ΤΟ ΠΕΡΙΠΤΕΡΟ ΤΟΥ Serpentine στους Κήπους του Κένσιγκτον στο Λονδίνο είναι από τα πολυαναμενόμενα εφήμερα του Λονδίνου και ένας από τους πιο δημοφιλείς τόπους συγκέντρωσης των Λονδρέζων και των επισκεπτών της πόλης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Κάθε χρόνο ένας ή μια αρχιτέκτονας αναλαμβάνει τη διαμόρφωση του χώρου των κήπων με ένα περίπτερο που δημιουργεί γέφυρες και ενώνει την αρχιτεκτονική, την παράδοση και τη σύγχρονη τέχνη
Η πρωτοποριακή αυτή ανάθεση, η οποία ξεκίνησε το 2000 με τη Ζάχα Χαντίντ, παρουσίασε μέσα από τα Ρavilions μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα της διεθνούς αρχιτεκτονικής και έχει εξελιχθεί σε μια πολυαναμενόμενη βιτρίνα για αναδυόμενα ταλέντα, από τη Sumayya Vally και τη Frida Escobedo μέχρι τον Diébédo Francis Kéré και τον Bjarke Ingels. Μετά το «Archipelagic Void» που σχεδιάστηκε από τον Νοτιοκορεάτη Minsuk Cho το 2024, το Pavilion γιορτάζει 25 χρόνια παρουσίας και έχει εξελιχθεί σε μια συμμετοχική δημόσια και καλλιτεχνική πλατφόρμα για τα πειραματικά, διεπιστημονικά, κοινοτικά και εκπαιδευτικά προγράμματα του Serpentine.
Φέτος, στις 6 Ιουνίου θα αποκαλυφθεί στο κοινό το περίπτερο του 2025 που έχει τίτλο «Μια κάψουλα στον χρόνο». Πρόκειται για μια ανάθεση στη γεννημένη στο Μπαγκλαντές Marina Tabassum, καταξιωμένη αρχιτέκτονα και εκπαιδευτικό που έχει λάβει πολυάριθμες διεθνείς αναγνωρίσεις στον τομέα της αρχιτεκτονικής.
Δίνοντας έμφαση στις αισθητηριακές και πνευματικές δυνατότητες της αρχιτεκτονικής μέσω της κλίμακας και της αλληλεπίδρασης του φωτός και της σκιάς, ο σχεδιασμός της Tabassum βασίζεται στην ιστορία και στην αρχιτεκτονική γλώσσα των σκηνών ή τεντών Shamiyana της Νότιας Ασίας.
Το γραφείο της είναι γνωστό για έργα που έχουν κοινωνικό, πολιτικό και οικολογικό αντίκτυπο. Εκτός από τα κτίρια που βρίσκονται στην πόλη της Ντάκα, στις περιφέρειές της και σε όλο το Μπαγκλαντές, η πρακτική της επεκτείνεται στην έρευνα της περιβαλλοντικής υποβάθμισης στο Μπαγκλαντές, μια χώρα που είναι ιδιαίτερα ευάλωτη και αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Το γραφείο της εστιάζει επίσης στον ρόλο της αρχιτεκτονικής στην αντιμετώπιση των συνθηκών διαβίωσης των περιθωριοποιημένων ατόμων στην περιοχή με στόχο τη βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών και των συνθηκών διαβίωσης των ανθρώπων που ζουν σε ευάλωτες περιβαλλοντικά περιοχές.
Επιδιώκει να καθιερώσει μια αρχιτεκτονική γλώσσα που είναι σύγχρονη, ενώ παράλληλα βασίζεται και εμπλέκεται με τον τόπο, το κλίμα, το πλαίσιο, τον πολιτισμό και την ιστορία. Ο σχεδιασμός της στο Serpentine South στόχο έχει να προκαλέσει έναν διάλογο μεταξύ της μόνιμης και της εφήμερης φύσης της ανάθεσης.
Το Περίπτερο του 2025 διαθέτει μια κεντρική αυλή που ευθυγραμμίζεται με το κεντρικό κτίριο του Serpentine South. Εμπνευσμένο από την παράδοση των τοξωτών κήπων που φιλτράρουν το απαλό φως της ημέρας μέσα από το πράσινο φύλλωμα, το Περίπτερο αποτελείται από τέσσερις ξύλινες κάψουλες που έχουν μια ημιδιαφανή πρόσοψη που διαχέει και σκορπίζει φως, όταν αυτό διεισδύει στον χώρο. Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού της Tabassum είναι η κίνηση: μία από τις κάψουλες μπορεί να κινείται και να συνδέεται με τα ακίνητα στοιχεία, μετατρέποντας το Περίπτερο σε έναν νέο χώρο.
Δίνοντας έμφαση στις αισθητηριακές και πνευματικές δυνατότητες της αρχιτεκτονικής μέσω της κλίμακας και της αλληλεπίδρασης φωτός και σκιάς, ο σχεδιασμός της Tabassum βασίζεται επίσης στην ιστορία και την αρχιτεκτονική γλώσσα των σκηνών ή τεντών Shamiyana της Νότιας Ασίας. Διαθέτοντας παρόμοια δυνατότητα κίνησης, αυτές οι κατασκευές αποτελούνται από ένα εξωτερικό ύφασμα που υποστηρίζεται από μπαμπού και συνήθως ανεγείρονται για υπαίθριες συγκεντρώσεις και εορτασμούς.
Ο τρόπος με τον οποίο το περίπτερο είναι ανοιχτό δημιουργεί δυνατότητες σύνδεσης των επισκεπτών μέσω συζητήσεων και επαφών, ζωντανών προγραμμάτων και δημόσιων συζητήσεων. Μοιάζει με μια κάψουλα μνήμης και χρόνου. «Η σχέση μεταξύ χρόνου και αρχιτεκτονικής είναι ενδιαφέρουσα: μεταξύ μονιμότητας και παροδικότητας, γέννησης, ηλικίας και καταστροφής. Η αρχιτεκτονική φιλοδοξεί να επιβιώσει του χρόνου. Είναι ένα εργαλείο που μας επιτρέπει να ζούμε πίσω από κληρονομιές, ικανοποιώντας την έμφυτη ανθρώπινη επιθυμία για συνέχεια πέρα από τη ζωή. Στο Δέλτα της Βεγγάλης η αρχιτεκτονική είναι εφήμερη καθώς οι κατοικίες αλλάζουν θέσεις, αφού και τα ποτάμια αλλάζουν πορεία. Η αρχιτεκτονική μετατρέπεται σε αναμνήσεις των βιωμένων χώρων που συνεχίζονται μέσα από ιστορίες. Ο αρχαϊκός όγκος μισής κάψουλας, που παράγεται από τη γεωμετρία, τυλιγμένος σε ελαφρύ ημιδιαφανές υλικό, θα δημιουργήσει ένα παιχνίδι φιλτραρισμένου φωτός που θα διαπερνά την κατασκευή, όπως συμβαίνει κάτω από μια Shamiyana σε έναν γάμο της Βεγγάλης. Το Serpentine Pavilion προσφέρει μια μοναδική πλατφόρμα κάτω από τον καλοκαιρινό ήλιο όπου θα ενωθούν οι άνθρωποι και να γιορτάσουν η ποικιλομορφία τους», λέει η Marina Tabassum.
Το περίπτερο «Μια κάψουλα στον χρόνο» θα τιμήσει τη σύνδεσή μας με τη Γη και το πνεύμα της κοινότητας. Καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού και μέχρι τον Οκτώβριο, το Serpentine Pavilion 2025 θα αποτελέσει πλατφόρμα που θα φιλοξενήσει το πρόγραμμα ζωντανών παραστάσεων και εκδηλώσεων του Serpentine. Θα περιλαμβάνει το Park Nights, τη διεπιστημονική πλατφόρμα για ζωντανές συναντήσεις στη μουσική, στον κινηματογράφο, στο θέατρο, στον χορό, στη λογοτεχνία, στη φιλοσοφία, στη μόδα και στην τεχνολογία. Οι αναθέσεις κάθε έτους ανταποκρίνονται στη μοναδική αρχιτεκτονική του Pavilion, προσκαλώντας το κοινό να βιώσει τον ενεργό χώρο.
Το Περίπτερο της Tabassum θα ξεκινήσει το 25ο έτος αυτής της παράδοσης που φιλοδοξεί να συνεχίσει το ήθος της Ζάχα Χαντίντ και το όραμά της να διευρύνει τα όρια της αρχιτεκτονικής, καθώς και την πίστη της ότι δεν πρέπει να υπάρχει τέλος στον πειραματισμό.
