Οι ΗΠΑ διεξάγουν απευθείας συνομιλίες με τη Χαμάς για την απελευθέρωση Αμερικανοϊσραηλινών υπηκόων που κρατήθηκαν όμηροι στη Γάζα, μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ.
Οι συνομιλίες, οι οποίες ξεκίνησαν ήδη από τον Ιανουάριο και συνεχίζονται έκτοτε, σηματοδοτούν την πρώτη φορά που οι ΗΠΑ εμπλέκονται επίσημα απευθείας με τη Χαμάς την οποία χαρακτήρισαν τρομοκρατική οργάνωση το 1997. Ακόμα και πριν το 1997, οι ΗΠΑ δεν αναγνώρισαν ποτέ τη Χαμάς ως νόμιμη πολιτική οντότητα, καθώς τη θεωρούσαν μέρος του ευρύτερου παλαιστινιακού κινήματος αντίστασης, όχι ως εταίρο στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Πάγια πολιτική των ΗΠΑ ήταν, μέχρι πρότινος, να μην διαπραγματεύονται με οργανώσεις ή ομάδες που χαρακτηρίζουν ως τρομοκρατικές. Πριν από αυτές τις συνομιλίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες βασίζονταν κυρίως το Κατάρ και την Αίγυπτο, για να επικοινωνούν με τη Χαμάς. Όταν τον Ιανουάριο ο ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς, Μούσα Αμπού Μαρζούκ, δήλωσε δημοσίως ότι η οργάνωση είναι έτοιμη να ανοίξει διάλογο με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, σχεδόν κανείς δεν πίστεψε πως κάτι τέτοιο είναι πιθανό ενδεχόμενο.
Τι ξέρουμε για τις απευθείας συνομιλίες ΗΠΑ - Χαμάς
Η Wall Street Journal μετέδωσε ότι οι συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν τον περασμένο μήνα στη Ντόχα, οδήγησαν στην απελευθέρωση του Sagui Dekel Chen, ισραηλινοαμερικανούπολίτη, στις 15 Φεβρουαρίου. Κατά τις συνομιλίες στην πρωτεύουσα του Κατάρ, η Ουάσινγκτον διαπραγματεύτηκε επίσης την απελευθέρωση του Εντάν Αλεξάντερ, 21 ετών, του μοναδικού Αμερικανοϊσραηλινού ομήρου που πιστεύεται ότι είναι ακόμη ζωντανός, και των σωμάτων άλλων τεσσάρων που απήχθησαν και μεταφέρθηκαν στη Γάζα κατά την επίθεση κατά του Ισραήλ υπό την ηγεσία της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Περίπου 24 εν ζωή όμηροι -συμπεριλαμβανομένου του Εντάν Αλεξάντερ- και οι σοροί τουλάχιστον 35 άλλων πιστεύεται ότι εξακολουθούν να κρατούνται στη Γάζα, σύμφωνα με το Ισραήλ.
Ο Άνταμ Μπόλερ, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ για θέματα ομηρίας, ηγήθηκε των απευθείας συνομιλιών με τη Χαμάς. Ο Μπόλερ υπήρξε βασικός διαπραγματευτής για τις Συμφωνίες του Αβραάμ και συμμετείχε σε συνομιλίες με τους Ταλιμπάν, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Λίγη ώρα αφότου ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε τις απευθείας συνομιλίες ΗΠΑ - Χαμάς, ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε τελεσίγραφο στην παλαιστινιακή οργάνωση να απευλευθερώσει το σύνολο των ομήρων. Είπε ότι θα στείλει στο Ισραήλ «ό,τι χρειάζεται για να τελειώσει τη δουλειά» και προειδοποίησε:
«Ούτε ένα μέλος της Χαμάς δεν θα είναι ασφαλές αν δεν κάνετε ό,τι σας λέω».
Τι μέλλει γενέσθαι για τη Γάζα
Το μέλλον της Γάζας, που απαιτεί μια διαρκής ειρηνευτική συμφωνία που θα περιλαμβάνει -κατ' ελάχιστον- την αποχώρηση του Ισραήλ, καθώς και η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στον παλαιστινιακό θύλακα παραμένουν εύθραυστα. Η αρχική φάση ολοκληρώθηκε την 1η Μαρτίου και το Ισραήλ μπλόκαρε την ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα προκειμένου να πιέσει τη Χαμάς να παρατείνει την κατάπαυση του πυρός χωρίς να προχωρήσει στη δεύτερη φάση, η οποία περιλαμβάνει πιο ουσιαστικές δεσμεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα και την απόσυρση των στρατευμάτων.
Πολλοί αναλυτές έχουν προειδοποιήσει ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξαρχής δεν είχε ιδιαίτερη πρόθεση να διατηρήσει τη συμφωνία, επειδή ένα οριστικό τέλος της σύγκρουσης θα μπορούσε να απειλήσει την εξουσία του εντός του Ισραήλ. Με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Νετανιάχου και οι στενοί του σύμβουλοι πιστεύουν ότι μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερους όρους ή ακόμη και την απελευθέρωση περισσότερων ομήρων χωρίς σημαντικές παραχωρήσεις.
Η αμερικανική κυβέρνηση επί προεδρίας Τραμπ, παρέκαμψε το Κογκρέσο για να στείλει στο Ισραήλ όπλα αξίας 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η κυβέρνηση Τραμπ -η οποία ανέλαβε καθήκοντα στις 20 Ιανουαρίου- έχει εγκρίνει σχεδόν 12 δισ. δολάρια σε ξένες στρατιωτικές πωλήσεις προς το Ισραήλ, ενώ έχει επανειλημμένα ζητήσει την επιστροφή όλων των ομήρων και το τέλος της κυριαρχίας της Χαμάς στη Γάζα. Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επιμείνει στην αμερικανική κατάληψη του θύλακα και στον αναγκαστικό εκτοπισμό των περίπου 2,2 εκατομμυρίων Παλαιστινίων.
Ακόμα και πριν την 7η Οκτωβρίου, ο Νετανιάχου σχεδόν απέκλειε τη λύση των δύο κρατών. Έκτοτε, διαμηνύει ότι ένα παλαιστινιακό κράτος θα ήταν «ανταμοιβή για την τρομοκρατία». Έχει υποστηρίξει το σχέδιο του Τραμπ να ενθαρρύνει τη μετανάστευση και των 2,1 εκατομμυρίων Παλαιστινίων στη Γάζα, ενώ οι ακροδεξιοί εταίροι του στον κυβερνητικό συνασπισμό ετοιμάζουν τα σχέδιά τους για την «επανίδρυση» εβραϊκών οικισμών στον θύλακα.
