Ο Χαβιέρ Μιλέι έχει ξεκινήσει να ανοίγει βίαια την προστατευτική οικονομία της Αργεντινής, μειώνοντας δασμούς με στόχο να μειώσει τις υψηλές τιμές σε αγαθά που κυμαίνονται από φριτέζες αέρος μέχρι ηλεκτρονικές συσκευές.
Οι Αργεντινοί παραγγέλνουν για πρώτη φορά από το Amazon, ενώ τα σουπερμάρκετ αρχίζουν να γεμίζουν τα ράφια τους με απορρυπαντικό Tide και κονσερβοποιημένο τόνο από τον Ισημερινό, καθώς ο φιλελεύθερος πρόεδρος διαλύει ένα δίκτυο δασμών και κανονισμών που έχουν καταστήσει πολλά εισαγόμενα προϊόντα σχεδόν απρόσιτα.
Μια φριτέζα αέρος Black & Decker που πωλείται για 100 δολάρια στις ΗΠΑ κοστίζει 289 δολάρια στην Αργεντινή, σύμφωνα με καταχωρήσεις σε διαδικτυακούς λιανοπωλητές. Ένα φόρεμα Zara που κοστίζει 25 δολάρια στις ΗΠΑ πωλείται 67 δολάρια στην Αργεντινή, ενώ ένα Apple iPhone 15 που πωλείται για 799 δολάρια στις ΗΠΑ κοστίζει 2.800 δολάρια. Ο μέσος μισθός στην Αργεντινή είναι λιγότερο από το ένα τέταρτο του επιπέδου στις ΗΠΑ, σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ των Financial Times.
Οι Αργεντινοί παραπονιούνται ότι τα ηλεκτρονικά, τα ρούχα και άλλα αγαθά εγχώριας παραγωγής, των οποίων οι κατασκευαστές προστατεύονται από τον ανταγωνισμό και επιβαρύνονται με υψηλή φορολογία, είναι επίσης υπερτιμημένα.
«Όλα είναι ακριβά... και η διαφορά στην ποιότητα είναι πραγματικά εμφανής», δήλωσε ο Ματίας, 42 ετών, εργαζόμενος στη δημοτική αρχή στο Μπουένος Άιρες. «Είμαι φίλος της αργεντίνικης βιομηχανίας, αλλά όχι με οποιοδήποτε κόστος».
Οι κινήσεις Μιλέι
Με στόχο τη μείωση των τιμών καταναλωτή και την επιτάχυνση της μείωσης του ετήσιου τριψήφιου πληθωρισμού της Αργεντινής, η κυβέρνηση του Μιλέι έχει μειώσει δασμούς σε δεκάδες προϊόντα, από κρέμες για την ακμή μέχρι τεφροδόχους.
Η κυβέρνηση του Μπουένος Άιρες έχει καταργήσει τη γραφειοκρατία στα τελωνεία της Αργεντινής, περιλαμβάνοντας την άρση κανόνα που απαιτούσε από εκπροσώπους τοπικών παραγωγών να εγκρίνουν ορισμένες εισαγωγές από ξένους ανταγωνιστές.
Η διοίκηση του Μιλέι έχει επίσης τριπλασιάσει το ετήσιο όριο που επιτρέπεται στους Αργεντινούς να παραγγέλνουν από το εξωτερικό για προσωπική χρήση, φτάνοντας τα $3.000, ενώ τα πρώτα $400 εξαιρούνται από δασμούς. Το Amazon άρχισε να προσφέρει δωρεάν αποστολή ορισμένων προϊόντων από το κατάστημά του στις ΗΠΑ προς την Αργεντινή τον Νοέμβριο.
«Μειώνουμε δασμούς που υποστηρίζουν το καταστροφικό σχέδιο αντικατάστασης εισαγωγών [με εγχώρια παραγωγή],» δήλωσε ο Μιλέι σε επιχειρηματική εκδήλωση τον Οκτώβριο. «Αυτό τιμώρησε ολόκληρη την κοινωνία με προϊόντα και υπηρεσίες χειρότερης ποιότητας και υψηλότερης τιμής, προς όφελος μιας προνομιούχας μειοψηφίας».
Στις 22 Δεκεμβρίου, η κυβέρνηση σταμάτησε την επιβολή γενικού φόρου 7,5% σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα και 30% σε αγορές με κάρτες στο εξωτερικό από Αργεντινούς.
Τα αποτελέσματα των κινήσεων Μιλέι
Οι αλλαγές οδηγούν την Αργεντινή σε αντίθετη πορεία από μεγάλο μέρος του υπόλοιπου κόσμου. Τα τελευταία χρόνια, ευρωπαϊκές χώρες και οι ΗΠΑ έχουν υψώσει νέους εμπορικούς φραγμούς για να προστατεύσουν τις εγχώριες βιομηχανίες από φθηνές εισαγωγές από την Κίνα και άλλες χώρες.
Οι επιχειρήσεις παραγωγής της Αργεντινής προειδοποιούν ότι μια αύξηση των εισαγωγών θα μπορούσε να καταστρέψει έναν τομέα που απασχολεί σχεδόν το ένα πέμπτο των εργαζομένων και έχει ήδη πληγεί σοβαρά από την οικονομική κρίση της χώρας. Η βιομηχανική δραστηριότητα μειώθηκε κατά 12,7% τους πρώτους εννέα μήνες του 2024 σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2023.
«Οι εισαγωγές αυξάνονται, η ζήτηση μειώνεται και τα κόστη μας έχουν αυξηθεί,» δήλωσε ο Πάμπλο Γεραμιάν, διευθυντής του κλωστοϋφαντουργικού ομίλου Norfabril, που έχει ήδη απολύσει το 15% από τους 280 υπαλλήλους του. «Προσπαθούμε να αντέξουμε, αλλά αναμένουμε να κόψουμε κι άλλους». Οι επιχειρήσεις αναφέρουν ότι η κυβέρνηση του Μιλέι δεν έχει ακόμη αντιμετωπίσει το ζήτημα των υψηλών φόρων και της άκαμπτης αγοράς εργασίας, που καθιστούν την Αργεντινή μία από τις ακριβότερες χώρες στη Λατινική Αμερική για επιχειρηματική δραστηριότητα.
«Θέλουν να εξαλείψουν όλα τα εμπόδια για τις ξένες εταιρείες, αλλά δεν έχουν απομακρύνει τα εμπόδια για εμένα», δήλωσε ο Πάμπλο Γεραμιάν, διευθυντής της υφαντουργικής ομάδας Norfabril. «Δεν είμαστε σε ίσους όρους ανταγωνισμού».
Ο προκάτοχος του Μιλέι είχε κλείσει την οικονομία περισσότερο από ποτέ
Οι μεταρρυθμίσεις του Μιλέι αντιπροσωπεύουν την τελευταία «ταλάντευση του εκκρεμούς» για την οικονομία της Αργεντινής. Οι κυβερνήσεις του αριστερόστροφου κινήματος των Περονιστών, που είναι σύμμαχοι με τα συνδικάτα, έχουν επιβάλει δασμούς και επιδοτήσεις για την προώθηση της εγχώριας βιομηχανίας, ενώ οι δεξιές κυβερνήσεις τη δεκαετία του 1970 και του 1990 κατάργησαν περιορισμούς, οδηγώντας σε μαζικά κλεισίματα βιομηχανιών.
Ο Μιλέι έχει δηλώσει ότι θέλει να απελευθερώσει τις δυνάμεις της αγοράς ώστε να επαναπροσανατολίσει την οικονομία της Αργεντινής προς τομείς όπου έχει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα: τη γεωργία, την εξόρυξη, την ενέργεια και την τεχνολογία, που μαζί απασχολούν μόλις το 12% των Αργεντινών.
Η Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρχνερ, πρώην πρόεδρος και νυν ηγέτιδα του κύριου Περονιστικού κόμματος, δήλωσε τον Νοέμβριο ότι ο Μιλέι «θέλει να μας μειώσει ξανά σε μια απλή αποικία που εκμεταλλεύεται πρώτες ύλες, αδιαφορώντας για όλα τα υπόλοιπα».
Η οικονομία είχε απομονωθεί περισσότερο από ποτέ υπό τον προκάτοχο του Μιλέι, τον Περονιστή Αλμπέρτο Φερνάντες, που προσπάθησε να προστατεύσει τα λιγοστά αποθέματα σκληρού νομίσματος, περιορίζοντας την ικανότητα των εταιρειών να πληρώνουν προμηθευτές. Οι περιορισμοί διέκοψαν σοβαρά τις κατασκευαστικές και λιανικές δραστηριότητες, οδηγώντας σε ελλείψεις προϊόντων, όπως τα ελαστικά.
«Ο μόνος τρόπος να εισαγάγεις κάτι ήταν να γνωρίζεις κάποιον στην κυβέρνηση που θα μπορούσες να πληρώσεις κάτω από το τραπέζι για να παρακάμψεις την ουρά», είπε ο Ρικάρντο Μαρτινόλιο, διευθύνων σύμβουλος της αλυσίδας υλικού Lüsqtoff, που εισάγει και επαναπροσαρμόζει προϊόντα.
Η κυβέρνηση του Μιλέι έλυσε αυτά τα ζητήματα στις αρχές του 2024, μειώνοντας τους μεγάλους χρόνους αναμονής για πληρωμές και δημιουργώντας ένα ομόλογο σε δολάρια για να βοηθήσει τις εταιρείες να αποπληρώσουν τα χρέη τους προς προμηθευτές.
Ο Μαρτινόλιο δήλωσε ότι οι μειώσεις δασμών της κυβέρνησης του Μιλέι θα του επιτρέψουν να σταματήσει να αυξάνει τις τιμές, παρά τον υψηλό μηνιαίο πληθωρισμό της Αργεντινής που βρίσκεται στο 2,4%. «Το τρυπάνι μου θα κοστίζει το ίδιο σε δύο μήνες, αλλά ο μισθός σου θα έχει αυξηθεί», είπε, καθώς οι εργοδότες ενημερώνουν συχνά τους μισθούς λόγω πληθωρισμού.
Ο Μανουέλ Σάντσεθ Γκόμεθ, διευθυντής της μεγαλύτερης αλυσίδας ηλεκτρονικών ειδών της Αργεντινής, Frávega, δήλωσε ότι το άνοιγμα της οικονομίας και η μακροοικονομική σταθεροποίηση υπό τον Μιλέι έχουν «βελτιώσει σημαντικά» τις επιχειρηματικές προοπτικές. «Ο προγραμματιστικός μας ορίζοντας έχει μετατοπιστεί από δύο μήνες σε τρία χρόνια».
Ωστόσο, ο Μιγκέλ Γκουερεντιάν, που διαχειρίζεται την επιχείρηση ρούχων της συζύγου του, Τζοσεφίνα, φοβάται ότι οι αλλαγές είναι υπερβολικά γρήγορες: «Πριν από έναν χρόνο, δεν μπορούσαμε να βρούμε φερμουάρ λόγω των προβλημάτων. Το να περάσουμε από αυτό σε μια πλήρως ανοιχτή οικονομία θα ήταν λάθος».
Ο Χούλιο Ροντρίγκεζ Ραμπελίνι, οικονομολόγος στο εμπορικό επιμελητήριο της Αργεντινής, δήλωσε ότι το μερίδιο της μεταποίησης στην οικονομία «πιθανότατα θα μειωθεί» υπό τον Μιλέι. Ωστόσο, σημείωσε ότι η κυβέρνηση κινείται «αρκετά προσεκτικά», καθώς έχει μειώσει αντί να καταργήσει δασμούς.
Ο Μιλέι περιορίζεται από τη συμμετοχή της Αργεντινής στη Mercosur, τη νότια αμερικανική εμπορική ένωση, που επιβάλλει κοινό δασμό έως 20% στα εξωτερικά αγαθά και επιτρέπει στα κράτη μέλη περιορισμένο αριθμό εξαιρέσεων. Στη σύνοδο κορυφής της Mercosur τον Νοέμβριο, ο Μιλέι χαρακτήρισε τη Mercosur «φυλακή».
