Έννοιες και όροι του Κορνήλιου Καστοριάδη

Έννοιες και όροι του Κορνήλιου Καστοριάδη Facebook Twitter
Εικονογράφηση: Ατελιέ LIFO
0

Επιλογή αποσπασμάτων: Τίνα Μανδηλαρά

Το βιβλίο με τις έννοιες του Κορνήλιου Καστοριάδη δεν είναι ένα βιβλίο για τους λίγους. Αφορά τον κάθε δημοκράτη πολίτη, στοχαστή, φοιτητή, άνθρωπο που θέλει να μάθει γιατί η δημοκρατία και συνακόλουθα κι η ίδια η σκέψη του Καστοριάδη θεμελιώθηκαν πρωτίστως σε έννοιες. Η έκδοση θα μπορούσε συνακόλουθα να λειτουργήσει τόσο ως "οδικός χάρτης" στη φιλοσοφία του όσο και ως εισαγωγικός τρόπος στο μεγάλο ταξίδι στην σκέψη του. Όπως επισημαίνει και ο συγγραφέας του βιβλίου Γιώργος Πολίτης ο οποίος συνεργάστηκε για τη σύνταξη του με τις υποψήφιες διδακτορικές φοιτήτριες "κρίθηκε σκόπιμο και περισσότερο 'αντικειμενικό' να αναζητηθούν οι πιο ξεκάθαρες εξηγητικές προσπάθειες του Καστοριάδη και η έκθεση των όρων και των εννοιών να συνοδεύεται από αυτές και όχι από την εκδοχή των μελετητών. Ασφαλώς, ούτε αυτή η λύση διασφαλίζει την πλήρη απουσία του αντικειμενικού στοιχείου, αφού τόσο η ίδια η επιλογή των όρων όσο και των παραθεμάτων που τους εξηγούν είναι στο βάθος υποκειμενική, Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση βρίσκεται πιο κοντά στην αυθεντική πρόθεση του ίδιου του συγγραφέα".

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

Αυτοθέσμιση

"...η αυτοθέσμιση είναι μια δυναμική που δεν σταματά, ο,τι δεν επιδιώκει μια 'τέλεια κοινωνία' (έκφραση χωρίς νόημα) αλλά μαι κοινωνία όσο γίνεται πιο ελεύθερη και δίκαιη. Σε αυτή τη δυναμική αναφέρομαι όταν μιλώ για το πρόταγμα μιας αυτόνομης κοινωνίας, πρόταγμα το οποίο, αν ευοδωθεί, πρέπει να εγκαθιδρύσει μαι δημοκρατική κοινωνία'

Η άνοδος της ασημαντότητας ο.π., σ. 267

"....η αυτοθέσμιση δεν συνίσταται σε μια συγκεκριμένη και τελειωτική πολιτική μορφή η οποία διαμορφώνεται μια για πάντα [...] Η αυτοθέσμιση δεν είναι μια κατάσταση, είναι μια διαδικασία που εκφράζεται σαν δραστηριότητα μεταβολής των "βασικών", "καταστατικών", "συνταγματικών" νόμων (της πολιτείας δηλαδή) και άλλων θεσμών, όχι όλων συλλήβδην και ταυτοχρόνως, αλλά σταδιακά, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις περιστάσεις".

Η αρχαία ελληνική δημοκρατία και η σημασία της για μας σήμερα ο.π., σσ. 27-28

Θεσμίζουσα κοινωνία
"Ως θεσμίζουσα, όπως και ως θεσμισμένη, η κοινωνία είναι εγγενώς ιστορία-δηλαδή αυτό-αλλοίωση. Η θεσμισμένη κοινωνία δεν αντιτάσσεται στη θεσμίζουσα κοινωνία όπως ένα νεκρό προιόν σε μαι δραστηριότητα που το έκανε να υπάρξει"

Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας ο.π., σ. 514

Σκέπτομαι

"Σκέπτομαι: διαυγάζω, όχι "θεωρητικοποιώ". Η θεωρία είναι μόνο πάντοτε χασματική και αποσπασματική στιγμή της διαύγασης, "θεωρία" βέβαιη για τον εαυτό της δεν υπάρχει πουθενά-ούτε στα μαθηματικά. [..] Αλλά λογική και θεωρητικοποίηση, χωρίς να είναι απλά "όργανα", αποκτούν νόημα μόνο όταν βυθίζονται σε μια δραστηριότητα διαύγασης που τις ξεπερνά και που δεν θα μπορούσε να υποτάσσεται απλώς στα κριτήρια τους. Αλλά επίσης: ποιώ/πράττω (κάτι που, θα πρέπει να το υπενθυμίσουμε, δεν σημαίνει "μεταβαίνω στο ενεργεία") και ποιώ/πράττω μαζί με έναν άλλον"

Τα Σταυροδρόμια του λαβυρίνθου, ο.π, σσ 126-127

 

 

________

Η πρόσφατη συλλογική έκδοση "Έννοιες και Όροι του Κορνήλιου Καστοριάδη" αφιερωμένη αποκλειστικά στην ορολογία στο έργο του φιλοσόφου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βιβλιοπέλαγος σε εκλογή Γιώργου Πολίτη, Καλλιόπης Κατσιφαρέα και Μαρίας Κλη.

 

0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΥΠΩΛΗΤΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

Βιβλίο / Διαβάζει λογοτεχνία και ποίηση η gen Z;

Άραγε μπορεί η γενιά Ζ, η οποία μεγάλωσε μπροστά σε μια οθόνη, ταυτίζεται με το διαδίκτυο, κάνει πολλά πράγματα συγχρόνως (multitasking) και που το καλύτερο δώρο που μπορείς να της κάνεις είναι ένα τελευταίας τεχνολογίας gadget, να αναγνωρίζει την ανεκτίμητη αξία του βιβλίου, να επενδύει στην ανάγνωση ως μορφή ψυχαγωγίας, να επιλέγει το βιβλίο ως πηγή γνώσης, πληροφοριών αλλά και ως έναν μοναδικό τρόπο χαλάρωσης;
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ
Meli Kiyak

Βιβλίο / Mely Kiyak: Από την άκρη του Κουρδιστάν στην ελευθερία

Η συγκλονιστική εξομολόγηση της κουρδικής καταγωγής συγγραφέως Μελί Κίγιακ για την πορεία της από το Κουρδιστάν έως την αυτοπραγμάτωση και την ελευθερία που την έκαναν να λέει ότι είναι υπέροχο «το να είσαι γυναίκα».
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Νυχτερινή επίσκεψη στη Γεννάδειο

Βιβλίο / Νυχτερινή επίσκεψη στη Γεννάδειο

Η LiFO μπήκε στα άδυτα της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, είδε τους σπάνιους θησαυρούς και κατέγραψε, με οδηγό τη διευθύντριά της, Μαρία Γεωργοπούλου, τους σημαντικότερους σταθμούς της ιστορίας της αλλά και το άνοιγμα που πραγματοποιεί σήμερα, με τις διαλέξεις και τις εκθέσεις, προς τον κόσμο.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
ΤΡΙΤΗ 27/09-Πόσο διαβάζεται σήμερα ο Νίκος Καζαντζάκης;

Βιβλία και Συγγραφείς / Πόσο διαβάζεται σήμερα ο Νίκος Καζαντζάκης;

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με την Έρη Σταυροπούλου, ομότιμη καθηγήτρια Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, για τον συγγραφέα του «Αλέξη Ζορμπά» και την αντοχή του έργου του, με αφορμή τον επανασχεδιασμό των βιβλίων του από τον Γιάννη Καρλόπουλο.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ο Χίτλερ ζει

Βιβλίο / Ο Χίτλερ ζει: Πέντε θεωρίες συνωμοσίας για τον αρχηγό του ναζισμού

Ο Βρετανός ιστορικός Ρίτσαρντ Έβανς, που τον γνωρίσαμε μέσα από την τριλογία του για το Γ’ Ράιχ, δείχνει γιατί στον εικοστό πρώτο αιώνα οι θεωρίες συνωμοσίας αποδεικνύονται ανθεκτικές και δημοφιλείς, γνωρίζοντας νέα διάδοση.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ο γενναιόδωρα οργισμένος Τζορτζ Όργουελ

Βιβλίο / Ο γενναιόδωρα οργισμένος Τζορτζ Όργουελ

Η έκδοση με τα κριτικά κείμενα του Τζορτζ Όργουελ για τη λογοτεχνία και την πολιτική με τον τίτλο «Ό,τι μου κάνει κέφι» μας φέρνει ενώπιον ενός τρομερά οξυδερκούς και ενίοτε γενναιόδωρα οργισμένου στοχαστή.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Μπρους Κλαρκ: «Οι μικρογειτονιές της Αθήνας και οι μικροκοινωνίες τους είναι από τα γοητευτικότερα στοιχεία αυτής της πόλης»

Βιβλίο / Μπρους Κλαρκ: «Τα μικρά χωριά της Αθήνας είναι το γοητευτικότερο στοιχείο της»

Οι αέναες αλλαγές της Αθήνας, η βρετανική μοναρχία αλλά και ο πόλεμος στην Ουκρανία σε μια απολαυστική συζήτηση με έναν εκλεκτό δημοσιογράφο, συγγραφέα και διάπυρο φιλέλληνα με αφορμή την κυκλοφορία του τελευταίου του βιβλίου «Athens, City of Wisdom» (εκδ. Head of Zeus) και τη βράβευσή του από την ελληνική πρεσβεία στο Λονδίνο.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
σταινμπεκ

Το πίσω ράφι / «Τα σταφύλια της οργής»: Το διαχρονικό magnum opus του Τζον Στάινμπεκ

Στο δημοφιλέστερο βιβλίο του, που απέσπασε το βραβείο Πούλιτζερ του 1940, ο Στάινμπεκ αποτυπώνει την ψευδαίσθηση του αμερικανικού ονείρου κατά την περίοδο της μεγάλης οικονομικής ύφεσης.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
ΤΡΙΤΗ 20/09-«Το μυθιστόρημα της Φεράρας»: Ένα αδιαμφισβήτητο, πολύπτυχο αριστούργημα

Βιβλία και Συγγραφείς / «Το μυθιστόρημα της Φεράρας»: Ένα αδιαμφισβήτητο, πολύπτυχο αριστούργημα

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον Γιώργο Κεντρωτή, καθηγητή στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, για το «Μυθιστόρημα της Φεράρας» του Ιταλού συγγραφέα Τζόρτζιο Μπασάνι, το οποίο μετέφρασε για τη σειρά Orbis Literae των εκδόσεων Gutenberg.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ