Το γραφείο micromega συγκροτεί μια αρχιτεκτονική στάση που υπερασπίζεται την πόλη ως ζωντανό σύστημα. Οι σχεδιαστικές τους χειρονομίες εγγράφονται στον αστικό χάρτη ως ενδεχόμενα νέων τρόπων συνύπαρξης. Κάθε αρχιτεκτονική πράξη είναι για την ομάδα μια ευκαιρία να αφηγηθεί μια ιστορία – να ερμηνεύσει το παρελθόν, να διαμορφώσει το παρόν και να προτείνει μια νέα σχέση των ανθρώπων με τον χώρο που τους περιβάλλει.
Το ίδιο το όνομα του γραφείου, που συνδυάζει το «μικρό» και το «μεγάλο», αντανακλά την αρχή της σκέψης των ιδρυτών του. Η θεώρησή τους συνδέει τη μικρή κλίμακα του βιωμένου χώρου με τη μεγάλη κλίμακα της πόλης, αναδεικνύοντας τη διαρκή τους συνάφεια. Κάθε σχεδιαστική πράξη εγγράφεται σε ένα ευρύτερο αφήγημα που αφορά τον αστικό ιστό ως ζωντανό οργανισμό.
Χώρος και χρόνος ως συνθετικοί παράγοντες
Το αρχιτεκτονικό γραφείο micromega προσεγγίζει την αρχιτεκτονική ως πεδίο που αφορά ταυτόχρονα τον χώρο και τον χρόνο. Οι αρχιτέκτονες εξετάζουν τις μνήμες που ενσωματώνονται, τις εμπειρίες που γεννιούνται, τις αφηγήσεις που προκύπτουν μέσα από τη χρήση. Αντιλαμβάνονται την πόλη ως υπόβαθρο ζωής, ως σημείο καθημερινής αλληλεπίδρασης, ως αισθητικό και πολιτισμικό τοπίο που διαμορφώνεται μέσα από αποφάσεις με διαρκές αποτύπωμα.
Το δημόσιο κτίριο ως πέρασμα
Ο σχεδιασμός δημόσιων και δημόσια προσβάσιμων κτιρίων βασίζεται στην αρχή της αστικής ένταξης. Η αρχιτεκτονική σκέψη των Ζώμα και Παπαβασιλείου διαμορφώνει κτίρια με ανοικτή, διαπερατή λογική, που ενθαρρύνουν τη ροή, τη συνάντηση και την αυθόρμητη χρήση. Το ισόγειο αποκτά χαρακτήρα περάσματος και καθίσταται μέρος της πόλης που εισχωρεί στο κτίριο και ενεργοποιεί τον εσωτερικό του χώρο.
Αυτή η προσέγγιση εκφράζεται στη μελέτη για νέο κτίριο γραφείων στο Νέο Ηράκλειο, ανάμεσα σε δύο βασικούς άξονες κυκλοφορίας. Η αρχιτεκτονική λύση αξιοποιεί το δυναμικό της θέσης: το κτίριο υποχωρεί, δημιουργώντας ένα διαμπερές πέρασμα. Ο δημόσιος χαρακτήρας ενισχύεται ουσιαστικά, καθώς το κτίριο δεν λειτουργεί απομονωμένα, αλλά εντός της καθημερινής ζωής της πόλης.
Αρχιτεκτονική μνήμη και μετασχηματισμός
Τα υφιστάμενα κελύφη αντιμετωπίζονται από το αρχιτεκτονικό γραφείο micromega ως ζωντανά σώματα, φορείς ιστοριών και συλλογικής μνήμης. Η διαδικασία του μετασχηματισμού ξεκινά από την κατανόηση αυτών των ιστοριών και εξελίσσεται σε σχεδιαστική μετάφραση.
Στο έργο τους για το ξενοδοχείο The Scout, στην οδό Ιπποκράτους, επέλεξαν να αναδείξουν την ιστορική ταυτότητα του νεοκλασικού που φιλοξενούσε επί χρόνια το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων. Μέσα από τον σχεδιασμό και την οπτική ταυτότητα, επανενεργοποιούνται έννοιες όπως η συλλογικότητα, η εξερεύνηση και η κοινότητα. Το The Scout λειτουργεί ως νέα μορφή αστικής φιλοξενίας, ως μια φιλόξενη λέσχη για τη νέα γενιά επισκεπτών, όπου η ιστορικότητα του χώρου συνομιλεί με μια τολμηρή, σύγχρονη αισθητική.
Δημόσιος χώρος, ταυτότητα και υλικότητα
Η σύγχρονη αρχιτεκτονική, σύμφωνα με το γραφείο micromega, καλείται να απαντήσει σε θεμελιώδη ερωτήματα: Πώς ένα κτίριο σχετίζεται με τον δημόσιο χώρο; Πώς ορίζει την ταυτότητά του μέσα από την υλικότητα και τις τεχνολογικές του υποδομές;
Στην πρότασή τους για τα νέα γραφεία της ΔΕΗ (Α΄ Βραβείο σε ανοικτό διαγωνισμό), σχεδίασαν έναν υψηλό, καθαρό όγκο που στεγάζει τις διοικητικές υπηρεσίες, αφήνοντας ελεύθερο το ισόγειο για κοινόχρηστες χρήσεις. Ο δημόσιος χώρος εμπλουτίζεται με ένα εκπαιδευτικό πάρκο αφιερωμένο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, συνδέοντας την αρχιτεκτονική με την ταυτότητα του οργανισμού αλλά και με την ανάγκη για ανοιχτά αστικά τοπία.
Στρατηγική κλίμακας και μετασχηματισμός
Για το αρχιτεκτονικό γραφείο micromega, το οικοδομικό τετράγωνο είναι η καταλληλότερη κλίμακα παρέμβασης στην Αθήνα του σήμερα. Είναι η μονάδα όπου μπορούν να απαντηθούν ερωτήματα που σχετίζονται με τη γειτνίαση, την οικονομία της κατασκευής, την περιβαλλοντική διαχείριση και την απελευθέρωση υπαίθριων χώρων. Το γραφείο προτείνει μια αρχιτεκτονική που επανασυνθέτει την πόλη, που δεν στέκεται μόνο στο επίπεδο του μεμονωμένου κτιρίου, αλλά επιχειρεί να φανταστεί εναλλακτικά σενάρια για τον ίδιο τον ιστό της. Γιατί, όπως σημειώνουν, η αρχιτεκτονική δεν είναι αποτύπωμα. Είναι μέθοδος σκέψης για το πώς θέλουμε να ζούμε.
