ θεμάτων από τους πελάτες που κατακλύζουν τώρα τη θεραπεία. Η κλίμακα αυτής της πρόκλησης για την ψυχική υγεία αντικατοπτρίζεται στη Γάζα, όπου τεράστιος αριθμός ανθρώπων έχει σκοτωθεί, τραυματιστεί ή μείνει άστεγος μετά από έναν καταστροφικό 15μηνο πόλεμο - και όπου υπάρχουν ελάχιστοι πόροι για να βοηθηθεί ένας βαθιά τραυματισμένος πληθυσμός.
Με πληροφορίες από BBC
