Για χρόνια, Ρώσοι κροίσοι αγόραζαν υπερπολυτελή ακίνητα στις ακριβότερες περιοχές του Μανχάταν αλλά τώρα φαίνεται πως επιχειρούν να φύγουν αθόρυβα, πουλώντας τις «βασιλικές» επαύλεις τους πριν πιαστούν στον ιστό των αμερικανικών κυρώσεων.
Όπως μεταδίδουν οι Financial Times, τις τελευταίες ημέρες βαθύπλουτοι Ρώσοι προσεγγίζουν μεσίτες για «διακριτικές» πωλήσεις ακινήτων αξίας πολλών εκατομμυρίων, προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσουν τη δημοσιότητα. Όμως δεν τα καταφέρνουν όλοι και τα νέα μαθαίνονται γρήγορα: η έπαυλη στο Upper East Side που ανήκε στον Alexey Kuzmichev, συνιδρυτή της Alfa-Bank, η οποία επλήγη από τις αμερικανικές κυρώσεις, καταχωρήθηκε πρόσφατα για 41 εκατομμύρια δολάρια, ένα εκατομμύριο λιγότερο από ό,τι την είχε αγοράσει το 2016.
«Όλοι τους συζητούν μόνο την πώληση», αποκαλύπτει η Dolly Lenz, μία από τις σημαντικότερες μεσίτριες πολυτελών ακινήτων στη Νέα Υόρκη. Το μεγάλο ερώτημα, σύμφωνα με τη Lenz, παραμένει με ποιους όρους θα αποχωρήσουν και πόσο μεγάλη οικονομική ζημιά θα πρέπει να υποστούν προκειμένου να κλείσουν γρήγορα τις συμφωνίες.
«Όταν οι αγοραστές πιστεύουν ότι είσαι δυνητικά σε δυσχερή θέση - και η καταχώρηση στον κατάλογο «ψιθύρων» είναι ένδειξη αυτής της δυσχέρειας - αυτό είναι πρόβλημα», λεέι η Lenz, προσθέτοντας ότι ήδη κατακλύζεται από ερωτήματα επενδυτών που ελπίζουν να αγοράσουν φθηνά ακίνητα ρωσικής ιδιοκτησίας.
Πολλοί Ρώσοι αγοραστές δεν συγκρίνονται ούτε σε πλούτο αλλά ούτε και σε πολιτικές διασυνδέσεις με τους διαβόητους ολιγάρχες που έχουν τραβήξει την προσοχή της κοινής γνώμης, και θεωρείται απίθανο να δουν ποτέ τα ονόματά τους σε κατάλογο κυρώσεων. Ωστόσο πολλοί από αυτούς σκέφτονται να πουλήσουν λόγω του ξαφνικού, εχθρικού κλίματος και του φόβου για αυτό που η Lenz αποκαλεί «ενοχή συσχετισμού».
Δεν αποκλείεται χρειαστεί να συγκεντρώσουν μετρητά για να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές πιέσεις σε άλλα κομμάτια του χαρτοφυλακίου τους λόγω των δυτικών κυρώσεων. Ο διευθυντής ερευνών στη Serhant και μεσίτης πολυτελών ακινήτων Garrett Derderian είχε προβλέψει ότι στη Νέα Υόρκη, το Μαϊάμι και άλλες αγορές θα παραμείνει ζωηρό το ενδιαφέρον μετά την ανάκαμψη από την πανδημία πέρυσι.
Ο αριθμός των πωλήσεων στο Μανχάταν που ολοκληρώθηκαν το τέταρτο τρίμηνο, αυξήθηκε κατά 77% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αυτοί οι Ρώσοι που επιθυμούν να πουλήσουν, δήλωσε ο Derderian, ήταν «ένα πολύ μικρό υποσύνολο» σε σύγκριση με μια μεγαλύτερη δεξαμενή εύπορων Ρώσων που εξακολουθούν να αναζητούν την ασφάλεια των αμερικανικών ακινήτων. «Διεθνείς αγορές όπως η Νέα Υόρκη και το Μαϊάμι έχουν γίνει ο προορισμός για τους πλούσιους. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει καμιά εκποίηση ακινήτων ρωσικής ιδιοκτησίας στη Νέα Υόρκη» λέει ο ίδιος.
Ωστόσο κανείς δεν γνωρίζει ακριβώς ποια είναι η περιουσία των Ρώσων στις ΗΠΑ, αφού οι περισσότερες αγοραπωλησίες γίνονται από εταιρείες - «κελύφη», αποκρύβοντας την ταυτότητα των πραγματικών ιδιοκτητών. Το 2020 το Κογκρέσο πέρασε νόμο που απαιτεί από τις εταιρείες περιορισμένης ευθύνης και άλλες οντότητες να γνωστοποιούν τους πραγματικούς δικαιούχους. Ωστόσο, το Υπουργείο Οικονομικών εξακολουθεί να επεξεργάζεται τους κανόνες.
Ο Douglas Kellner, δικηγόρος της Νέας Υόρκης που ειδικεύεται στα ακίνητα, προέβλεψε ότι οι αρχές θα δυσκολευτούν να εντοπίσουν τους ιδιοκτήτες που έχουν δεχθεί κυρώσεις. «Είναι δύσκολο. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει ανθρώπους που είναι καλοί στον εντοπισμό περιουσιακών στοιχείων. Αλλά είναι πολύπλοκη, χρονοβόρα δουλειά και συχνά απαιτεί τη συνεργασία ξένων κυβερνήσεων».
Ως επένδυση, τα ακίνητα της Νέας Υόρκης είναι άκρως ελκυστικά για τους πλούσιους Ρώσους όπως και για άλλους ξένους αγοραστές: διατηρούν την αξία τους και μπορούν εύκολα να μεταπωληθούν. Οι Ρώσοι, λένε μεσίτες, προτιμούν τις συνιδιοκτησίες σε νέα κτίρια, όπως το πρώην Time Warner Center, αποφεύγοντας τις παρεμβατικές επιθεωρήσεις που διενεργούν τα συμβούλια συνεταιρισμών σε παλαιότερα κτίρια. «Πολλά χρήματα μπήκαν στην αγορά υψηλών προδιαγραφών και στην αγορά των νέων αναπτύξεων, επειδή, για να είμαστε ειλικρινείς, ήταν ένα εύκολο μέρος για να «παρκάρεις» μετρητά», λέει ο Michael Romer, του δικηγορικού γραφείου Romer Debbas, που ειδικεύεται στα ακίνητα.
Ο ρωσικός πλούτος έγινε αισθητός το 2007, όταν ο Andrei Vavilov, ένας χρηματοδότης, συμφώνησε να πληρώσει 53,5 εκατ. δολάρια για δύο ρετιρέ στο Plaza Hotel. Ο Vavilov αργότερα υπαναχώρησε από τη συμφωνία και μήνυσε τον κατασκευαστή, παραπονούμενος ότι το τελικό διαμέρισμα έμοιαζε με μία «υπερεκτιμημένη σοφίτα».
Ο Vavilov σύντομα επισκιάστηκε από τον Roman Abramovich, τον δισεκατομμυριούχο ιδιοκτήτη της ποδοσφαιρικής ομάδας Chelsea, ο οποίος αγόρασε τρία γειτονικά σπίτια στην East 75th Street για να δημιουργήσει ένα ενιαίο αρχοντικό. Μεταβίβασε το ακίνητο, καθώς και άλλα δύο κοντινά, συνολικής αξίας 92 εκατ. δολαρίων στην πρώην σύζυγό του, Ντάσα Ζούκοβα, το 2018 στο πλαίσιο του διακανονισμού του διαζυγίου τους. Ο Αμπράμοβιτς έχει τεθεί στη λίστα των κυρώσεων από την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο τις τελευταίες ημέρες.
Οι Ρώσοι αγοραστές ήταν τόσο ελκυστικοί που ο εργολάβος Harry Macklowe έστειλε μια ομάδα πωλητών στη Μόσχα το 2013 για να προσελκύσει ενδιαφέρον για το 432 Park, τον ουρανοξύστη του.
Μαζί με τις πωλήσεις όμως ήρθε και η ανησυχία πως οι Ρώσοι αγόραζαν ακίνητα απλώς για να «αποθηκεύσουν» ύποπτα αποκτημένο πλούτο κι όχι επειδή πραγματικά ήθελαν να αποκτήσουν τα συγκεκριμένα ακίνητα. Το 2016, το Υπουργείο Οικονομικών έλαβε μια προσωρινή πρωτοβουλία απαιτώντας από τις εταιρείες τίτλων ιδιοκτησίας να κατονομάζουν τους ιδιοκτήτες των εικονικών εταιρειών που αγόραζαν ακίνητα σε συναλλαγές με μετρητά σε ορισμένες γειτονιές.
Ο τότε δήμαρχος της Νέας Υόρκης Μπιλ ντε Μπλάζιο διαμαρτυρόταν, μιλώντας στο BuzzFeed, το 2017: «Θεωρώ τους Ρώσους ολιγάρχες πρόβλημα. Πολλοί άνθρωποι με παράνομα κέρδη αγοράζουν πολλά ακίνητα και δεν μου αρέσει καθόλου». Η Νότια Φλόριντα έγινε επίσης μαγνήτης για το ρωσικό χρήμα. Ο Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ, μεγιστάνας των λιπασμάτων, αγόρασε μια έπαυλη στο Παλμ Μπιτς από τον Ντόναλντ Τραμπ για το ποσό των 95 εκατ. δολαρίων το 2008. Ο Ριμπολόβλεφ στη συνέχεια γκρέμισε την έπαυλη και πούλησε το ακίνητο σε τρία κομμάτια.
Η περιοχή θεωρείται γενικά καταφύγιο για εύπορους, αλλά όχι εξωφρενικά πλούσιους Ρώσους. Το Sunny Isles Beach, για παράδειγμα, ένας θύλακας γνωστός ως «Μικρή Μόσχα», διαθέτει διαμερίσματα 3 έως 5 εκατ. δολαρίων με θέα τον ωκεανό- συχνά σε επώνυμα κτίρια, όπως ο πύργος Porsche Design Tower ή οι πύργοι Trump Towers.
Ακόμη και αν η ευρύτερη αγορά πολυτελών ακινήτων αντέξει, οι κυρώσεις - ή η απειλή κυρώσεων - θέτουν δυσάρεστα ερωτήματα. Εάν ένα διαμέρισμα «παγώσει» σε ένα πολυτελές κτίριο λόγω των κυρώσεων, για παράδειγμα, θα μπορούσε αυτό να επηρεάσει την αξία υπολοίπων;
Στο μεταξύ, οι κάτοικοι θα μπορούσαν να επιβαρυνθούν με υψηλότερα κοινόχρηστα για να αναπληρώσουν τη χαμένη συνεισφορά του ιδιοκτήτη που έχει δεχθεί κυρώσεις. Μπορεί επίσης να είναι επικίνδυνη η αγορά ακινήτου εάν αυτό κινδυνεύει να δεσμευτεί σε νομικές διαδικασίες. «Τα τηλεφωνήματα που δεχόμαστε είναι τα εξής: Τι σημαίνει αυτό για μένα; Θα επηρεάσει αυτό την αξία του ακινήτου μου;» λέει ο Romer. «Αυτή τη στιγμή, αν είστε πλούσιος Ρώσος κάτοικος των ΗΠΑ, που θέλει να αγοράσει ή να πουλήσει οτιδήποτε, όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα πάνω σας».
Με πληροφορίες από Financial Times
