No.1

Ρεμπέκα Σόλομον: Η διαφορετικότητα στα έργα της προραφαηλίτισσας ζωγράφου

Ρεμπέκα Σόλομον: Μια προραφαηλίτισσα ζωγράφος, η διαφορετικότητα στα έργα της και το άδοξο τέλος της Facebook Twitter
"Η νεαρή δασκάλα" (1861) της Ρεμπέκα Σόλομον, με μοντέλο τη Φάνι Ίτον, Courtesy the Princeton Museum of Art, Princeton, New Jersey.
0

Ένα νεαρό κορίτσι διδάσκει σε μια γυναίκα που ανήκει στο υπηρετικό προσωπικό της οικογένειάς της πώς να διαβάζει, ενώ εκείνη κρατά στην αγκαλιά της ένα ακόμα μικρό κορίτσι της οικογένειας. Η νεαρή υπηρέτρια που απεικονίζεται στον πίνακα δεν είναι άλλη από την Φάνι Ίτον, μια μαύρη καλλονή που έκανε το μοντέλο για πολλούς σημαντικούς ζωγράφους της εποχής.

Ο πίνακας του 1861 είναι έργο μιας από τις ελάχιστες γυναίκες του κινήματος των προραφαηλιτών ζωγράφων, της Ρεμπέκα Σόλομον. Με τίτλο «A Young Teacher» («Η νεαρή δασκάλα») (1861), το έργο αποκτήθηκε από το Μουσείο Τέχνης του Πανεπιστημίου Princeton.

Η Σόλομον ήταν μία από τις λίγες γυναίκες καλλιτέχνιδες της εποχής των οποίων το έργο παρουσιάστηκε στη Βασιλική Ακαδημία Τεχνών και θεωρείται η πρώτη επαγγελματίας Εβραία καλλιτέχνιδα της Αγγλίας. Ανήκε σε μια ομάδα γυναικών καλλιτεχνών που ζήτησας από τις σχολές της Βασιλικής Ακαδημίας να δεχτούν γυναίκες, κάτι που όντως συνέβη το 1860, μόλις έναν χρόνο πριν φιλοτεχνήσει αυτόν τον πίνακα.

Η Σόλομον ζωγράφισε μια άλλη γυναίκα και αυτό δείχνει ενσυναίσθηση για τις γυναίκες που δούλευαν χωρίς δικαιώματα στη βικτοριανή Αγγλία, αλλά ήταν πάντα και στο περιθώριο της κοινωνίας. Πιθανότατα είχε γνωρίσει την Ίτον από τον αδερφό της Σιμεόν Σόλομον, που ήταν επίσης ζωγράφος και ο οποίος την απασχολούσε ως μοντέλο.

Για την Ίτον, το μοντέλο του πίνακα, ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά. Γεννήθηκε στην Τζαμάικα το 1835, και μετακόμισε με τη μητέρα της, που ήταν πρώην σκλάβα, στην Αγγλία όταν ήταν έφηβη. Η Ίτον και ο σύζυγός της, που ήταν ταξιτζής, απέκτησαν μαζί δέκα παιδιά και εκείνη συμπλήρωνε το εισόδημά του με τη δουλειά της ως μοντέλο. Ήταν περιζήτητη στους κύκλους των προραφαηλιτών και πόζαρε για τον Ντάντε Γκάμπριελ Ροσέτι, τον Τζον Έβερετ Μιλέ, τον Άλμπερτ Μουρ.

Στα έργα της, που είναι στο  καλλιτεχνικό ύφος της ζωγραφικής του 19ου αιώνα, χρησιμοποιεί την οπτική της γλώσσα για να ασκήσει κριτική στις εθνοτικές, έμφυλες και ταξικές προκαταλήψεις της βικτοριανής Αγγλίας, με οξυδερκή και ευαίσθητη ματιά.

Η Ρεμπέκα Σόλομον γεννήθηκε το 1832 και ήταν ένα από τα οκτώ παιδιά μιας εβραϊκής οικογένειας εμπόρων με καλλιτεχνική κλίση στο ανατολικό Λονδίνο. Εκτός από την ίδια, ζωγράφοι ήταν και τα αδέρφια της, Συμεών Σόλομον και Αβραάμ Σόλομον, από τους οποίους διδάχθηκε αρχικά ζωγραφική. Παρακολούθησε μαθήματα στο Spitalfields School of Design. Η Σόλομον εξέθεσε στη Βασιλική Ακαδημία Τεχνών μεταξύ 1852 και 1868, καθώς και στην γκαλερί Dudley και στη Γαλλική Γκαλερί Gambart.

Συνεργάστηκε με δυο επιφανείς εκπροσώπους των προραφαηλιτών και ιδρυτές της ομώνυμης αδελφότητας, τον Τζον Έβερετ Μιλέ και τον Έντουαρντ Μπερν-Τζόουνς, καλλιτέχνη του δεύτερου κύματος των προραφαηλιτών.

Ανεξάρτητη και φεμινίστρια, υπήρξε ενεργή στα κοινωνικά μεταρρυθμιστικά κινήματα της εποχής της και το 1859 συμμετείχε σε μια ομάδα τριάντα οκτώ γυναικών καλλιτεχνών που ζητούσαν από τη Βασιλική Ακαδημία Τεχνών να ανοίξει τις σχολές της στις γυναίκες, γεγονός που οδήγησε στην εισαγωγή της πρώτης γυναίκας, της Λόρα Χέρφορντ, στην Ακαδημία το 1860. 

Μετά τον θάνατο του μεγαλύτερου αδελφού της, του Αβραάμ, το 1862, φρόντισε να βρει δουλειά εκτός του εργαστηρίου του και έτσι διεύρυνε τη χρήση των υλικών που χρησιμοποιούσε κατά την ανάπτυξη νέων έργων τέχνης, δημιουργώντας ακουαρέλες και εικονογραφήσεις.

Ρεμπέκα Σόλομον: Μια προραφαηλίτισσα ζωγράφος, η διαφορετικότητα στα έργα της και το άδοξο τέλος της Facebook Twitter
Ρεμπέκα Σόλομον, "Το αίτημα για καταφύγιο", γκραβούρα της Ρεμπέκα Σόλομον που δημοσιεύθηκε στο "The Art Journal", Ιούνιος 1869.

Στα έργα της, που είναι στο καλλιτεχνικό ύφος της ζωγραφικής του 19ου αιώνα, χρησιμοποιεί την οπτική της γλώσσα για να ασκήσει κριτική στις εθνοτικές, έμφυλες και ταξικές προκαταλήψεις της βικτοριανής Αγγλίας, με οξυδερκή και ευαίσθητη ματιά. Η δέσμευσή της σε ζητήματα κοινωνικής συνείδησης δεν υπάρχει στη ζωγραφική άλλων καλλιτεχνών του 19ου αιώνα.

Πιθανότατα, το γεγονός ότι ήταν Εβραία συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξη της κριτικής της συνείδησης για τη διαφορετικότητα και την προκατάληψη. Τα επόμενα δέκα με δεκαπέντε χρόνια, τα έργα της διερευνούσαν τη δυσχερή θέση των γυναικών και των μειονοτήτων, καθώς και την κυριαρχία των ταξικών διακρίσεων στην αγγλική κοινωνία. Θεωρείται από τις πρώτες γυναίκες με εβραϊκή καταγωγή που έκαναν σημαντική καριέρα ζωγράφου στη Βρετανία.

Το έργο της «A Young Teacher» εκτέθηκε για πρώτη φορά το 1861 στη Γαλλική Γκαλερί στο Λονδίνο, επαινέθηκε αλλά δεν πουλήθηκε. Εκτέθηκε στο Λίβερπουλ τον επόμενο χρόνο με τιμή 64 λίρες. Σύμφωνα με τον οίκο Sotheby's, το ιστορικό της ιδιοκτησίας χάνεται από εκείνη τη στιγμή μέχρι το 1964, που βρέθηκε στην κατοχή της οικογένειας του πιο πρόσφατου ιδιοκτήτη. 

Η καριέρα της Σόλομον έληξε άδοξα όταν το 1873 ο αδελφός της συνελήφθη για «ομοφυλοφιλικά αδικήματα» και το σκάνδαλο που ξέσπασε κυριολεκτικά την εξαφάνισε από τον κόσμο της τέχνης. Πέθανε 13 χρόνια αργότερα, σε ηλικία 54 ετών, όταν παρασύρθηκε από μια ιππήλατη άμαξα.

Ρεμπέκα Σόλομον: Μια προραφαηλίτισσα ζωγράφος, η διαφορετικότητα στα έργα της και το άδοξο τέλος της Facebook Twitter
Ρεμπέκα Σόλομον, "Το ραντεβού" (1861), Museum of the Home.
Ρεμπέκα Σόλομον: Μια προραφαηλίτισσα ζωγράφος, η διαφορετικότητα στα έργα της και το άδοξο τέλος της Facebook Twitter
Η Φάνι Ίτον ποζάρει ως μητέρα του Μωυσή στο έργο του αδελφού της Ρεμπέκα Σόλομον, Συμεών, 1860, Delaware Art Museum.
Ρεμπέκα Σόλομον: Μια προραφαηλίτισσα ζωγράφος, η διαφορετικότητα στα έργα της και το άδοξο τέλος της Facebook Twitter
Ρεμπέκα Σόλομον, "Η γκουβερνάντα" (1851).
Εικαστικά
0

No.1

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΚΥΡΙΑΚΗ Η Αρτεμίζια Τζεντιλέσκι και οι γυναίκες ζωγράφοι της Ιταλίας από το 1500 έως το 1800

Εικαστικά / Η Αρτεμίζια Τζεντιλέσκι και οι γυναίκες ζωγράφοι της Ιταλίας από το 1500 έως το 1800

Οι γυναίκες ζωγράφοι δεν μπορούσαν ούτε να συμμετάσχουν μαζί με άνδρες σε μαθήματα ζωγραφικής ούτε να εξασφαλίσουν μια αξιοπρεπή μαθητεία. Οι περισσότερες έμαθαν να ζωγραφίζουν από ένα μέλος της οικογένειάς τους ή σε κάποιο μοναστήρι.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το μουσείο Γκετί αποκτά έργο της Adélaïde Labille-Guiard μιας φεμινίστριας του 18ου αιώνα

Εικαστικά / Το μουσείο Γκετί απέκτησε έργο της Adélaïde Labille-Guiard, μιας φεμινίστριας του 18ου αιώνα

Στην εποχή της οι γυναίκες θεωρούνταν ανίκανες να ακολουθήσουν τις οδηγίες των δασκάλων ζωγραφικής μαζί με τους άνδρες, δεν είχαν πρόσβαση σε μοντέλα και φυσικά δεν μπορούσαν να μελετήσουν το σώμα ή το γυμνό.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΠΕΞ Έξι χώροι τέχνης των Εξαρχείων ενώνουν τις δυνάμεις τους με θέμα το νερό

Εικαστικά / Έξι γκαλερί των Εξαρχείων, έξι εκθέσεις για το νερό

Μια διαδρομή σε έξι χώρους τέχνης μέσα από τα έργα 46 καλλιτεχνών/καλλιτέχνιδων διαμορφώνει μια συνολική εμπειρία που αναδεικνύει το κέντρο της πόλης σε τόπο παραγωγής, συνομιλίας και πνευματικής κίνησης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Εικαστικά / «The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Η γκαλερί Ζουμπουλάκη οργανώνει μια έκθεση τιμώντας τον πρόωρα χαμένο καλλιτέχνη, στην οποία θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε την εμβληματική εγκατάσταση που μας εκπροσώπησε το 2007 στην Μπιενάλε της Βενετίας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Αποστολή στο Ριάντ / Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Η LiFO ταξίδεψε στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας για την 3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Ντιρίγια. Από τις μνήμες της προσφυγιάς έως τα σύγχρονα εικαστικά τοπία, η φετινή διοργάνωση εξερευνά την κίνηση ως θεμελιώδη εμπειρία της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Guest Editors / Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Mε αφορμή το έργο του «Νεκρή φύση σε άσπρο τραπέζι», θυμόμαστε τον σπουδαίο εικαστικό που χάθηκε πριν από μερικούς μήνες, τον τρόπο που τα τοπία του υπαινίσσονται την πραγματικότητα, χωρίς να υπενθυμίζουν τον χυδαίο χαρακτήρα της.
Ν. Π. ΠΑΪ́ΣΙΟΣ
Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το μακρινό 1951

Εικαστικά / «Υπέροχη κόλαση, η Αθήνα»: Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το 1951

Ο μεγάλος Έλληνας ζωγράφος γράφει από το Παρίσι στη φίλη του και ζωγράφο Ελένη Σταθοπούλου για την εμπειρία της έκθεσής του στην Πόλη του Φωτός, τονίζοντας τη νοσταλγία του για την «υπέροχη κόλαση, την Αθήνα».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Οι «Άηχοι διάλογοι» του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Εικαστικά / Μια έκθεση φέρνει κοντά το έργο του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Τα έργα των δύο Ηπειρωτών δημιουργών παρουσιάζονται στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων με τον τίτλο «Άηχοι Διάλογοι». Παρότι οι καλλιτεχνικές τους διαδρομές αποκλίνουν, ένα κοινό ρεύμα τις διαπερνά, επιτρέποντας μια διακριτική αλλά ουσιαστική «συνομιλία» ανάμεσά τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μαρία Τσαντσάνογλου: «Θα ήθελα η ρωσική πρωτοπορία να λειτουργήσει ως ύμνος για τον άνθρωπο και την ανάγκη για έναν ανατρεπτικό τρόπο σκέψης»

Εικαστικά / Μαρία Τσαντσάνογλου: «Στη Μόσχα έλεγαν τον Κωστάκη "τρελοέλληνα"»

Λίγο πριν από την έκθεση για τη ρωσική πρωτοπορία με έργα από τη Συλλογή Κωστάκη στην Εθνική Πινακοθήκη, η διευθύντρια του του ΜΟΜus – Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, που φιλοξενεί τη συλλογή, μιλάει για τη σημασία της.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Φλεβάρης έχει πολλές καλές εκθέσεις - ψυχραιμία!

Εικαστικά / Ο Φλεβάρης έχει πολλές καλές εκθέσεις - ψυχραιμία!

Από τη μεγαλειώδη αναδρομική του Ακριθάκη στο Μπενάκη και την αντίστοιχη για τον Αλεξίου μέχρι την έκθεση για τους αδελφούς Χουλιαρά και τη γλυπτική του Τζούροβιτς, τα μουσεία και οι γκαλερί της πόλης έχουν πολλά να δείξουν.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΜΑΡΤΙΟΥ 2026

Εικαστικά / Τρεις μήνες γεμάτοι με δυνατές εκθέσεις εικαστικών

Από τον Αλέξη Ακριθάκη και τον Τζεφ Κουνς μέχρι τις φωτογραφικές σειρές του Γιώργου Λάνθιμου και τον Tom Wesselman, η εικαστική κίνηση του νέου χρόνου παίρνει τη σκυτάλη, διατηρώντας το υψηλό επίπεδο.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
ΕΠΕΞ Kalos&Klio: «Όπως φροντίζεις τον κήπο, φροντίζεις και τη δημοκρατία, για να μπορεί να υπάρχει»

Εικαστικά / Kalos&Klio: «Όπως φροντίζεις τον κήπο, φροντίζεις και τη δημοκρατία»

Η νέα έκθεση του καλλιτεχνικού διδύμου από τη Θεσσαλονίκη παρουσιάζει για μια ακόμα φορά πολύχρωμα χαλιά που κρύβουν αρχέγονα σύμβολα και μοτίβα, με ευθεία αναφορά στα όσα συμβαίνουν στη σκληρή εποχή μας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ