Όταν ο Άγγελος Σικελιανός επιχείρησε να αναστήσει έναν νεκρό στη Συκιά Κορινθίας

Σικελιανός Δελφικές Εορτές Facebook Twitter
Δελφικές Εορτές, 1930: Άγγελος Σικελιανός και Εύα Πάλμερ
0

Το 1908, ο Άγγελος Σικελιανός με την ιδιόρρυθμη βαθύπλουτη Αμερικανίδα σύζυγό του, Εύα Πάλμερ, εκδράμουν στη Συκιά Κορινθίας και ο ποιητής μαγεύεται από την ομορφιά του Πευκιά και της θάλασσας. Η Εύα δεν διστάζει λεπτό: αγοράζει μια μεγάλη έκταση στα όρια του μοναδικού αυτού αισθητικού δάσους και μέχρι το 1916 ολοκληρώνουν την κατασκευή ενός ξεχωριστού κτιρίου, σε σχέδια του ίδιου του ποιητή. 

Αρχαία Ελλάδα, Βυζάντιο και Βενετία συναντώνται στην εντυπωσιακή κατοικία που, μέχρι το 1930, θα φιλοξενήσει το ζευγάρι με τον μοναχογιό του, Γλαύκο, αλλά και σπουδαίες προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Κωστής Παλαμάς, ο Κώστας Καρυωτάκης, ο Δημήτρης Μητρόπουλος και ο Νίκος Καζαντζάκης, στενός φίλος του ποιητή μέχρι το τέλος της ζωής του.

Ο Σικελιανός εμπνέεται από το περιβάλλον, γράφει ακατάπαυστα, βρίσκει όμως χρόνο και για βόλτες με άλογα στην έξοχη, άλλοτε φορώντας χιτώνες, κάποιες φορές εντελώς γυμνός. Αγναντεύοντας τον Παρνασσό, θα συλλάβει τη «Δελφική Ιδέα», τη δημιουργία στους Δελφούς ενός παγκόσμιου πνευματικού πυρήνα, ικανού να συνθέσει τις αντιθέσεις των λαών.

Όλα θα ξεκινήσουν όταν ένα σούρουπο θα φτάσει στη βίλα μια κάσα, συνοδευόμενη από ένα σημείωμα της Εύας: «Βουδάκι μου (έτσι προσφωνούσε τον ποιητή η Εύα, χαϊδευτικά), ο καημένος ο γείτονάς μας, ο ράφτης, πέθανε – σου τον στέλνω και σε παρακαλώ να τον αναστήσεις».

Το ζεύγος οργανώνει στους Δελφούς το 1927 και το 1930 τις Δελφικές Εορτές, με χρηματοδότη την Εύα, και αναδεικνύει την Αρχαία Μουσική και Τραγωδία. Το κοινό όραμα θα τους οδηγήσει σε οικονομική καταστροφή: η οικογένεια της Πάλμερ παύει να την στηρίζει οικονομικά, το ζευγάρι χωρίζει, η Εύα επιστρέφει στην Αμερική, η εμβληματική βίλα πλειστηριάζεται λόγω χρεών. 

σικελιανός πάλμερ Facebook Twitter
O Άγγελος Σικελιανός με την πρώτη του σύζυγο, Εύα Πάλμερ.

Ο Νίκος Καζαντζάκης είναι αυτός που θα διασώσει, καταγράφοντάς την στην «Αναφορά στον Γκρέκο», μια ασύλληπτη ιστορία που διαδραματίστηκε στο προσωπικό καταφύγιο του Σικελιανού, τον πρώτο όροφο της έπαυλης στη Συκιά. Ούτε λίγο ούτε πολύ, ο Σικελιανός προσπάθησε να αναστήσει έναν νεκρό, καθώς τόσο ο ίδιος όσο και η Εύα Πάλμερ ήταν πεπεισμένοι ότι είναι σε θέση να τα καταφέρει.

Όλα θα ξεκινήσουν όταν ένα σούρουπο θα φτάσει στη βίλα μια κάσα, συνοδευόμενη από ένα σημείωμα της Εύας: «Βουδάκι μου (έτσι προσφωνούσε τον ποιητή η Εύα, χαϊδευτικά), ο καημένος ο γείτονάς μας, ο ράφτης, πέθανε – σου τον στέλνω και σε παρακαλώ να τον αναστήσεις». Μια χάρη ζητούσε η γυναίκα, να μην της την κάνει;

Ο Καζαντζάκης περιγράφει το γεγονός χωρίς να κρύβει τη δυσφορία του: «Τώρα θα φανεί, αν είναι θεατρίνος, ή αν είναι επικίντυνα απότολμη ψυχή, έτοιμη να επιχειρήσει τα αδύνατα. Θα δοκιμάσει ν’ αναστήσει το νεκρό, ή, παμπόνηρος, θα φοβηθεί το γελοίο και θα πάει κρυφά κι ήσυχα να κοιμηθεί στο κρεβάτι του; Απόψε θα φανεί» γράφει.

Ο συγγραφέας θα πάει έναν περίπατο, αφήνοντας τον Σικελιανό να αναμετρηθεί με θεούς και δαίμονες – πρωτίστως, όμως, με τον ίδιο του τον εαυτό. Θα επιστρέψει για να κοιμηθεί αλλά κάτι τέτοιο ήταν ανέφικτο. «Αποπάνω μου όλη τη νύχτα άκουγα σιγανά μουγκρητά και το κρεβάτι να τρίζει – κι ευτύς βήματα βαριά πάνω κάτω, πολλήν ώρα, και πάλι μουγκρητά και το κρεβάτι να τρίζει. Όλη τη νύχτα».

Το πρωί, ένας χλωμός Σικελιανός, με γαλάζιους κύκλους κάτω από τα μάτια, θα εμφανιστεί στο ισόγειο του σπιτιού, όπου φιλοξενεί τον Καζαντζάκη: «Έκαμα ό,τι μπορούσα... Θυμάσαι πώς ανάστησε ο προφήτης Ελισσαίος το νεκρό; Ξάπλωσε ολοκορμίς απάνω του, κόλλησε το στόμα του στο στόμα του νεκρού και φυσούσε την πνοή του και μούγκριζε – το ίδιο έκαμα κι εγώ. Όλη νύχτα... όλη νύχτα... του κάκου!»

σικελιανός καζαντζάκης Facebook Twitter
Ο Άγγελος Σικελιανός με τον Νίκο Καζαντζάκη.

Ο συγγραφέας τον παρακολουθεί άναυδος: «Θαυμασμός με είχε κυριέψει – κοίταζα το φίλο μου και τον καμάρωνα – είχε μπει στο γελοίο, μα το είχε ξεπεράσει, είχε φτάσει στο τραγικό σύνορο της παραφροσύνης, και τώρα γύριζε και κάθουνταν αντίκρα μου εξαντλημένος». Λίγο αργότερα, ο ποιητής θα αναρωτηθεί με παράπονο: «Η ψυχή λοιπόν δεν είναι παντοδύναμη;» Και ο Καζαντζάκης θα δώσει μια ιστορική απάντηση: «Δεν είναι ακόμα. Θα γίνει».

Τη μοναδική αυτή ιστορία, από την οποία εμπνεύστηκε το διήγημά του «Ο Δισθανής» («Ελληνικά Ονόματα», Κέδρος, 2010), αφηγήθηκε ο συγγραφέας Παύλος Μεθενίτης στο Ξυλόκαστρο, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης «Άγγελος Σικελιανός», που αποτίει φόρο τιμής στον εμπνευστή των Δελφικών Εορτών, αυτόν που αφιέρωσε τη ζωή του στην αναβίωση της Δελφικής Ιδέας, καθώς φέτος συμπληρώνονται 70 χρόνια από τον θάνατο του.

Το Φεστιβάλ, που τελεί υπό την αιγίδα της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, εγκαινιάζει τις Ημέρες Δελφικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, έναν νέο πολιτιστικό θεσμό, που φιλοδοξεί να γίνει ένα Διεθνές Πνευματικό Φόρουμ.

Με στόχο να αναδειχθεί το κοινό όραμα του Άγγελου Σικελιανού και της Εύας Πάλμερ για τις Δελφικές Εορτές, αλλά και οι σχέσεις που ανέπτυξαν με τις τοπικές κοινωνίες, οι Ημέρες Δελφικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2021 διεξάγονται από τις 11 Ιουνίου έως τις 11 Ιουλίου 2021 σε 6 πόλεις όπου έζησε και έδρασε ο ποιητής: Δελφούς, Συκιά, Λευκάδα (25-27/6), Σαλαμίνα (2-4/7), Αίγινα (9-10/7) και Αθήνα, την Κυριακή 11 Ιουλίου, στο Ζάππειο. 

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις αφιερωμένες στην ποίηση, λόγο, θέατρο, δρώμενα, συναυλίες, εικαστικές δράσεις, σεμινάρια και συζητήσεις επιστημονικού περιεχομένου, όλα με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. 

Σικελιανός Facebook Twitter
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις αφιερωμένες στην ποίηση, λόγο, θέατρο, δρώμενα, συναυλίες, εικαστικές δράσεις, σεμινάρια και συζητήσεις επιστημονικού περιεχομένου, όλα με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. 

delphicheritage.eu

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΠΕΞ Αποχωρητήριο / Αναχωρητήριο / Εφαλτήριο

Βιβλίο / Δοκίμιο για το Αποχωρητήριο: Ένα εκκεντρικό ταξίδι από τουαλέτα σε τουαλέτα

Ο Πέτερ Χάντκε μας οδηγεί στην ησυχία του πιο αποσιωπημένου τόπου της καθημερινής μας ζωής για να μας εκτοξεύσει στη συνέχεια στην επικράτεια της γλώσσας και της τύρβης των ανθρώπων.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Οι Ιρλανδοί κατακτούν (ξανά) τη λογοτεχνία

Βιβλίο / Οι Ιρλανδοί κατακτούν (ξανά) τη λογοτεχνία

Το νέο λογοτεχνικό κύμα θέλει τους Ιρλανδούς να δεσπόζουν σε όλες τις λίστες, να σαρώνουν τα βραβεία και να μεταφράζονται μαζικά και στη χώρα μας. Η επικείμενη κυκλοφορία του περσινού Μπούκερ, Το τραγούδι του προφήτη του Πολ Λιντς, από τις εκδόσεις Gutenberg είναι η αφορμή για να προσεγγίσουμε το φαινόμενο της μαζικής επέλασης των Ιρλανδών στη λογοτεχνία.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ο δεύτερος θάνατος του Πάμπλο Νερούδα

Βιβλίο / Ο δεύτερος θάνατος του Πάμπλο Νερούδα

Τα τελευταία χρόνια, η προσωπική ζωή, η συμπεριφορά του προς τις γυναίκες αλλά και οι συνθήκες θανάτου του σημαντικότερου ίσως ισπανόφωνου ποιητή του εικοστού αιώνα, έχουν υποβληθεί σε νέες εξετάσεις, αναθεωρήσεις και αντιπαραθέσεις στη χώρα του.
THE LIFO TEAM
Γιάννης Μακριδάκης «Του Θεού το μάτι»

Το πίσω ράφι / «Του Θεού το μάτι»: Mια νουβέλα-σχόλιο για την Ελλάδα στα πρώτα χρόνια της κρίσης

Γι’ άλλη μια φορά ο Γιάννης Μακριδάκης επιστρατεύει ένα γεγονός του δημόσιου βίου για να το παντρέψει με μυθοπλαστικά στοιχεία, χωρίς ο ίδιος ν’ απομακρύνεται από τον μικρόκοσμο του γενέθλιου τόπου του, τη Χίο.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«Απολαμβάνω να διαβάζω βιβλία μαγειρικής και ιδιαιτέρως το “Vefa’s Kitchen”»

The Book Lovers / «Απολαμβάνω τα βιβλία μαγειρικής και ιδιαιτέρως το Vefa’s Kitchen»

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητά με τον αναπληρωτή καθηγητή Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Παναγή Παναγιωτόπουλο για τα βιβλία μαγειρικής και για τη διαδρομή του στη γαλλική και την ελληνική λογοτεχνική γεωγραφία.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Υπόθεση Μαρκήσιος ντε Σαντ: Από το τυπογραφείο στις δικαστικές αίθουσες

Αφιέρωμα Σαλό / Οι περιπέτειες του Μαρκήσιου ντε Σαντ με την ελληνική δικαιοσύνη

Η δίωξη 47 Ελλήνων εκδοτών, οι κατασχέσεις και η απαγόρευσή των βιβλίων του διαβόητου Μαρκήσιου κατά τη Μεταπολίτευση, που εκτίναξαν τις πωλήσεις του και οδήγησαν στην αναμόρφωση του νόμου «περί ασέμνων», ενώ ο ντε Σαντ διδασκόταν ήδη στο εξωτερικό.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το φλιτζανάκι με τη γούνα: Εκατό χρόνια από την έκδοση του Μανιφέστου του Σουρεαλισμού

Βιβλίο / Το φλιτζανάκι με τη γούνα: Εκατό χρόνια από την έκδοση του Μανιφέστου του Σουρεαλισμού

Ένα κίνημα που άλλαξε την τέχνη και τις ιδέες. Ο Ανδρέας Εμπειρίκος και ο Απόλλωνάς του. Ο Αντρέ Μπρετόν και η αυτόματη γραφή. Ο Σαντ, σουρεαλιστής στον σαδισμό. Η ερωτική ελευθερία και οι σεξουαλικές ταυτότητες.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Αργυρώ Χιώτη: «Δάντης, Έντγκαρ Λη Μάστερς και Ευθύμης Φιλίππου. Μερικοί από τους αγαπημένους μου συγγραφείς»

The Book Lovers / Δάντης, Έντγκαρ Λη Μάστερς, Ευθύμης Φιλίππου: Αγαπημένοι συγγραφείς της Αργυρώς Χιώτη

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τη σκηνοθέτρια, ηθοποιό και συνδημιουργό της θεατρικής ομάδας Vasistas για τη διαδρομή της στα βιβλία, που ξεκίνησε από το βιβλιοπωλείο μέσα στο οποίο μεγάλωσε.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Μαίρη Κουκουλέ

Συνέντευξη / Μαίρη Κουκουλέ: Η αιρετική λαογράφος που κατέγραψε τη νεοελληνική αθυροστομία

Εστίασε σε πεδία «απαγορευμένα» και συνεχίζει. Μοίρασε τη ζωή της ανάμεσα στην Αθήνα και το Παρίσι, υπήρξε σύντροφος ζωής του επίσης αιρετικού Ηλία Πετρόπουλου. Ο Μάης του ’68 ήταν, καθώς λέει, ό,τι συγκλονιστικότερο έζησε. 
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Τα βιβλία του Φλεβάρη: Ενδιαφέροντα δοκίμια, συναρπαστικά μυθιστορήματα

Βιβλίο / Τα βιβλία του Φεβρουαρίου: Ενδιαφέροντα δοκίμια, συναρπαστικά μυθιστορήματα

Ο νέος χρόνος φαίνεται πολλά υποσχόμενος, αφού έφερε μια σειρά από ενδιαφέροντες τίτλους με κορυφαίους, βραβευμένους μυθιστοριογράφους και διακεκριμένους επιστήμονες.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Η νομπελίστρια συγγραφέας Όλγκα Τοκάρτσουκ μιλά στη LiFO

Βιβλίο / Η νομπελίστρια συγγραφέας Όλγκα Τοκάρτσουκ μιλά στη LiFO

Πώς ορίζει τη σχέση της με τη γραφή και τη λογοτεχνία; Πού ήταν όταν έμαθε για το Νόμπελ και γιατί περιγράφει τον εαυτό της ταυτόχρονα ως σπιτόγατο και ως νομά; Η νομπελίστρια συγγραφέας μιλά στη LiFO, λίγο πριν από την άφιξη της στην Αθήνα και στη σκηνή της Στέγης.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ