Αν θέλετε να αυξήσετε την ευτυχία και την ευημερία σας, ξοδέψτε τα χρήματά σας, τον χρόνο ή την ενέργειά σας προς όφελος κάποιου άλλου.
Η έρευνα διαπιστώνει σταθερά ότι οι πράξεις αλτρουισμού και αλληλεγγύης, όπως η δωρεά χρηματικών ποσών, ο εθελοντισμός ή η εθελοντική αιμοδοσία, ωφελούν τόσο τον δέκτη όσο και τον δωρητή - ακόμα και όταν ο δωρητής δεν περιμένει τίποτα σε αντάλλαγμα.
«Το να βρίσκουμε χαρά στο να βοηθάμε τους άλλους είναι θεμελιώδες για το ποιοι είμαστε ως είδος», δήλωσε η Elizabeth Dunn, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας.
Το να βοηθάμε τους άλλους μπορεί να δημιουργήσει έναν βρόχο θετικής ανατροφοδότησης: Επειδή το να κάνουμε καλό είναι καλό εξ ορισμού, ο αλτρουισμός μπορεί να γεννήσει περισσότερο αλτρουισμό και καλύτερη ευημερία. «Αν τα πράγματα είναι δύσκολα, συχνά δεν έχεις όρεξη να κάνεις τα πράγματα που θα βοηθήσουν τους άλλους ανθρώπους γύρω σου», είπε η Abigail Marsh, καθηγήτρια ψυχολογίας και του διεπιστημονικού προγράμματος νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο Georgetown. «Αλλά, στην πραγματικότητα, αυτό μπορεί να είναι στην πραγματικότητα ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορεί να κάνει κάποιος».
Το να βοηθάμε τους άλλους βοηθάει τη δική μας ευημερία
Σε μια σημαντική μελέτη του 2008, η Dunn και οι συνεργάτες της έδωσαν σε 46 συμμετέχοντες ένα μικρό χρηματικό ποσό (5$ ή 20$) και τους είπαν να τα ξοδέψουν είτε για τον εαυτό τους είτε για κάποιον άλλον. Οι άνθρωποι που ξόδεψαν τα χρήματα σε κάποιον άλλο ανέφεραν ότι ήταν πιο ευτυχισμένοι από εκείνους που τα ξόδεψαν για τον εαυτό τους, ανεξάρτητα από το ποσό των χρημάτων.
Η αρχική μελέτη ήταν μικρή, αλλά η μετέπειτα έρευνα επιβεβαίωσε τα οφέλη για την ευημερία των κοινωνικών δαπανών, συμπεριλαμβανομένης μιας μελέτης του 2020 με σχεδόν 8.000 συμμετέχοντες.
Άλλοι τρόποι για να προσφέρουμε καλοσύνη, όπως ο εθελοντισμός και η αιμοδοσία, μπορούν επίσης να μας κάνουν να νιώθουμε καλά και να βελτιώσουν τη διάθεση και την ευεξία μας, σύμφωνα με έρευνα. Ο εθελοντισμός, συγκεκριμένα, μπορεί να δώσει «λίγη περισσότερη από αυτή τη ζεστή λάμψη που παίρνετε βλέποντας πώς οι ενέργειές σας έχουν ωφελήσει άλλους ανθρώπους», είπε η Marsh.
Η καλοσύνη μειώνει - κυριολεκτικά - τον πόνο
Το να δίνουμε στους άλλους φαίνεται επίσης ότι μειώνει κυριολεκτικά τον πόνο μας. Μια μελέτη του 2019 ανέφερε ότι οι άνθρωποι που έκαναν αλτρουιστικές πράξεις, όπως η δωρεά χρημάτων σε ορφανά παιδιά, αντιλήφθηκαν λιγότερο σωματικό πόνο όταν έπαθαν ηλεκτροπληξία ή το τσίμπημα ενός τουρνικέ σε σύγκριση με εκείνους που κέρδισαν τα χρήματα για τον εαυτό τους. Οι καρκινοπαθείς βίωσαν ακόμη και μια ανάπαυλα από τον χρόνιο πόνο τους.
Μετά από μια αλτρουιστική πράξη, η νευροαπεικόνιση fMRI έδειξε ότι η νευρική δραστηριότητα μειώθηκε στον πρόσθιο περιφερικό φλοιό και τη νησίδα, που είναι οι δύο περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τον πόνο. Ταυτόχρονα, η δραστηριότητα αυξήθηκε στον προμετωπιαίο φλοιό, κάτι που είναι σημαντικό για να εμποτίσει την αλτρουιστική πράξη με νόημα.
Ο αλτρουισμός ως μακροπρόθεσμο όφελος για την υγεία
Το να είσαι αλτρουιστής αποδίδει επίσης μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία. Οι άνθρωποι που βοήθησαν άλλους ανέφεραν ότι ήταν πιο ικανοποιημένοι με τη ζωή και τη δουλειά τους και είχαν λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης έως και δύο μήνες αργότερα, ανέφερε μια μελέτη του 2018.
Ακόμη και μικρές πράξεις καλοσύνης μπορεί να είναι εκπληκτικά ευεργετικές για την ευημερία μας. «Αλλάζει το πώς σκέφτεσαι τον εαυτό σου ως άτομο. Ενισχύει την πίστη σου σε έναν κόσμο ανθρώπων που προσπαθούν να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον», εξήγησε η Marsh.
Η χαρά στο να βοηθάς τους άλλους μπορεί να είναι θεμελιώδης
«Είμαστε τόσο κοινωνικό είδος που το να κάνουμε πράγματα που βοηθούν τους άλλους γύρω μας είναι πολύ βαθιά στον πυρήνα μας», είπε ο Marsh. «Είναι κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι είναι φτιαγμένοι να θέλουν να κάνουν».
Ο αλτρουισμός πιθανώς περιλαμβάνει περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με την επεξεργασία ανταμοιβής καθώς και τον έσω προμετωπιαίο φλοιό, ο οποίος φαίνεται να είναι «πραγματικά σημαντικός για την κωδικοποίηση της αξίας της ευημερίας των άλλων ανθρώπων», δήλωσε ο Shawn Rhoads, μεταδιδακτορικός ερευνητής στην υπολογιστική ψυχιατρική στο Icahn School of Medicine Mount Sinai.
Ακόμη και τα παιδιά κάτω των δύο ετών φαίνεται να βρίσκουν χαρά δίνοντας τα υπάρχοντά τους, ανέφεραν η Dunn και οι συνεργάτες της σε μια μελέτη του 2012. Όταν ζητήθηκε από τα νήπια να δωρίσουν παιχνίδια τους - «που για ένα νήπιο ισοδυναμεί με χρυσό, βασικά» - φάνηκαν πιο χαρούμενα από ό,τι όταν έλαβαν τα ίδια τα κεράσματα, είπε η Dunn, ο οποίος είναι επίσης συν-συγγραφέας του «Happy Money: The Science of Happier Spending».
Μια άλλη απόδειξη ότι ο αλτρουισμός μπορεί να είναι εξελικτικά ριζωμένος είναι ότι τα οφέλη του φαίνονται σε διαφορετικούς πολιτισμούς σε όλο τον κόσμο.
Οι μελέτες δείχνουν επίσης ότι η ευημερία και ο αλτρουισμός έχουν πιθανώς αμφίδρομη σχέση: Οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι τείνουν να επιδίδονται σε περισσότερο αλτρουισμό και οι πιο αλτρουιστές αισθάνονται πιο ευτυχισμένοι. «Κάτι που είναι υπέροχο», είπε η Marsh. «Σημαίνει ότι αυτά τα δύο ευεργετικά αποτελέσματα μπορούν να αλληλοενισχύονται».
Το να βοηθάς άλλους όχι μόνο ωφελεί εσένα που προσφέρεις και το άτομο που λαμβάνει τη βοήθειά σου, αλλά και άλλους που απλώς παρατηρούν τις πράξεις αλτρουισμού. «Οι άνθρωποι που παρατηρούν πράξεις αλτρουισμού τείνουν επίσης να αισθάνονται καλύτερα και λιγότερο κυνικοί για τον κόσμο γενικά», είπε ο Rhoads, ο οποίος συνέγραψε ένα κεφάλαιο για τη σχέση μεταξύ αλτρουισμού και ευημερίας στην Έκθεση Παγκόσμιας Ευτυχίας του 2023 με τον Marsh. Είναι ένας «πολύ ενδιαφέρων βρόχος ανατροφοδότησης της προκοινωνικής συμπεριφοράς».
Πώς να ανταποδώσετε καλοσύνη στους άλλους
Οι ερευνητές εφαρμόζουν αυτό που μελετούν. Ο Rhoads τρέχει ένα καλοκαιρινό πρόγραμμα που διδάσκει σε μαθητές γυμνασίου την υπολογιστική ψυχιατρική, ενώ η Dunn φέρνει τους φίλους και τον γιο της στο Plenty of Plates στο Βανκούβερ για να φτιάξουν γεύματα για άτομα που έχουν ανάγκη.
Η Marsh είναι εθελόντρια σε έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που συνίδρυσε, βοηθώντας ανθρώπους και οικογένειες που αντιμετωπίζουν διαταραχές επιθετικότητας. Παίρνει επίσης μια επιπλέον τσάντα σκυλιών στο πάρκο για να μαζέψει τα σκουπίδια όταν περπατά στο πάρκο.
Να τι συμβουλεύουν οι ειδικοί για όποιον από εμάς θέλει να προσφέρει καλοσύνη και δεν γνωρίζει από πού να αρχίσει.
Ξεκινήστε τώρα
Κάντε την έρευνά σας, αλλά μην αναβάλλετε να βοηθήσετε μόνο και μόνο επειδή περιμένετε την τέλεια ευκαιρία, είπε η Dunn. «Ακόμη και οι μικρές δωρεές κάνουν τη διαφορά, τόσο για φιλανθρωπικές οργανώσεις που τις λαμβάνουν όσο και για τα συναισθηματικά οφέλη που παρατηρούμε μεταξύ των δωρητών», πρόσθεσε.
Σκεφτείτε τον τόπο σας
Αν και οι άνθρωποι συχνά σκέφτονται να βοηθήσουν μεγάλες, διεθνείς φιλανθρωπικές οργανώσεις, η δωρεά ή η εθελοντική προσφορά σε κοντινούς σε εμάς οργανισμούς μπορεί να βοηθήσει να «πλέξουμε αυτόν τον ιστό της τοπικής κοινότητας», λέει η Marsh. Βοηθά επίσης να κάνουμε φίλους, να δούμε την επίδραση της προσφοράς μας από κοντά και να αλλάξουμε τους κανόνες του παιχνιδιού στο μέρος που ζούμε, πρόσθεσε.
Ρωτήστε τους ανθρώπους ποιες φιλανθρωπικές οργανώσεις υποστηρίζουν
Όχι μόνο μπορείτε να μάθετε για άλλες ευκαιρίες προσφοράς, αλλά μπορεί να δημιουργήσετε συνδέσεις μεταξύ εσάς και αυτών, είπε η Dunn.
Επιτρέψτε στον εαυτό σας να απολαύσει την ανταμοιβή
Μπορεί να αισθάνεστε ένοχοι που αισθάνεστε καλά όταν βοηθάτε άλλους. Αλλά «είναι εντάξει να νιώθεις καλά όταν δίνεις», είπε η Dunn. «Τι υπέροχος τρόπος να νιώθεις ευτυχισμένος».
Με πληροφορίες από Washington Post
