Το υπουργείο Πολιτισμού δρομολογεί εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης τμημάτων της οχύρωσης του Κάστρου Καλαμάτας, στη βάση εγκεκριμένης αρχιτεκτονικής και στατικής μελέτης, ως μέρος του σχεδιασμού για τη συνολική ανάδειξη του μνημείου, ως προς την αισθητική, την ασφάλεια και τη λειτουργικότητά του.
Το Κάστρο έχει τη μορφή ενός τυπικού μεσαιωνικού οχυρού, με δυο αμυντικούς περιβόλους, έναν μικρότερο εσωτερικό στην κορυφή του λόφου, στο ανατολικό άκρο του οποίου υψώνεται μεγάλος ισχυρός Ακρόπυργος (donjon) με θολοσκέπαστη δεξαμενή νερού (κινστέρνα). Από τον Ακρόπυργο ξεκινά η περιτοίχιση του εσωτερικού (άνω) περιβόλου. Ένας δεύτερος, ευρύτερος εξωτερικός (κάτω) περίβολος προστατεύει μια μεγαλύτερη περιοχή. Τα τείχη είναι κατακόρυφα και ακολουθούν τη φυσική διαμόρφωση του εδάφους.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου, από τα βασικότερα προβλήματα που εντοπίζονται, σήμερα, είναι η αισθητική υποβάθμιση του Κάστρου, από τη, σχεδόν, καθολική απώλεια των μορφολογικών στοιχείων της οχύρωσης, την ανάπτυξη έντονης βλάστησης και της βιολογικής φθοράς. Παρατηρείται αλλοίωση του χαρακτήρα του, από τη δενδροφύτευσή του και τις διαμορφώσεις που πραγματοποιήθηκαν, στις αρχές του 20ου αιώνα, όπως του κλειστού χώρου του αναψυκτηρίου και της βεράντας, στη δεκαετία του ‘50. Διαπιστώνεται η ύπαρξη ρηγματώσεων και τοπικών αποδιοργανώσεων της λιθοδομής, σε τμήματα των τειχών, που δεν περιλαμβάνονταν στα τμήματα και στα βραχώδη πρανή που δέχθηκαν, κατά το παρελθόν επεμβάσεις στερέωσης και αποκατάστασης.
Όπως ενημερώνει, μεταξύ άλλων, η ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, οι προτάσεις της μελέτης αποσκοπούν στην αποκατάσταση και ανάδειξη του μνημείου, με στόχο τη διάσωση, την προστασία του και την εξασφάλιση της ασφαλούς επισκεψιμότητάς του. Επίσης, έχουν στόχο να αναβαθμίσουν αισθητικά το μνημείο χρησιμοποιώντας στοιχεία από την ιστορική και επιτόπια έρευνα, καθώς από αντίστοιχα μνημεία ίδιας εποχής και πορείας ανά τους αιώνες. Κύριοι άξονες της αρχιτεκτονικής πρότασης είναι η αποκατάσταση της δομητικής συνοχής και ικανότητας του τείχους, η αποκατάσταση του περιβόλου και του παραπέτου στα τμήματα όπου διασώζονται, η ενδεικτική ανακατασκευή σε τμήματα που υπάρχει συνέχεια, αλλά και των επάλξεων στον νότιο προμαχώνα, η ανακατασκευή των προεξοχών και τμημάτων της Άνω Πύλης που έχουν καταρρεύσει.
Κάστρο Καλαμάτας - Μενδώνη: «Επιλύθηκαν ουσιαστικά προβλήματα προσβασιμότητας»
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Με την ολοκλήρωση του έργου της αναδιαμόρφωσης και ανάπλασης της πύλης της εισόδου του Κάστρου και την τοποθέτηση αναβατορίου για τα ΑμεΑ και τα εμποδιζόμενα άτομα, επιλύθηκαν ουσιαστικά προβλήματα προσβασιμότητας στις υποδομές του Κάστρου. Στο συνολικό σχεδιασμό μας για το Κάστρο της Καλαμάτας, πέραν των έργων βελτίωσης της προσβασιμότητας και φωτιστικής ανάδειξης του μνημείου, έχουμε εντάξει έργα στερέωσης και αποκατάστασης τμημάτων του οχυρωματικού συνόλου, που παρουσιάζουν διευρυμένη παθολογία. Η σημερινή κατάσταση διατήρησης του μνημείου κρίνεται προβληματική, λόγω των πολλών φάσεων καταστροφών, από τους διάφορους κατακτητές, αλλά και της επίδρασης του χρόνου και των φυσικών φαινομένων, όπως οι επιπτώσεις της σεισμικής δραστηριότητας της περιοχής που έχουν πλήξει τη δομική του ακεραιότητα. Οι προτάσεις αποκατάστασης του μνημείου, οι οποίες περιλαμβάνονται στην αρχιτεκτονική και στατική μελέτη, έχουν ως στόχο να άρουν τα βασικά στοιχεία παθολογίας του, καθώς και τις αιτίες που τα προκαλούν. Στην αυτοψία μας, με τη συμμετοχή των αρμόδιων υπηρεσιακών στελεχών διαπιστώθηκε η κατάσταση, και δρομολογήθηκε η εκπόνηση των απαραίτητων μελετών, προκειμένου να υλοποιηθούν εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης τμήματος της οχύρωσης. Με την ολοκλήρωση και των έργων αυτών, το μνημείο προσβάσιμο σε όλους, αναβαθμίζεται αισθητικά και λειτουργικά, και προσφέρει συνολικά μια βελτιωμένη πολιτιστική εμπειρία στους επισκέπτες του».
