Κάθε τόσο, η ΟΑΣΗ συναντά μια εβδομάδα όπου διαφορετικά πρόσωπα καταλήγουν να λένε, χωρίς να το ξέρουν, την ίδια ιστορία: πώς αλλάζει η εποχή όταν αλλάζει το βλέμμα.
Ένα βλέμμα που περνά από τον Davide Sorrenti στον Abdulaziz Al‑Hosni, από τον Βασίλη Μπούτσικο στους ήρωες του Παρά Πέντε, από τα σώματα και την ανδρική ένταση του Heated Rivalry στη μελαγχολία της Marilyn Monroe όπως τη διαβάζει η Anne Carson, και από τη Γκόλφω όπως επιστρέφει μέσα από το σώμα και τη φωνή της Λυδία Φωτοπούλου.
Άλλοι το δείχνουν μέσα από τρυφερότητα, άλλοι μέσα από αγριότητα, άλλοι από αρχειακό φως, άλλοι από camp, άλλοι από υπόγειους κώδικες ανδρικότητας, άλλοι από την αγωνία της επιθυμίας.
Τίποτα από αυτά δεν μοιάζει μεταξύ τους. Κι όμως, όλα μαζί φτιάχνουν έναν νέο χάρτη για το τώρα: πώς επιζούν τα σώματα, πώς γίνονται εικόνες, πώς γεννιούνται queer οικογένειες που δεν υπήρχαν, πώς μια γενιά μαθαίνει να κρατιέται από το ευάλωτο για να μη χαθεί. Αυτή είναι η ΟΑΣΗ αυτής της εβδομάδας. Όχι ένα θέμα, αλλά ένας τρόπος να κοιτάμε.
Να μη ντρέπεσαι για τον εαυτό που υπήρξες
Το reunion του Παρά Πέντε σαν drag τελετουργία μιας εποχής που χάθηκε
Δεν ήμουν ποτέ φαν του Παρά Πέντε. Και αυτό δεν το λέω για να κρατήσω απόσταση, ούτε για να τοποθετηθώ απέναντί του επειδή τάχα το σνομπάρω. Το λέω γιατί η απόσταση, μερικές φορές, είναι ο μόνος τρόπος να δεις καθαρά. Στα μέσα των ’00s, το Παρά Πέντε μου φαινόταν πολύ θορυβώδες, πολύ παιδικό, πολύ πρόθυμο να αρέσει. Πολύ μέσα στο ρεύμα για να συναντήσει τη δικιά μου queer μνήμη που τότε δεν είχε ακόμη γλώσσα, μόνο σώμα, μόνο ένστικτο, μόνο μια αδιόρατη αίσθηση ότι κάπου αλλού συμβαίνει κάτι που σε αφορά, αλλά δεν ξέρεις πώς να το πεις.
Κι όμως, κοιτώντας πίσω, καταλαβαίνω ότι πριν υπάρξει η λέξη, υπήρξε η μυθολογία. Πριν υπάρξει το λεξιλόγιο, υπήρξαν εικόνες. Το Παρά Πέντε, χωρίς να αυτοπροσδιοριστεί ποτέ ως queer, έστησε έναν μικρό, ελληνικό κόσμο υπερβολής και τρυφερότητας, αλλόκοτων σωμάτων και αταίριαστων χαρακτήρων, μιας συλλογικότητας που έμοιαζε με οικογένεια χωρίς αίμα. Και έτσι, σχεδόν αθόρυβα, μπήκε στην ιστορία μας όχι επειδή μας εκπροσώπησε, αλλά επειδή μας προετοίμασε.
Υπάρχουν σειρές που επιστρέφουν για το fan service. Και υπάρχουν σειρές που επιστρέφουν επειδή μια χώρα, κουρασμένη και αμήχανη, έχει ανάγκη να θυμηθεί πώς ήταν να νιώθει κάτι συλλογικά, χωρίς ειρωνεία, χωρίς άμυνα. Το Παρά Πέντε ανήκει στο δεύτερο είδος. Το φετινό reunion του δεν έμοιαζε με τηλεοπτική στιγμή. Έμοιαζε περισσότερο με το άνοιγμα μιας πόρτας που είχαμε ξεχάσει ότι κάποτε περάσαμε.
Μιας πόρτας όπου, χωρίς να το ξέρουμε τότε, μάθαμε κάτι queer πριν το μάθουμε ως έννοια: πώς είναι να χωράς κάπου, έστω και στραβά. Γιατί το Παρά Πέντε δεν το βλέπαμε απλώς. Ζούσαμε μέσα του. Και, ίσως το πιο σημαντικό, χωρούσαμε μέσα του, πολύ πριν βρούμε τρόπο να χωρέσουμε ο ένας στον άλλον. Για πολλά queer παιδιά που μεγαλώσαμε σε σπίτια που δεν μας ήξεραν και σε γειτονιές που δεν μας αναγνώριζαν, οι ήρωες του Παρά Πέντε δεν ήταν απλώς αστείοι χαρακτήρες. Ήταν άδειες. Μικρές, ανομολόγητες άδειες ύπαρξης.
Η Ζουμπουλία, μια λαϊκή θεότητα της υπερβολής, μεταμφιεσμένη σε μητρική φιγούρα. Η Ντάλια, μια μορφή τόσο αθώα και τόσο εκτός πραγματικότητας, που η άγνοιά της μετατρεπόταν σε φιλοσοφία. Η Αμαλία, μια κωμική φιγούρα με το θρυλικό Νι–Λι και την ατσαλοσύνη της, που όμως λειτουργούσε σαν από μηχανής θεό. Ο Φώτης, ένας άντρας που επέτρεψε στην ευαλωτότητα να υπάρξει χωρίς τιμωρία. Ο Σπύρος, μια αρρενωπότητα αμήχανη, ατελής, που δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη γι’ αυτό.
Κανείς τους δεν ήταν «κανονικός». Κανείς τους δεν λειτουργούσε σύμφωνα με τους κανόνες που μας μάθαιναν ότι πρέπει να υπακούμε για να μας αγαπήσουν. Και ίσως γι’ αυτό τους αγαπήσαμε πριν μάθουμε πώς να αγαπάμε τον εαυτό μας. Γιατί, χωρίς να το διακηρύσσουν, μας έδειξαν ότι μπορείς να είσαι υπερβολικός χωρίς να είσαι γελοίος, αλλόκοτος χωρίς να είσαι λάθος, ευάλωτος χωρίς να σου αφαιρείται η αξιοπρέπεια.
Το Παρά Πέντε ήταν camp χωρίς να το ξέρει. Όχι camp ως στιλ, αλλά ως στάση. Η υπερβολή του λειτουργούσε σαν μυστική γλώσσα: όσο πιο αστείο έμοιαζε κάτι, τόσο περισσότερο έκρυβε μια αλήθεια που δεν χωρούσε αλλιώς. Η Ντάλια δεν ήταν «χαζή». Ήταν μια drag φιγούρα μιας εποχής που δεν άντεχε τον ρεαλισμό. Η Ζουμπουλία ήταν η femme ενέργεια που μας μεγάλωσε, έστω και μέσα από την οθόνη. Ο Φώτης ήταν ο πρώτος mainstream άντρας που δεν χρειάστηκε να είναι macho για να υπάρξει. Αυτή η υπερβολή δεν ήταν αστείο. Ήταν άμυνα. Και, αναδρομικά, ήταν και δική μας.
Το reunion ήρθε σαν μικρό θαύμα σε μια χώρα εξαντλημένη. Κι αυτό που συγκίνησε δεν ήταν η ιστορία, ούτε η πλοκή. Ήταν η χρονικότητα. Το Παρά Πέντε του 2025–2026 μοιάζει με μια drag τελετουργία ενός κόσμου που έχει τελειώσει. Όχι νοσταλγία, τελετουργία. Σαν πέντε άνθρωποι να βγήκαν στη σκηνή και να είπαν: ξέρουμε ότι μεγαλώσαμε, ξέρουμε ότι αλλάξαμε, ξέρουμε ότι αλλάξατε κι εσείς. Και το κοινό να απάντησε: δεν πειράζει. Θέλουμε να σας δούμε όπως θυμόμαστε τον εαυτό μας.
Οι ηθοποιοί δεν έκαναν comeback. Έκαναν confession. Και η Ελλάδα δεν ζήτησε αφήγηση. Ζήτησε αναπνοή. Όταν η πραγματικότητα γίνεται ζόρικη, η κουλτούρα πάντα ζητάει comfort. Το Παρά Πέντε είναι pop culture comfort με μια queer σκιά που τότε δεν μπορούσαμε να ονομάσουμε, αλλά τώρα μπορούμε να αναγνωρίσουμε: ήταν ένας ασφαλής χώρος που δεν ήξερε ότι ήταν ασφαλής.
Ίσως το πιο ριζοσπαστικό στοιχείο του Παρά Πέντε να μην ήταν οι ατάκες του, αλλά η chosen family που έστησε. Όχι την ελληνική οικογένεια της υποχρέωσης και της πληγής, αλλά μια άλλη: τη μυστική οικογένεια των ανθρώπων που δεν θα συναντιόντουσαν ποτέ, κι όμως γίνονται αναγκαίοι ο ένας στον άλλον. Ένα βαθιά queer μοτίβο, δοσμένο σε μια κοινωνία πριν μάθει να το εξηγεί.
Και στο τέλος, πέντε άνθρωποι που δεν έμοιαζαν για ήρωες έγιναν οι πιο αληθινοί. Επέστρεψαν σε μια εποχή όπου όλοι νιώθουμε λίγο χαμένοι, λίγο κουρασμένοι, λίγο εκτός θέσης. Και μας είπαν, με τον τρόπο που μόνο το camp ξέρει να μιλά: ναι, μεγαλώσαμε. Αλλά δεν χρειάζεται να ντρέπεσαι για τον εαυτό που υπήρξες.
Ίσως γι’ αυτό συγκινηθήκαμε. Γιατί δεν επιστρέψαμε απλώς σε μια σειρά. Επιστρέψαμε στο πρώτο μέρος όπου μπορέσαμε, έστω χωρίς λέξεις να αγαπήσουμε τον αλλόκοτο εαυτό μας.
Το βλέμμα που επιβιώνει: γιατί το Heated Rivalry μάς "άγγιξε" έτσι
Υπάρχουν σειρές που δεν τις περιμένεις. Φτάνουν σε σένα σαν ρεύμα, σαν μια ανεπαίσθητη αλλαγή θερμοκρασίας. Σαν να ανοίγει μια πόρτα που δεν ήξερες ότι υπήρχε και ξαφνικά βλέπεις μέσα της όλο το αρχείο της επιθυμίας σου. Το Heated Rivalry δεν ήρθε για να μας συγκινήσει∙ ήρθε για να μας εκθέσει.
Γιατί κάτω από τις μπότες του πάγου, κάτω από τους ωμούς κώδικες της αρρενωπότητας, κάτω από τη φαντασίωση των “δύο αντιπάλων”, συμβαίνει κάτι σχεδόν απαγορευμένο: η αποκάλυψη του βλέμματος. Αυτού του βλέμματος που οι άντρες μαθαίνουν να κρύβουν τόσο καλά, που στο τέλος δεν ξέρουν αν το νιώθουν ή το ονειρεύονται.
Αυτού του βλέμματος που δεν ανήκει στο romance, αλλά στην επιβίωση. Και η σειρά ξέρει ακριβώς σε ποια εποχή γεννήθηκε: σε μια queer εποχή όπου δεν μας αρκεί η “εκπροσώπηση”. Θέλουμε θερμοκρασία. Θέλουμε αφή. Θέλουμε να δούμε την επιθυμία πριν γίνει αποδεκτή, πριν γίνει ασφαλής, πριν γίνει κάτι που μπορείς να ομολογήσεις χωρίς κόστος.
Κάπως έτσι, το Heated Rivalry δεν μοιάζει με σειρά. Μοιάζει με εκείνη τη μία στιγμή στη ζωή σου που δεν μπορείς να ξαναπείς δυνατά: τη στιγμή που, χωρίς να το καταλάβεις, κοίταξες λίγο παραπάνω. Και κάποιος ίσως για πρώτη φορά σε κοίταξε πίσω.
Το ρήγμα της επιθυμίας
Πάντα υποψιαζόμουν ότι ο αθλητισμός έκρυβε μια απλή αλλά ανείπωτη αλήθεια: ότι αυτό που φοβούνται περισσότερο δεν είναι η ήττα, αλλά η επιθυμία. Όχι η αποτυχία∙ η αποκάλυψη. Όχι το να χάσεις∙ το να σε δουν να κοιτάς.
Το Heated Rivalry τολμά να δείξει αυτή τη λεπτή, σχεδόν άσεμνη στιγμή: δύο άντρες που τρέχουν προς έναν τερματισμό που ποτέ δεν ήταν δικός τους. Γιατί ο πραγματικός αγώνας δεν είναι το ποιος θα κερδίσει∙ είναι το πόσο μπορείς να αντέξεις την αλήθεια της επιθυμίας σου όταν ο κόσμος σε έχει μάθει να μην την αγγίζεις.
Και η σειρά το ξέρει. Το νιώθει. Το αφήνει να αναπνεύσει. Γιατί πολλές φορές το πιο επικίνδυνο σημείο σε μια κούρσα δεν είναι η στροφή∙ είναι το βλέμμα στο πλάι.
Αυτό που καίει δεν είναι η ιστορία, είναι το βλέμμα
Το Heated Rivalry δεν χτίζεται πάνω σε plot∙ χτίζεται πάνω σε χρόνο. Σε αυτά τα εννέα χρόνια όπου το σώμα αλλάζει, οι φωνές βαθαίνουν, οι καριέρες απογειώνονται αλλά κάτι άλλο, κάτι απείρως πιο επικίνδυνο, παραμένει σταθερό: η έλξη που δεν τολμάει να πει το όνομά της.
Ο Shane και ο Ilya δεν είναι χαρακτήρες που κινούν μια ιστορία. Είναι δύο άντρες που προσπαθούν να μην ακουμπήσουν την αλήθεια τους και αποτυγχάνουν ξανά και ξανά με τον πιο τρυφερό, κατεστραμμένο τρόπο. Κυρίως όμως είναι δύο άντρες που δεν ήξεραν ότι το να κοιτάς κάποιον για χρόνια είναι κι αυτό μια μορφή εξομολόγησης.
Κάθε φορά που συναντιούνται, το σώμα τους θυμάται πριν το μυαλό. Κάθε φορά που χωρίζουν, κάτι μέσα τους ξεκουρδίζεται. Κάθε φορά που προσποιούνται πως δεν τρέχει τίποτα, το κοινό ξέρει: τρέχουν τα πάντα. Κι εδώ γεννιέται η πραγματική θερμότητα της σειράς: όχι στο σεξ (αν και ναι, είναι ξεκάθαρα σκηνοθετημένο με horny precision),αλλά στην αμηχανία πριν το σεξ. Στην ανάσα πριν το άγγιγμα.Στο «μήπως αυτή τη φορά επιτρέπεται να αισθανθώ;»
Αυτό είναι heated rivalry: η αλήθεια που δεν χωράει στο στόμα, η επιθυμία που χωράει μόνο στα κενά ανάμεσα στις προτάσεις.
Και ξαφνικά, κάπως σαν μεταφυσικό queer pop culture τελετουργικό στο τέλος του 2025, το σύμπαν αποφάσισε ότι αυτή η ιστορία δεν θα μείνει χαμηλόφωνη. Γιατί εκεί που όλα έμοιαζαν ήσυχα, εκεί που η σειρά είχε περάσει σχεδόν σαν “cult discovery”, συνέβη κάτι που μόνο το internet μπορεί να ανατινάξει. ένα δεκαήμερο στα τέλη του Δεκέμβη όπου η κουλτούρα ολόκληρη αποφάσισε να πάθει Heated Rivalry fever.
Οι queer creators, τα μεγάλα media, τα digital outlets, τα podcasts, τα TikTok edits, τα reaction videos, τα live screenings σε gay bars, τα εξώφυλλα, οι interviews back-to-back, οι δύο πρωταγωνιστές παντού όλα μέσα σε δέκα μέρες.
Δεν ήταν μόνο hype. Ήταν πολιτισμική έκρηξη. Ήταν το σημείο όπου μια σειρά από “spicy hockey romance” έγινε κάτι άλλο: μια queer μαζική συγκίνηση που κανείς δεν είχε προβλέψει.
Και η αλήθεια είναι πως οι queer άνθρωποι του 2025 δεν αντιδρούμε τυχαία έτσι. Ξέρουμε πότε ένα αφήγημα μας χαϊδεύει και πότε μας αφορά. Κι εδώ, αυτό που μας άγγιξε δεν ήταν η φαντασίωση∙ ήταν η αναστολή της πραγματικότητας.
Το Heated Rivalry δεν μας δείχνει τον κόσμο όπως είναι. Μας δείχνει τον κόσμο όπως τον χρειαζόμαστε.
Το δεκαήμερο που άναψε τη φαντασία
Υπάρχουν σειρές που γίνονται viral. Και υπάρχουν σειρές που γίνονται συμβάντα. Το Heated Rivalry, τις τελευταίες δέκα μέρες του Δεκεμβρίου, έκανε κάτι σπάνιο: έγινε τελετουργία συμμετοχής.
Δεν ήταν απλώς το HBO Max που μαρκέταρε το προϊόν του. Ήταν μια χορογραφημένη και ταυτόχρονα απολύτως αυθόρμητη έκρηξη όπου όλο το οικοσύστημα της queer και μη κουλτούρας άναψε μαζί.Οι συνεντεύξεις ξεπήδησαν παντού: στα κλασικά media που μέχρι χθες έκαναν «ασφαλείς» ερωτήσεις, στα digital outlets που διψούν για hyper-specific αναλύσεις, στα queer podcasts που βλέπουν σώματα πριν δουν ονόματα. Και τότε συνέβη κάτι ακόμη πιο απρόσμενο: Οι TikTok creators άνοιξαν την κάμερα, έβαλαν το «I’m coming to the cottage», κι έγιναν το μελίσσι που παράγει θόρυβο και νόημα ταυτόχρονα.
Οι πρωταγωνιστές, δυο άγνωστοι νεαροί ηθοποιοί, σχεδόν αθώοι μπροστά στη μανία της δημοσιότητας, εμφανίζονταν παντού σαν να μην κατάλαβαν πότε μεταμορφώθηκαν από working actors σε queer σύμβολα μιας επιθυμίας που είχε ξεμείνει από οξυγόνο. Έπιναν μπύρες σε gay bars, έκαναν TikTok που έσταζαν chemistry, απαντούσαν με ευγένεια σε εκατοντάδες φαντασιωτικά edits που τους ήθελαν παντρεμένους μέχρι το τέλος της σεζόν.
Και η queer κοινότητα; Αντί να τους καταπιεί, όπως έχει ξανακάνει, αυτή τη φορά τους υιοθέτησε. Γιατί; Ίσως γιατί αυτή η δεκαήμερη καταιγίδα μάς είπε κάτι που είχαμε ανάγκη να πιστέψουμε: Ότι μπορεί, έστω για λίγο, το σύστημα να δουλέψει υπέρ μας. Ότι ένα mainstream προϊόν μπορεί να γίνει queer χωρίς να απολογηθεί. Ότι η απόλαυση μπορεί να είναι πολιτική ,όχι επειδή μιλάει για την πολιτική, αλλά επειδή επιμένει στην επιθυμία, στη φαντασίωση, στην αντρική τρυφερότητα χωρίς ειρωνεία.
Και πιο κρυφά, πιο υπόγεια: η σειρά πέτυχε κάτι που λίγοι στη τηλεόραση καταφέρνουν σήμερα, σε τόσο μικρό διάστημα. Γέννησε fandom. Για μέρες, όλοι μιλούσαν την ίδια γλώσσα: οι horny straight γυναίκες στα comments, οι baby gays στο TikTok, οι κουρασμένοι millennials που ήθελαν να νιώσουν κάτι, οι μεγάλοι γκέι που βαρέθηκαν τα think pieces και ήθελαν απλώς δύο άντρες να κοιτάζονται σαν να αναπνέουν ο ένας μέσα στον άλλο.
Δεν έχει σημασία τι ήταν πραγματικό.Σημασία έχει ότι για δέκα μέρες νιώσαμε πραγματικοί.
Το αγόρι που περιμένει στο cottage
Κάθε queer άνθρωπος ξέρει τι σημαίνει να ελπίζεις κάτι απίθανο. Να κρατάς μια πόρτα που δεν υπάρχει. Να προσμένεις έναν άντρα που δεν σου ανήκει. Να χτίζεις ένα μικρό σύμπαν από βλέμματα και μισές λέξεις. Το Heated Rivalry δεν μας έδωσε ρεαλισμό.
Μας έδωσε κάτι πιο πολύτιμο: την άδεια να φανταστούμε. Και στην εποχή που ζούμε, με τη γλώσσα να γίνεται όπλο, με την ομοφοβία να γίνεται πολιτική πλατφόρμα, με την εξουθένωση να γίνεται καθημερινότητα, η φαντασία δεν είναι διαφυγή. Είναι τρόπος επιβίωσης.
Γι’ αυτό και η σκηνή του cottage δουλεύει σαν συναισθηματική ηλεκτροπληξία. Όχι επειδή είναι ρεαλιστική, αλλά επειδή είναι αδύνατη. Για έναν queer θεατή, το «I’m coming to the cottage» δεν είναι απλώς viral / meme ατάκα. Είναι το σώμα να λέει:
Φέρτε μου έναν κόσμο όπου τα αγόρια δεν κρύβονται, φέρτε μου έναν κόσμο όπου το βλέμμα επιτρέπεται, φέρτε μου έναν κόσμο όπου, επιτέλους, κάποιος έρχεται για μένα.
Κι ίσως αυτό είναι το πραγματικό heated rivalry: όχι δύο άντρες που παλεύουν μέσα στον πάγο, αλλά δύο επιθυμίες που παλεύουν μέσα μας: η επιθυμία για αλήθεια και η επιθυμία για όνειρο. Η σειρά επέλεξε το όνειρο. Κι εμείς επιλέξαμε να το πιστέψουμε. Γιατί έτσι δουλεύει το queer θυμικό: με μια μικρή υπόσχεση που φτάνει αργά, ενώ έξω χιονίζει, κι εσύ ακούς το μήνυμα:
I’m coming to the cottage.
Flesh for Fantasy
Γιατί το Heated Rivalry δεν μας λέει πώς γαμιόμαστε αλλά μας θυμίζει γιατί φαντασιωνόμαστε
Υπάρχει κάτι που μπορεί να δει κανείς μόνο αν κοιτάξει το Heated Rivalry ως queer φαινόμενο, πέρα από τη fandom λαγνεία και τον θόρυβο του μεγάλου, ετερόκλητου κοινού του. Η επιστροφή μιας παλιάς, επίμονης queer φαντασίωσης: της επιθυμίας για τον —φαινομενικά— straight άντρα και για την ίδια τη masculinity του.
Όχι ότι αυτή η φαντασίωση ξεριζώθηκε ποτέ από το queer συλλογικό φαντασιακό. Μια γρήγορη ματιά στα gay porn tropes αρκεί για να καταλάβει κανείς ότι η straight masculinity ζει και βασιλεύει. Είτε το πεις gay for pay, είτε το συναντήσεις διασχίζοντας το queer sex-dating ως αυτό που θα χαρακτήριζα queer drag act της muscle faggotery, αν ξύσεις λίγο κάτω από το muscle-fit περίβλημα, βλέπεις καθαρά δύο πράγματα: αφενός τον διαχρονικό ρόλο αυτού του αρχέτυπου στη queer σεξουαλική επιθυμία· αφετέρου τον τοξικό τρόπο με τον οποίο συχνά χρησιμοποιείται μέσα στην κοινότητα, όχι μόνο για το ποιον ποθούμε, αλλά και για το πώς σχετιζόμαστε, πώς διαπραγματευόμαστε τον πόθο και πώς χειριζόμαστε τα logistics της οικειότητας.
Δεν είναι τυχαίο ότι ελάχιστοι queers από τη σύγχρονη, υπερδυναμική αμερικανική σκηνή τόλμησαν να εκφράσουν ενόχληση. Όταν ο ηθοποιός Jonathan Firstman, βλέποντας τα πρώτα δύο επεισόδια του Heated Rivalry, εκτίμησε απροκάλυπτα την viral κωλάρα του πρωταγωνιστή της σειράς Connor Storrie , τη σάρκα, ολόκληρη την οικονομία του flesh for fantasy,αλλά είπε και κάτι ακόμη: ότι έτσι δεν είναι στην πραγματικότητα το queer sex. Θα συμφωνήσω. Αλλά ειλικρινά: και λοιπόν;
Είτε είδε κανείς τα έξι καλοφτιαγμένα επεισόδια της καναδικής σειράς, είτε διάβασε το βιβλίο στο οποίο βασίστηκε, είτε απλώς κατανάλωσε το vertical σύμπαν των thirst-trap φωτογραφήσεων, των fandom edits και του πλήρους ψυχοσεξουαλικού gooning των queer creators, του κοινού και τελικά και των ίδιων των media, ένα πράγμα γίνεται ξεκάθαρο: η δύναμη της φαντασίωσης.
Στο τέλος του φρικτού 2025, η φαντασίωση βρήκε καθρέφτη. Και αυτός ο καθρέφτης ήταν τα σώματα και η επιθυμία δύο αντρών. Ίσως για πρώτη φορά, το ομολογώ κι εγώ είδαμε μια από τις ιστορίες μας γραμμένη αρχικά από γυναίκα, μέσα από ένα καθαρό female gaze. Δεν έχει σημασία ότι δεν πρόκειται για «υψηλή λογοτεχνία». Σημασία έχει ότι η συγγραφέας κατάλαβε κάτι θεμελιώδες: πώς να ενώσει την καύλα με το συναίσθημα χωρίς ντροπή. Πώς να αφήσει την επιθυμία και την τρυφερότητα να συνυπάρξουν αντί να αλληλοαναιρούνται.
Το female gaze εδώ δεν μας εξηγεί. Μας φαντασιώνεται και μας φαντασιώνεται χωρίς ενοχή. Αυτό ακριβώς έδωσε στο βιβλίο και στη σειρά το τεράστιο appeal τους σε μη queer κοινά. Δεν χρειαζόταν να μας καταλάβουν· αρκούσε να νιώσουν κάτι. Ναι, τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα δεν γαμιόμαστε έτσι ακριβώς στην πραγματική μας ζωή. Αλλά ξανά: και λοιπόν;
Το jockstrap ποτισμένο με πουτσοιδρώτα, χύσια και άλλα σωματικά υγρά, ενωμένο με ένα αρλεκινικό ρομάντσο· απογειωμένο από τη σειρά· και στη συνέχεια μεταβολισμένο από ολόκληρο το ψηφιακό οικοσύστημα όλων των γενιών όχι μόνο διέσχισε το gender-fluid barrier της Gen Z, αλλά το έκανε χωρίς να προκαλέσει αμηχανία ή ηθικό πανικό. Αυτό και μόνο λέει πολλά: ο αλγόριθμος της επιθυμίας λειτούργησε. Η φαντασίωση προσγειώθηκε. Και ναι, το περίφημο flesh for fantasy εξακολουθεί να ισχύει.
Κάπου εκεί τριγύρω υπάρχουν και λίγα ψίχουλα αγάπης, ενωμένα με καύλα. Όχι αρκετά για να εξηγήσουν την πραγματικότητα. Αλλά περισσότερα από αρκετά για να συνεχίσει να ζει η φαντασίωση.
THE ARAB SOFT BOY REVOLUTION
Πώς ο Abdulaziz Al-Hosni ανατινάζει την ανδρικότητα με ροζ, μύθο και απαλότητα
Υπάρχουν εικόνες που λειτουργούν σαν αισθητικά αντικείμενα. Και υπάρχουν εικόνες που λειτουργούν σαν καιρός. Ατμόσφαιρα. Υγρασία. Μια αλλαγή που τη νιώθεις πριν τη δεις.
Ο Abdulaziz Al-Hosni ανήκει σε αυτή τη δεύτερη κατηγορία: στους καλλιτέχνες που δεν χρειάζονται manifestos ή εξηγήσεις, γιατί το έργο τους παράγει κλίμα. Ένα κλίμα όπου η αραβική ανδρικότητα μια από τις πιο φορτισμένες, παρεξηγημένες, πολιτικοποιημένες μορφές ταυτότητας, ξαφνικά μαλακώνει. Και όχι επειδή θέλει να γίνει “δυτική”, ούτε επειδή θέλει να προκαλέσει. Αλλά επειδή, για πρώτη φορά, επιτρέπει στον εαυτό της να είναι τρυφερή. Η ανατροπή δεν είναι στο στυλ. Είναι στο συναίσθημα.
Στον κόσμο του Al-Hosni, οι άντρες δεν είναι βράχοι, δεν είναι τοτέμ, δεν είναι σύμβολα. Είναι φορείς συναισθήματος.Κρατούν ροζ καρδιές με την άνεση που άλλοι κρατούν όπλα. Φορούν παραδοσιακά ρούχα όχι σαν σημαίες ταυτότητας, αλλά σαν δέρμα που επιτρέπει να διαφανεί το μέσα. Ποζάρουν όχι για να εντυπωσιάσουν, αλλά για να παραδεχτούν ότι νιώθουν.
Η Δύση έχει κατασκευάσει ένα συγκεκριμένο φαντασιακό για τον “Άραβα άντρα”: σκληρός, απρόσιτος, άκαμπτος. Στο χαρτί των media, σχεδόν πάντα «επικίνδυνος». Ο Al-Hosni τραβάει μια γραμμή πάνω σε αυτό το στερεότυπο, όχι με οργή αλλά με ροζ φως. Και το ξαναγράφει.
Η ανατροπή του είναι διακριτική και γι’ αυτό τόσο ισχυρή: μας ζητάει να ξαναδούμε την τρυφερότητα σαν πολιτισμικό δικαίωμα.
Για έναν δυτικό θεατή, το έργο του μοιάζει queer. Για έναν αραβικό θεατή, μοιάζει επικίνδυνα ευάλωτο. Για τον Al-Hosni, όμως, είναι απλώς αλήθεια.
Στα project του, από το Habayeb Club μέχρι το Qalb Mahmood, η ανδρικότητα λειτουργεί σαν υλικό πηλός: λυγίζει, μαλακώνει, παραδίδεται σε κάτι πιο απαλό. Δεν υπάρχει καμία διάθεση να αποδομηθεί το “αρσενικό”. Αντίθετα: υπάρχει μια βαθιά επιθυμία να το επανανοηματοδοτήσει χωρίς να το ξεριζώσει από την κουλτούρα του.
Η παράδοση δεν παρουσιάζεται ως βάρος, ούτε ως φολκλόρ. Παρουσιάζεται σαν παγκόσμια γλώσσα που μπορεί να επαναγραφτεί χωρίς να διαλυθεί. Η Razha, ένας χορός που συχνά διαβάζεται από έξω ως “πολεμικός”, γίνεται καρδιά. Το dishdasha γίνεται μαλακό, σαν νερό. Οι άντρες δεν φωνάζουν, δεν επιδεικνύονται, δεν παίζουν ρόλους. Στέκονται. Ανασαίνουν. Αφήνουν χώρο. Και μέσα σε αυτόν τον χώρο, η τρυφερότητα δεν είναι αδυναμία. Είναι πολιτισμική αναπνοή.
Το pink του Al-Hosni δεν είναι cute. Είναι ιερό. Είναι η αρχή ενός συναισθηματικού ταξιδιού που προχωράει σε blue, green, yellow και μόνο όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή red. Το χρώμα δεν λειτουργεί ως palette. Λειτουργεί ως γλώσσα. Pink: η αθωότητα της αγάπης. Blue: η αμφιβολία. Green: η ισορροπία. Yellow: η πίστη. Red: το σημείο όπου η καρδιά ξέρει ότι θα πληγωθεί και παρ’ όλα αυτά συνεχίζει.
Είναι ένα σύστημα που μοιάζει με μυστική γραφή του συναισθήματος. Ένα εσωτερικό moodboard που δίνει στους άντρες δικαίωμα να νιώσουν χωρίς να χρειάζεται να το εξηγήσουν.Και αυτό, σε έναν κόσμο όπου η αρσενική ευαλωτότητα ακόμα τιμωρείται, είναι επαναστατικό.
Ένα από τα πιο συγκινητικά στοιχεία στο έργο του Al-Hosni είναι ότι οι άντρες του ποτέ δεν είναι μόνοι. Στέκονται δίπλα-δίπλα, αγγίζουν ο ένας τον άλλον, σχηματίζουν κύκλους, γραμμές, καρδιές. Ούτε μια στιγμή δεν δείχνουν να παλεύουν να ξεχωρίσουν.
Είναι μια αρρενωπότητα που δεν χτίζεται πάνω στην απόσταση, αλλά πάνω στην εγγύτητα. Και σε έναν κόσμο που έχει μάθει τους άντρες να μην αγγίζονται, να μην σκύβουν, να μην πέφτουν, ο Al-Hosni χτίζει κάτι άλλο: μια γλώσσα ανδρικής τρυφερότητας που είναι τόσο συλλογική όσο και ατομική. Δεν υπάρχουν ήρωες στα έργα του. Υπάρχουν μόνο σώματα που στηρίζονται το ένα πάνω στο άλλο. Και αυτή η απλότητα είναι το πραγματικό χαστούκι στις φαντασιώσεις της Δύσης για το “καταπιεστικό” αραβικό ανδρικό σώμα.
Ο μύθος του Mahmood: όταν το συναίσθημα αποκτά όνομα
Η πιο ευφυής χειρονομία του Al-Hosni είναι ο Mahmood. Ένας φανταστικός χαρακτήρας που δεν υπάρχει στην πραγματικότητα, αλλά υπάρχει στα έργα του σαν εκπρόσωπος του συναισθήματος. Mahmood είναι η εσωτερική φωνή που λέει: «Μη φοβάσαι να νιώσεις». «Μη κρύβεσαι». «Προχώρησε». «Και αν πονέσεις, θα επιζήσεις». Δεν είναι persona.Είναι μηχανισμός. Το δικαίωμα να πάρεις μια απόφαση με την καρδιά, χωρίς απολογία.
Σε έναν κόσμο που ακόμα ζητάει από τους άντρες να αποδεικνύουν την ορθολογικότητά τους, ο Mahmood είναι ο διακριτικός ψίθυρος που τους λέει ότι η συναισθηματική αλήθεια δεν χρειάζεται άλλοθι.
Η νέα εικόνα της αραβικής ανδρικότητας
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο σε όλο αυτό; Ο Al-Hosni δεν κάνει πολιτική τέχνη. Και όμως η δουλειά του διαβάζεται ως πολιτική, γιατί το συναίσθημα έχει γίνει πλέον η νέα μορφή αντίστασης. Κανένα μούσι δεν είναι σύμβολο. Κανένα παραδοσιακό ρούχο δεν είναι fetish. Κανένα σώμα δεν είναι εξωτικοποιημένο. Είναι άντρες που προσπαθούν να είναι ευάλωτοι μέσα στην κουλτούρα τους, όχι έξω από αυτήν. Και έτσι, χωρίς να το διακηρύσσει, ο Al-Hosni προσφέρει τη σημαντικότερη εικόνα της Μέσης Ανατολής των τελευταίων ετών: άντρες που δεν φοβούνται να είναι τρυφεροί. Αν υπάρχει ένα μήνυμα στη δουλειά του, δεν είναι περί πολιτικής, ταυτότητας, ανατολής ή δύσης. Είναι κάτι πιο καθαρό, πιο αθόρυβο, πιο ανθρώπινο: Το σώμα που επιτρέπει στον εαυτό του να νιώσει, αντέχει περισσότερο.
Και ίσως εκεί κρύβεται η πραγματική επανάσταση του Al-Hosni: Όχι ότι μαλακώνει την ανδρικότητα. Αλλά ότι της επιτρέπει να επιζήσει.
Βασίλης Μπούτσικος: Το αγόρι που έμαθε να χωράει
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν τους συναντάς επειδή έκαναν θόρυβο. Τους συναντάς επειδή σε ησυχάζουν. Επειδή η παρουσία τους μοιάζει με εκείνο το μικρό κενό μεταξύ δύο αναπνοών, όπου ο κόσμος δεν είναι ακόμη υποχρεωμένος να σε φοβίσει. Ο ηθοποιός Βασίλης Μπούτσικος είναι ένας από αυτούς.
Δεν ανήκει στη γενιά των νέων ελλήνων ηθοποιών που επενδύουν πάνω στην επιφάνεια της εικόνας τους. Ανήκει σε εκείνους που χτίστηκαν πάνω στο βλέμμα τους: στην προσοχή, στη λεπτομέρεια, στην ήρεμη φιλοδοξία του ανθρώπου που δεν χρειάστηκε ποτέ να σπρώξει τον κόσμο για να του παραχωρήσει χώρο. Κι αυτό, σε μια εποχή θεαματικών ταχυτήτων, είναι ήδη μια μορφή αντίστασης.
Ο χορός των παιδικών εκκεντρικοτήτων
Το πρώτο πράγμα που μου έμεινε όταν τον άκουσα να μιλά για τα χρόνια του Δημοτικού ήταν αυτό: ένα αγόρι που δεν είχε το άκανθο της ελληνικής αυλής. Ένα αγόρι που έπαιζε μπάλα, γιατί “έπρεπε”, αλλά άνθιζε στους παραδοσιακούς χορούς. Που έκανε στίβο, όχι επειδή το σώμα του έψαχνε την υπεροχή, αλλά επειδή αναζητούσε μια ρυθμική, δική του είσοδο στον κόσμο.
Που έγραφε θεατρικά πριν μάθει ότι αυτό λέγεται “θέατρο”. Και πάνω σε αυτό – χωρίς να το ονομάζει, χωρίς να το ξέρει χτίστηκε το σώμα ενός ανθρώπου που δεν διεκδίκησε την ανδρικότητα με τον θόρυβο, αλλά με τη λεπτότητα. Αυτό είναι queer. Χωρίς να χρειάζεται η λέξη.
Η γιαγιά-σύμβολο: το σπίτι πριν από κάθε σπίτι
Έχω ακούσει πολλές ιστορίες για γιαγιάδες, αλλά λίγες κουβαλούν εκείνο το είδος γυναίκας που ξέρει να καθορίζει έναν χαρακτήρα χωρίς να τον παραμορφώνει. Η δική του: με κραγιόν, σκουλαρίκια, τακούνια να κατεβαίνει στην πλατεία μέχρι τα 75.
Ένα είδος ελληνικής Dolly Parton της επαρχίας. Μια γυναίκα με εκείνη τη λαϊκή κομψότητα που δεν ζητάει την άδεια κανενός. Και που, όταν ο νεαρός Βασίλης φορούσε τα δικά του σκουλαρίκια, στεκόταν σταθερή, αθώα, τρυφερή, η πρώτη queer συμμαχία ενός αγοριού που προσπαθούσε να μάθει τον εαυτό του χωρίς να χρειάζεται να τον υπερασπιστεί.
Αν ο Μπούτσικος έχει μια κρυφή βάση σιγουριάς, είναι αυτή.
Η γιάφκα του Βαγγέλη: το αρχείο της ενηλικίωσης του
Υπάρχει μια ιερή στιγμή σε πολλές ελληνικές εφηβείες: η πρώτη φορά που ένα παιδί μπαίνει σε ένα σπίτι που δεν μοιάζει με το δικό του. Η μάνα του φίλου του ήταν DJ, μουσική, Pink Floyd, Μάλαμας, cult DVD, Grease, Κουρδιστό Πορτοκάλι. Ένα suburban αγόρι που μέχρι τότε είχε μεγαλώσει με Disney και Πάριο εκτέθηκε ξαφνικά σε έναν κόσμο που δεν χρειαζόταν να είναι λογικός για να είναι αληθινός.
Αυτό δεν είναι ανάμνηση. Είναι αισθητικό imprint. Το αποτύπωμα που σου λέει: Υπάρχει κάτι πέρα από το σπίτι. Και μπορεί να σου ανήκει.
Κάπως έτσι ξεκινάει η πορεία ενός καλλιτέχνη.
Ο Άνθρωπος που δεν έφτιαξε καριέρα, έφτιαξε κοινότητα
Ο Μπούτσικος δεν πήγε στο θέατρο για να γίνει ηθοποιός. Πήγε για να χωρέσει. Για να ξαπλώσει στο πάτωμα, να παίξει ασκήσεις εμπιστοσύνης, να μάθει το σώμα του σαν να είναι ζώο, να αναπνέει μαζί με άλλους ανθρώπους που ήθελαν να υπάρξουν χωρίς τον φόβο της αξιολόγησης.
Η ερασιτεχνική ομάδα στα Γιάννενα ήταν η πρώτη του οικογένεια όχι από αίμα, αλλά από περιέργεια. Κι αυτό είναι το βαθύτερο queer υλικό: το δικαίωμα να φτιάξεις δική σου φυλή. Όταν αργότερα πέρασε στο Εθνικό, δεν κουβάλησε αυτή τη συνηθισμένη ναρκισσιστική φιλοδοξία που έχουν πολλοί. Κουβάλησε αυτή τη μυστική, κοινόβια, γλυκιά ιερότητα του “μαθαίνω να υπάρχω με τους άλλους”.
Η αρρενωπότητα που δεν χρειάζεται απόδειξη
Υπάρχει μια παλιά ελληνική σχολή ανδρών του θεάτρου, της τηλεόρασης και του κινηματογράφου: βαρύτητα, στιβαρότητα, διεκδίκηση χώρου, η φωνή ως όπλο. Και υπάρχει μια νέα: η σχολή που κουβαλά ο Μπούτσικος. Που η δύναμη δεν βρίσκεται στον θόρυβο αλλά στην ειλικρίνεια. Που η αρρενωπότητα δεν είναι επιβολή αλλά ευγένεια. Που η παρουσία συγκινεί όχι γιατί εκρήγνυται, αλλά γιατί ανασαίνει.
Είναι ο τύπος άντρα που οι queer κοινότητες εμπιστεύονται χωρίς δεύτερη σκέψη. Γιατί είναι διαφανής. Γιατί δεν παίζει ρόλο όταν δεν είναι επί σκηνής.Γιατί δεν χρειάζεται να κρύψει τίποτα για να σταθεί.
Το ανήκειν ως μυστικό αίτημα
Όταν τον ρώτησαν τι κρατά από τον ρατσιστή, χαμένο, βίαιο χαρακτήρα των «Άγριων Μελισσών», είπε το πιο ειλικρινές πράγμα: «Την ανάγκη του να ανήκει κάπου.» Αυτή είναι η μεγάλη αλήθεια όλων των queer γενιών: όλοι μας ψάχνουμε μια κοινότητα που να μην μας ξεχειλώσει για να μας χωρέσει. Ο Μπούτσικος δεν δικαιολογεί τη βία του χαρακτήρα. Αλλά καταλαβαίνει το κενό που γεννάει τα τέρατα. Και αυτή η κατανόηση] είναι πολιτική. Είναι ο τρόπος του να λέει:
Δεν γίνονται όλοι τέρατα. Αλλά όλοι κάποτε χρειαστήκαμε μια αγκαλιά που δεν ήρθε.
Το αγόρι στο λόφο
Κάθε τέτοιο πορτρέτο το τέλος θέλει μια εικόνα. Ένα σώμα που να κρατάει την καταγωγή του.Τον φαντάζομαι ξανά εκεί, Δεκαπενταύγουστο, πάνω στο λόφο των Βαρδουσίων, με τις κουρελούδες στο χώμα, με την εκκλησία να ρίχνει σκιά, σε εκείνη τη στενή μεταφυσική ζώνη όπου τα παιδιά κοιμούνται και οι γιαγιάδες γελούν.
Ο ήλιος, ο αέρας, το χορτάρι που γδέρνει τα πόδια του. Η γιορτή που δεν μοιάζει με τέχνη αλλά είναι ήδη το πρώτο του μάθημα για το σώμα, τη σκηνή, τη συλλογική ανάσα. Και κάπως έτσι, χωρίς να το ξέρει, γεννήθηκε ένας ηθοποιός που δεν φοβάται ούτε το κοινό ούτε τον εαυτό του. Γιατί έμαθε νωρίς αυτό που άλλοι χρειάζονται δεκαετίες να καταλάβουν:
Όταν μπορείς να χωρέσεις μέσα σου τα πάντα, δεν έχεις ανάγκη να μικρύνεις κανέναν.
Η Ακατέργαστη Νεότητα του Davide Sorrenti
Ό,τι έμεινε από μια ζωή που έτρεξε πιο γρήγορα από τον χρόνο της.
Υπάρχουν ζωές που δεν προλαβαίνουν να γίνουν ιστορίες∙ μένουν θραύσματα, σελίδες που άνοιξαν πριν μάθεις να τις διαβάζεις. Ο Davide Sorrenti ήταν μια τέτοια ζωή: ένα παιδί που έγραφε τον εαυτό του πριν τον προλάβει ο κόσμος, ένα σώμα που ήξερε από νωρίς ότι ο χρόνος δεν θα του χαριστεί γι’ αυτό και έζησε πιο άγρια, πιο τρυφερά, πιο απροστάτευτα απ’ ό,τι αντέχει η μνήμη.
Πέρα από τη μύηση στην πόλη, υπάρχει κάτι ακόμη που εξηγεί τον τρόπο που έζησε: ο Davide μεγάλωσε με μια ασθένεια που του ψιθύριζε από παιδί ότι ο χρόνος του δεν θα είναι άπλετος. Η thalassemia από την οποία έπασχε δεν υπήρξε απλώς μια ιατρική συνθήκη. Ήταν μια μόνιμη υπενθύμιση στο σώμα του: ζήσε τώρα, γιατί αργότερα ίσως δεν υπάρχει. Δεν το διατυμπάνιζε, δεν το έκανε μέρος της εικόνας του. Αλλά η επίγνωση ήταν εκεί∙ ήρεμη, υπόγεια, σχεδόν τρυφερή. Και διατρέχει κάθε του κίνηση: την ορμή, την ένταση, την τρυφερότητα, την αίσθηση ότι έπρεπε να γραφτεί, να φωτογραφηθεί, να υπάρξει πριν προλάβει ο κόσμος να τον καθυστερήσει.
Ίσως γι’ αυτό τα journals του έχουν αυτή την ακατάπαυστη ενέργεια. Δεν τα έφτιαχνε για να θυμηθεί τη ζωή του. Τα έφτιαχνε για να την προλάβει. Τα journals του δεν είναι ένα απλό αρχείο. Είναι παλμός. Είναι ο ήχος από τις νύχτες που δεν τελειώνουν, τα πρόσωπα που μπαίνουν στο δωμάτιο χωρίς να ρωτήσουν τίποτα, η πόλη που σε μεγαλώνει πριν καταλάβεις ότι σε διαλύει. Και κάπου ανάμεσα σε Polaroids, αυτοκόλλητα, σχέδια κι εκείνα τα μισογραμμένα “θα δω αύριο”, κρύβεται η τελευταία εποχή όπου η εικόνα δεν ήταν performance. Ήταν απλώς ζωή.
Αυτό που με συγκλονίζει στην περιπτωσή του δεν είναι η αισθητική. Δεν είναι ο μύθος. Είναι ότι υπήρξε ένα παιδί που κοιτούσε τον κόσμο χωρίς να φτιάχνει brand, χωρίς να υπολογίζει κοινό, χωρίς να ξέρει ότι μια μέρα η γενιά μετά από εμάς θα ψάχνει μανιασμένα κάτι αληθινό μέσα σε ένα σύμπαν από pixels. Ο Davide έγραφε σαν να μην τον βλέπει κανείς. Και γι’ αυτό τον βλέπουμε ακόμη.
Η Εποχή που διαμόρφωσε τον Davide όχι ως νοσταλγία, αλλά ως κώδικα επιβίωσης
Υπάρχουν εποχές που δεν χρειάζεται να τις μυθοποιήσεις· αρκεί να τις κοιτάξεις. Και η δεκαετία του ’90 στη Νέα Υόρκη ήταν ακριβώς έτσι: μια πόλη που δεν χρειαζόταν αφήγηση για να γίνει θρύλος. Έβραζε από μόνη της. Ο Davide μεγάλωσε μέσα σε αυτή τη θερμοκρασία. Όχι στην postcard Νέα Υόρκη που πουλάνε τα αρχεία των media, αλλά σε εκείνη την άλλη: τα κενά οικόπεδα, τους έρημους σταθμούς του μετρό, τη βρωμιά κάτω από τα νύχια, τα παιδιά που δεν μεγάλωναν με σύστημα αλλά με ένστικτο. Εκεί όπου η τέχνη δεν ήταν απόφαση αλλά αντίδραση.
Η μητέρα του, η Francesca, το λέει απλά: «Ο Davide έμαθε να κοιτάει επειδή η πόλη του το απαιτούσε.» Και όντως τα journals του δεν είναι καταγραφές. Είναι αντανακλαστικά. Κάθε σελίδα μοιάζει με κάποιον που προσπαθεί να καταλάβει τον κόσμο πριν προλάβει ο κόσμος να τον καταλάβει εκείνον.
Γιατί τότε δεν υπήρχε το on-demand της ταυτότητας. Τα παιδιά δεν “έφτιαχναν” την εικόνα τους· την έβρισκαν. Συχνά μέσα από λάθη, συχνά μέσα από ιδρώτα, συχνά μέσα από πράγματα που σήμερα θα κατέληγαν σε viral post πριν προλάβουν να γίνουν εμπειρία. Ο Davide ανήκε σε μια γενιά που έμαθε να επιβιώνει και να δημιουργεί ταυτόχρονα. Μια γενιά που δεν είχε τα εργαλεία της σημερινής έκθεσης, άρα είχε χώρο. Χώρο για αποτυχία. Χώρο για χαοτικότητα. Χώρο για να είσαι κάτι πριν γίνεις κάποιος.
Κι αυτό είναι ίσως το πιο σπάνιο στοιχείο στην περίπτωση του Davide: πως η εποχή του δεν τον διαμόρφωσε ως στυλ, αλλά ως ρυθμό. Η ατέλεια, η ακατέργαστη ενέργεια, η αίσθηση ότι όλα μπορεί να σωθούν ή να χαθούν σε μία στιγμή, όλα αυτά δεν ήταν επιλογή. Ήταν τρόπος ζωής. Δεν μπορούμε να διαβάσουμε τα journals του σαν αρχειακό υλικό. Πρέπει να τα διαβάσουμε όπως διαβάζεις την αλήθεια ενός σώματος πριν το αγγίξει ο κόσμος: ως αθωότητα που ήδη ξέρει πως θα πληγωθεί. Ως μια εποχή που τον έμαθε να ζει χωρίς να τον προστατεύει.
Γι’ αυτό και σήμερα, τριάντα χρόνια μετά, αυτό το υλικό δεν μοιάζει με vintage. Μοιάζει με κάτι πιο σκληρό και πιο εύθραυστο: με τη στιγμή που ένας άνθρωπος έμαθε να υπάρχει μέσα σε μια πόλη που δεν χαριζόταν σε κανέναν. Κι αν ψάχνουμε ποιος ήταν ο Davide πέρα από τον μύθο, ίσως η απάντηση να είναι αυτή: ήταν παιδί μιας εποχής που απαιτούσε να είσαι αληθινός, ακόμα κι όταν δεν ήξερες ακόμα πώς να είσαι.
Τα Journals ως Σώμα: η αλήθεια πριν από την κατασκευή
Υπάρχουν άνθρωποι που φωτογραφίζουν για να φτιάξουν μια εικόνα. Και υπάρχουν άνθρωποι που φωτογραφίζουν για να μην χαθούν. Ο Davide ανήκε στους δεύτερους. Γι’ αυτό και τα journals του δεν μοιάζουν με portfolio. Μοιάζουν με κάτι πολύ πιο κοντινό: με έναν άνθρωπο που προσπαθεί να κρατηθεί στο παρόν, πριν προλάβει ο κόσμος να τον τραβήξει αλλού.
Όταν τα ανοίγεις και δεν έχει σημασία αν είσαι φωτογράφος, αν είσαι παιδί των 90s ή αν γεννήθηκες με iPhone στο χέρι, νιώθεις κάτι περίεργο: σαν να βλέπεις μια ζωή σε απόσταση αναπνοής, όχι σε απόσταση αρχείου. Τα journals έχουν δομή ανάσας: καθαριστικά ξεσπάσματα σελίδων, καρέ που ακουμπούν το ένα πάνω στο άλλο σαν σώματα κουρασμένα, γράμματα που φαίνονται μισοτελειωμένα επειδή κάποιος μπήκε στο δωμάτιο και η ζωή ήταν πιο επείγουσα από την τελειότητα.
Η Francesca το περιγράφει με τον πιο απλό τρόπο: «Ήταν η αρχή της γλώσσας του». Όχι η τεχνική, όχι το στυλ. Η γλώσσα. Αυτή που δεν φτιάχνεις· αυτή που σε φτιάχνει. Οι σελίδες λειτουργούν σαν χάρτης του κόσμου του: σκιτσογραφημένα πρόσωπα που δεν θυμάσαι, φωτογραφίες που δεν προσπαθούν να είναι ωραίες, stickers, γράμματα, Polaroids, μισές ιδέες χωρίς φίλτρο, graffiti tags που μοιάζουν να ψάχνουν το όριο ανάμεσα στο παιχνίδι και στην οργή.
Κι όμως, μπροστά σου δεν έχεις ένα σύστημα τεκμηρίωσης. Έχεις έναν τρόπο ζωής. Γιατί πριν από το “heroin chic”, πριν από την κουλτούρα των περιοδικών, πριν από τη μυθολογία των SKE crews και των editorial που θα τον καθόριζαν, υπήρχε κάτι πολύ πιο ανθρώπινο: ο Davide που έβλεπε, που σημείωνε, που κρατούσε.
Τα journals του δεν είναι ημερολόγια· είναι προεκτάσεις του νευρικού του συστήματος. Ο τρόπος που κολλάει τις εικόνες, ο τρόπος που στριμώχνει γράμματα στη γωνία, ο τρόπος που αφήνει μια σελίδα μισή επειδή η ζωή τον κάλεσε έξω από το σπίτι , όλα αυτά φτιάχνουν ένα άλλο είδος φωτογραφίας: μία που δεν χρειάζεται μηχανή για να υπάρξει. Κι εδώ υπάρχει κάτι που αφορά βαθιά τη δική μας εποχή: Ο Davide έγραφε και φωτογράφιζε σε έναν κόσμο που δεν τον κατέγραφε πίσω. Δεν υπήρχε άμεση αντανάκλαση, ούτε feedback loop. Συνεπώς, υπήρχε ελευθερία, όχι ρομαντική, αλλά υπαρξιακή.
Οι σελίδες των journals έχουν το βάρος αυτού ακριβώς του χώρου: του χώρου όπου μπορούσες να δοκιμάσεις χωρίς να φοβάσαι ότι σε βλέπουν όλοι. Όπου μπορούσες να είσαι υπερβολικός, τρυφερός, χαμένος, άγριος, έξυπνος, κακός. Όπου η δημιουργία δεν ήταν επιτέλεση, αλλά ανάγκη. Γι’ αυτό και σήμερα, αυτά τα journals συγκινούν. Όχι επειδή είναι ωραία. Αλλά επειδή είναι αληθινά. Είναι ένα σώμα που μιλάει, και εμείς το ακούμε τριάντα χρόνια μετά.
Η κληρονομιά αλλά και το αποτύπωμα ενός ανθρώπου
που δεν πρόλαβε να γίνει θρύλος και ήδη ήταν
Σήμερα, το όνομα του Davide Sorrenti συχνά εμφανίζεται σαν λεζάντα κάτω από δύο λέξεις: heroin chic. Λέξεις που ακούγονται εύκολες, καθαρές, σαν να μπορούν να περιγράψουν έναν άνθρωπο. Αλλά στην πραγματικότητα, αυτές οι λέξεις ήταν πάντα πιο βαριές από όσο αντέχει ένας εικοσάχρονος. Ο Davide δεν «δημιούργησε» το heroin chic, το βίωσε, το είδε, το φοβήθηκε, το ανέδειξε, και τελικά το πλήρωσε.
Κι όμως, αν διαβάσεις τα journals, κάτι ξεκαθαρίζει αμέσως: η κληρονομιά του δεν ήταν ποτέ η αισθητική της εξάντλησης. Ήταν η αλήθεια της ευαλωτότητας. Γιατί ο τρόπος που φωτογράφισε, ο τρόπος που έζησε, ο τρόπος που άφησε πίσω του τα ίχνη του, δεν είχε τίποτα να κάνει με την ανορεξική κομψότητα που υιοθέτησε η βιομηχανία αργότερα ως lifestyle. Ο Davide δεν πουλούσε παρακμή. Κατέγραφε μια γενιά που δεν είχε τη γλώσσα για να πει ότι πονούσε.
Αυτό ακριβώς επανέρχεται συνεχώς στις μαρτυρίες όσων τον γνώρισαν: η ευθύτητα. Η τρυφερότητα μέσα στο χάος. Η ενέργεια ενός παιδιού που ζούσε σε ένταση όχι επειδή το απαιτούσε η μόδα, αλλά επειδή το απαιτούσε η ζωή του. Όταν κοιτάς τα πρόσωπα που φωτογράφισε, δεν βλέπεις μοντέλα. Βλέπεις φίλους. Βλέπεις ανθρώπους που φοβούνται, που επιδεικνύονται, που ψάχνουν στήριξη, που προσποιούνται ότι δεν τους νοιάζει. Βλέπεις μια νεότητα που δεν έχει προστασία και γι’ αυτό φαίνεται αληθινή.
Η κληρονομιά του Davide δεν είναι το «στυλ του». Είναι το δικαίωμα να είσαι ακατέργαστος. Σε έναν κόσμο που σήμερα διορθώνει τα πάντα από την επιδερμίδα μέχρι την αφήγηση, ο Davide μάς υπενθυμίζει ότι μερικές φορές η πιο δυνατή εικόνα είναι εκείνη που δεν προσπαθεί να είναι ωραία. Είναι εκείνη που είναι, απλά και ανυπεράσπιστα. Κι αυτό είναι που κάνει τη δουλειά του να επιστρέφει ξανά και ξανά: όχι η μόδα, όχι η αισθητική βία των 90s, όχι η σύνδεση με τον μύθο της καταραμένης ομορφιάς. Αλλά η αίσθηση ότι αυτός ο άνθρωπος φωτογράφιζε από ανάγκη ανάγκη να κρατήσει κάτι που ήξερε, βαθιά μέσα του, ότι θα χαθεί πολύ νωρίς.
Το τραγικό της υπόθεσης είναι πως είχε δίκιο. Το καθοριστικό της υπόθεσης είναι πως πρόλαβε. Πρόλαβε να δείξει στην εποχή του κάτι που δεν είχε όνομα ακόμα: ότι το «ωραίο» δεν είναι απαραίτητα λείο. Ότι το «νέο» δεν είναι απαραίτητα καθαρό. Ότι η νιότη δεν είναι μόνο υπόσχεση, είναι και προειδοποίηση.
Γι’ αυτό και σήμερα, ο Davide Sorrenti δεν διαβάζεται ως φαινόμενο. Διαβάζεται ως σώμα εργασίας που δεν πρόλαβε να ωριμάσει και όμως διαμόρφωσε ολόκληρη γενιά φωτογράφων. Μια ζωή μικρή, υπερβολική, διακεκομμένη, που όμως άφησε πίσω της το πιο σπάνιο πράγμα: μια γλώσσα που δεν μοιάζει με καμία άλλη.
Γιατί Μας Αφορά Σήμερα: η γενιά που ψάχνει
αλήθεια και βρίσκει έναν εικοσάχρονο από το ’94
Υπάρχει μια παράξενη συνάντηση που συμβαίνει όταν οι νέοι σήμερα ανοίγουν τα journals του Davide: μια συνάντηση ανάμεσα σε δύο κόσμους που δεν θα έπρεπε να καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλο και όμως καταλαβαίνονται αμέσως. Γιατί ένας εικοσάχρονος του 1995, που ζούσε χωρίς smartphone, χωρίς Instagram, χωρίς Google, μιλά τόσο καθαρά σε έναν εικοσάχρονο του 2026; Γιατί αυτή η επιστροφή; Γιατί αυτή η έλξη; Η Francesca Sorrenti το έχει πει: «Ζούμε σε μια εποχή όπου η νεότητα είναι φιλτραρισμένη. Ο Davide ήταν το αντίθετο. Ήταν ακατέργαστος.»
Και αυτή η λέξη ακατέργαστος είναι η λέξη-κλειδί. Οι νέοι σήμερα δεν ψάχνουν vintage. Δεν ψάχνουν 90s αισθητική. Δεν ψάχνουν νοσταλγία. Ψάχνουν χώρο. Χώρο για λάθος. Χώρο για αλήθεια. Χώρο για αμηχανία, ανασφάλεια, οικειότητα χωρίς performance. Χώρο για μια στιγμή που δεν θα γίνει περιεχόμενο. Και όταν ανοίγουν τα journals του Davide, βρίσκουν κάτι που στη δική τους ζωή μοιάζει σχεδόν εξωπραγματικό: μια νεότητα που δεν ήταν σκηνοθετημένη. Οι σελίδες αυτές λειτουργούν σαν αποδεικτικό υλικό μιας εποχής όπου μπορείς να είσαι αδέξιος χωρίς να γίνεις meme, μπορείς να είσαι όμορφος χωρίς να το ελέγχεις, μπορείς να είσαι χαμένος χωρίς να το εξηγήσεις, μπορείς να ζήσεις χωρίς να σε καταγράφει ο κόσμος
Αυτό που βλέπουν οι σημερινοί νέοι δεν είναι ένα ρομαντικοποιημένο 90s chaos boy. Είναι ένας άνθρωπος ελεύθερος με τρόπους που σήμερα θεωρούνται πολυτέλεια. Και όσο κι αν η λέξη «ελευθερία» ακούγεται μεγάλη, εδώ σημαίνει κάτι απλό: να μπορείς να δημιουργείς χωρίς να φοβάσαι πως η δημιουργία σου θα κριθεί πριν ολοκληρωθεί. Οι σημερινοί 18–25 βρίσκουν στον Davide την άδεια να είναι ευάλωτοι. την άδεια να μην ξέρουν τι κάνουν, την άδεια να καταγράφουν τη ζωή τους χωρίς να την επιτελούν, την άδεια να μην είναι τέλειοι. Σε μια κουλτούρα όπου η νεότητα καταναλώνεται σαν προϊόν, ο Davide τους δείχνει κάτι βαθύτερο: ότι το σημαντικό δεν είναι να φαίνεσαι ολοκληρωμένος, αλλά να είσαι ζωντανός.
Αυτός είναι ο λόγος που οι ουρές στα launches των βιβλίων του είναι γεμάτες 20χρονους που δεν έζησαν τα 90s. Δεν πάνε να δουν ένα είδωλο. Πάνε να δουν μια πιθανότητα. Τη δυνατότητα ότι μπορείς να έχεις μια ζωή χωρίς να χρειάζεται να τη διαχειρίζεσαι. Ότι η δημιουργία μπορεί να είναι σχέση, όχι στρατηγική. Ότι η ομορφιά μπορεί να είναι λάθος, όχι προϊόν. Και, ίσως πιο σιωπηλά, βρίσκουν κάτι ακόμα: την ανακούφιση ότι η αλήθεια τους δεν χρειάζεται να είναι φωτογενής για να έχει αξία. Γι’ αυτό οι σελίδες αυτές δεν διαβάζονται ως ντοκουμέντο. Διαβάζονται ως όνειρο. Όχι ρομαντικό, αλλά επιτέλους ειλικρινές.
Εκεί όπου το φως
δεν είναι λύση αλλά μνήμη
Κάποτε πίστευα ότι η μνήμη είναι κάτι που κουβαλάς. Τώρα καταλαβαίνω πως είναι κάτι που σε κουβαλά. Και με τον Davide συμβαίνει αυτό ακριβώς: δεν βλέπεις απλώς μια ζωή που έσβησε νωρίς βλέπεις μια ζωή που συνεχίζει να ζει σε ανθρώπους που δεν γνώρισε ποτέ.
Οι σελίδες των journals του έχουν ένα παράξενο φως. Όχι το φως της αποκάλυψης, αλλά το φως εκείνο που μπαίνει χαμηλά από ένα παράθυρο και φωτίζει μόνο ό,τι υπάρχει, χωρίς να το ωραιοποιεί. Έτσι λειτουργεί και η παρουσία του σήμερα: δεν μας δείχνει το παρελθόν, μας δείχνει τι φοβόμαστε να αγγίξουμε στο παρόν.
Την ακατέργαστη πλευρά μας. Την πλευρά που δεν προλαβαίνει να ποζάρει. Την πλευρά που γράφει πριν σκεφτεί,που κολλά φωτογραφίες χωρίς σχέδιο, που ζει χωρίς να απολογείται. Κι ίσως αυτό είναι το πιο σιωπηλό δώρο του Davide: ότι μας θυμίζει πως η ζωή, η πραγματική, δεν είναι μια σειρά από καλά επιλεγμένες εικόνες, αλλά μια συνεχής προσπάθεια να σωθεί κάτι πριν το καταπιεί η μέρα. Όταν κοιτάζεις τα journals, νιώθεις πως ανοίγεις ένα σώμα. Και μέσα εκεί υπάρχει χώρος: για λάθη, για ευγένεια, για οργή, για ανωριμότητα, για εκείνη τη στιγμή που δεν είσαι φτιαγμένος, είσαι απλώς εδώ. Ένα παιδί με μια μηχανή. Μια πόλη που δεν τον προστατεύει. Μια ζωή που τρέχει. Κι ένας κόσμος που, τριάντα χρόνια μετά, βρίσκει σε αυτό το αγόρι την πρώτη του πραγματική ανάσα.
Δεν ξέρω αν αυτό λέγεται κληρονομιά ή απώλεια. Ξέρω μόνο πως όταν κλείνεις το βιβλίο, μένει μια αίσθηση σαν θάλασσα στο δέρμα: ότι κάτι πέρασε από δίπλα σου και δεν σου ζήτησε τίποτα, εκτός από το να το δεις. Κι αυτό, αυτή η απλή, ήσυχη πράξη του να βλέπεις. είναι ίσως η πιο ανθρώπινη μορφή επιβίωσης.
Ο Davide τη γνώριζε. Τώρα τη μαθαίνουμε κι εμείς.
Το Ρήμα Που Βυθίζεται
με αφορμή το ποίημα της Anne Carson, Feast of St. Faustinus
Μερικά ποιήματα δεν σου μιλάνε∙ σε καταπίνουν. Σαν να πέφτεις κι εσύ στην ίδια τοιχογραφία του Paestum: ο άντρας-δύτης, το σώμα σε τροχιά προς το νερό, το μπλε που δεν είναι χρώμα αλλά ρήμα. Και λίγο πριν χτυπήσεις την επιφάνεια, καταλαβαίνεις: η Carson δεν γράφει για τους νεκρούς.Γράφει για όσους δεν πρόλαβαν να βρουν το ρήμα τους. Εμείς.
Η γενιά που ξεκίνησε με ρήματα δράσης και κατέληξε να σιγοψιθυρίζει το πιο δύσκολο από όλα: είμαι. Ένα ρήμα που δεν υπόσχεται τίποτα, δεν κατακτά τίποτα, δεν κερδίζει κανέναν. Το ρήμα που χρειάζεται ησυχία για να υπάρξει. Και ποιος έχει ησυχία πια;
Η Carson το ξέρει. Γι’ αυτό κατεβάζει τη Marilyn Monroe στο νερό, να συνομιλήσει με τους Ετρούσκους, εκείνους που είχαν μόνο ένα ρήμα στη γλώσσα τους. Όχι «αγαπώ», όχι «τρέχω», ούτε «σώζω». Μόνο είμαι.
Μια γλώσσα χτισμένη αποκλειστικά για επιτάφιες επιγραφές.
Μια γλώσσα φτιαγμένη για να μιλάει με τους νεκρούς.
Κι όμως, μέσα σε αυτή τη νεκρική καθαρότητα, η Marilyn γελά. Απαντά στα απίθανα ερωτήματα με μια παιδική, διάφανη σοφία: «Slow world, I like that.»
Στον βυθό, οι άνθρωποι δεν προλαβαίνουν να παρεξηγήσουν κανέναν. Τα σώματα γίνονται πιο αργά, οι κατηγορίες λιγότερο βίαιες, το βλέμμα επιτέλους δεν καταπίνει την ταυτότητα. Είναι ο κόσμος που ψάχνουμε όλοι, αυτό το σχεδόν παράλογο slow world, όπου η ύπαρξη δεν χρειάζεται να επιταχυνθεί για να θεωρηθεί αληθινή.
Και σκέφτομαι: πόσο queer είναι αυτή η συνομιλία χωρίς να το φωνάζει; Μια σχεδόν αστεία διαπραγμάτευση ανάμεσα σε ένα είδωλο που πνίγηκε από την ορατότητα και έναν πολιτισμό της αρχαιότητας που έγραφε μόνο για όσους είχαν ήδη φύγει. Η παρουσία και η απουσία κάθονται στο ίδιο τραπέζι.
Κι ανάμεσά τους, η Carson αφήνει μια χαραμάδα: «Bodies pulled around by faces», λέει η Marilyn. Πιο queer περιγραφή της δημόσιας ύπαρξης δεν έχω διαβάσει. Να σε τραβάει το πρόσωπο πριν προλάβει το σώμα να υπάρξει. Να σε πνίγει η εικόνα πριν αναπνεύσει η επιθυμία. Να μοιάζουν όλα τα πρόσωπα ίδια, ενώ εσύ παλεύεις να πεις είμαι χωρίς να ακουστεί σαν απολογία.
Η Carson το καταλαβαίνει βαθύτερα απ’ όλους: η βύθιση είναι το μόνο ασφαλές μέρος. Ένα σημείο όπου το ρήμα «είμαι» μπορεί να ειπωθεί χωρίς να πρέπει να δικαιολογηθεί.
Όπου η ταυτότητα δεν επιταχύνεται, δεν ζητιανεύει, δεν γίνεται merchandise, δεν γίνεται statement. Όπου το σώμα βυθίζεται όχι για να εξαφανιστεί, αλλά για να επιστρέψει με δική του θερμοκρασία. Κι έπειτα έρχεται η τελευταία φράση της Marilyn: «Tomorrow will certainly be.»
Χωρίς εγγυήσεις, χωρίς βεβαιότητες.
Όχι better.
Όχι different.
Απλώς will be.
Η πιο μικρή υπόσχεση.
Η πιο δύσκολη αλήθεια.
Και κάπου εκεί το ποίημα σταματά, όπως σταματά η αφήγηση όταν φτάνεις στον πυθμένα.
Ίσως το μόνο που έχουμε τελικά είναι αυτό το ρήμα, το είμαι που δεν ανήκει σε κανέναν, το είμαι που ξεφεύγει από τα ονόματα και τους ρόλους, το είμαι που γράφεται μόνο πάνω σε πέτρα ή πάνω στο νερό.Το είμαι που δεν βιάζεται. Το είμαι που είναι ήδη μια μορφή αντίστασης. Κι όσο υπάρχουμε, όσο επιμένουμε να τρέχουμε μακριά του, η Carson θα μας δείχνει ξανά και ξανά το ίδιο αρχαίο αγόρι που βουτάει στο νερό.
Όχι για να χαθεί. Αλλά για να βρει το ρήμα του.
Feast of St. Faustinus
Detail from the tomb of the diver (Peastum 500-433 BC) first detail
Above, the blue arm ballet sparkling its way from stranger to
stranger on a luck of clouds.
Below
below.
What verb to.
Such as leap into water.
Such as ravish her and want to.
Through with love she sings Naked except for a.
Detail from the tomb of the diver (Peastum 500-433 BC) second detail
swimming at noon always reminds me of Marilyn Monroe
Etruscan saying
The Etruscans: Are you blue, Marilyn?
Marilyn: A little blue.
The Etruscans: What do you do when you’re blue?
Marilyn: Go underwater.
The Etruscans: Why?
Marilyn: Slow world, I like that.
The Etruscans: Slow bodies?
Marilyn: Bodies pulled around by faces.
The Etruscans: Diverse faces (sorry!)
Marilyn: Actually, all the same face.
The Etruscans: Frightening? Seductive?
Marilyn: No, beautiful.
The Etruscans: Odd sort of beauty.
Marilyn: Like a new brassiere.
The Etruscans: Or a very usual verb.
Marilyn: What?
The Etruscans: For instance the verb ‘is’.
Marilyn: I didn’t know ‘is’ was a verb.
The Etruscans: What did you think it was?
Marilyn: A light for the other verbs.
The Etruscans: In written Etruscan it’s the only verb we have.
Marilyn: You’re kidding.
The Etruscans: Is, was, has been, had been, will be, might be, should be, to be, to have been, to be about to have been, being, being about to be. And of course the negatives of these.
Marilyn: How do you get married or go to the beach?
The Etruscans: We do such things, just don’t write about them.
Marilyn: No novels, no screenplays?
The Etruscans: No literature.
Marilyn: Why bother writing at all then?
The Etruscans: It is needed on tombstones.
Marilyn: Oh I see.
The Etruscans: Now there’s a slow world.
Marilyn: You got that right.
The Etruscans: Now you’re sad again.
Marilyn: No just thinking. My pain self etc.
The Etruscans: Les choses derrière les choses.
Marilyn: I guess.
The Etruscans: Getting colder now.
Marilyn: Time to go in.
The Etruscans: And tomorrow?
Marilyn: Tomorrow will certainly be.
The Etruscans: You are very funny.
Marilyn: So I’m told.
Αν αξίζει να συνθλιβείς από κάτι σε αυτή τη ζωή, είναι η αγάπη
Ο έρωτας έχει τους ίδιους εχθρούς με τους ανθρώπους: τη φωτιά, τον χρόνο και το ίδιο του το περιεχόμενο, την υπερφίαλη, θριαμβευτική αίσθηση μιας καταρακωμένης καρδιάς που, διάτρητη και ανυπόληπτη, ψάχνει κάπου ν’ ανήκει. Aυτό σκέφτηκα όταν είδα τη Λυδία Φωτοπούλου την πρώτη μέρα του 2026 να ερμηνεύει στα LIFO Videos τον θρυλικό πια μονόλογο της Γκόλφως όπως τον διασκεύασε η Κιτσοπούλου και με πήραν τα δάκρυα, όπως τότε, τον Δεκέμβριο του 2013, όταν είχα δει πρώτη φορά την παράσταση στο Εθνικό Θέατρο.
Και ξαναθυμήθηκα τι είναι αυτό το σπουδαίο και σπάνιο που άνοιξε ο Καραθάνος με αυτή την παράσταση στο ήδη χτυπημένο και πρησμένο από τα πρώτα μνημονιακά χρόνια σώμα της περασμένης δεκαετίας. Τα πάντα είχαν καταρρεύσει και, μέσα στο μαύρο σκηνικό, ο Καραθάνος έχτισε μία από τις πιο αιμάτινες θεατρικές παραστάσεις. όχι μόνο εκείνης της σεζόν αλλά και των προηγούμενων και των επόμενων.
Ας είμαστε ειλικρινείς μέσα στη νεκροφιλική μας λαγνεία για το ελληνικό θέατρο μέχρι το τέλος του 20ού αιώνα: η Γκόλφω και τα ευτελή, κακοποιημένα ελληνικά υλικά της, αυτά που χρόνια τώρα έχουν συνδεθεί με ένα εθνικοπατριωτικό western fantasy for dummies, μέσα από το βλέμμα του Καραθάνου έγιναν και συνεχίζουν να είναι, ας μην το φοβηθούμε το πρώτο πραγματικά μοντέρνο classic του ελληνικού θεάτρου στον 21ο αιώνα.
Και όχι γιατί ξανανακάλυψε κάτι από αυτούς τους θεατρολογικούς θεωρητικισμούς που μαστίζουν τα πανικόβλητα πατουσάκια διάφορων, διεθνώς αλλά και εγχώρια. Αλλά γιατί δημιουργήθηκε μέσα σε μια σπάνια συγκυρία κατάρρευσης του ελληνικού σώματος, μια σχεδόν μεταφυσική ποιητική ακτινογραφία για το αρχαιότερο ερώτημα στον κόσμο: τι στο διάολο είναι η αγάπη. Και αυτό συνέβη σε μια διαλυμένη Αθήνα, σε ένα κοινωνικό σώμα σε διαρκές σοκ, σε μια χώρα που ακόμη δεν είχε φτάσει στον πάτο του 2015. Η μήτρα της μάνας είχε βιαστεί και, από το κακοποιημένο της αιδοίο, τενεκέδες, κυνικοί κουμπαράδες, απωθημένα και ιδεοληψίες μαζί με ό,τι άλλο μπορεί να περιγράψει έναν βιασμό είχαν ξεχυθεί και μας συνέθλιβαν όλ@.
Αν αξίζει να συνθλιβείς από κάτι σε αυτή τη ζωή, είναι η αγάπη. Αυτό μας λέει η Γκόλφω, αυτό μας λέει η Κιτσοπούλου, αυτό μας λέει η Λυδία ξανά, διαβάζοντας και ερμηνεύοντας από το βίντεο τον μονόλογο. Παρατηρώ τον τρόπο που συνομιλεί με τον συνθέτη Άγγελο Τριανταφύλλου που τη συνοδεύει μουσικά. Την ήσυχη, ενορασιακή της πυγολαμπίδα, καθώς ακούει τον κατά πολύ νεότερό της συνθέτη να ανακαλεί και να περιγράφει τα ψυχικά υποστρώματα που του γεννήθηκαν.
Μια μάνα εμφανίζεται ξαφνικά στην οθόνη. Η Λυδία μας δείχνει τη μητέρα του Νίκου από ένα βιβλίο προβών της παράστασης. Και μετά κι άλλες μάνες. Ο Άγγελος εξηγεί γιατί, αλλά εγώ έχω σταματήσει πια να ακούω. Νιώθω και συνειδητοποιώ πως μια μάνα με πήρε από το χέρι και με οδήγησε στο δωμάτιο της αγάπης. Εκεί όπου ο φονιάς συνυπάρχει με τον σκοτωμένο, οι τσέπες και των δύο γεμάτες αίμα. Η αγάπη δεν ήταν ακόμη εκεί· πολύ θέλει ο άνθρωπος για να… Σταματάω και επιστρέφω στο βίντεο. Κοιτάζω τη Λυδία, τον Άγγελο και τη μάνα-Γκόλφω, αυτή που γέννησε και γεννήθηκε από την έλλειψη της αγάπης. Ανάβω ένα τσιγάρο και βάζω το YouTube video από την αρχή.
Είναι η αγάπη φονικό… μάνα μου
*ΥΓ/
Η ΟΑΣΗ αυτής της εβδομάδας μοιάζει με αναζήτηση μητρικής ασφάλειας μέσα σε έναν μετατραυματικό κόσμο. Όχι ως επιστροφή, αλλά ως επινόηση. Τι σημαίνει να επιβιώνει σήμερα ένα queer σώμα που κάποτε ντράπηκε για τον εαυτό του και τώρα δεν θέλει πια να ντρέπεται; Πού κοιτάμε για να αντέξουμε αυτό που βλέπουμε; Και ποια κοινότητα μάς επιτρέπει να υπάρξουμε χωρίς να μικρύνουμε, χωρίς να συμμαζευτούμε, χωρίς να απολογηθούμε;
Σε αυτή την ΟΑΣΗ, η οικογένεια δεν είναι αίμα. Είναι βλέμμα. Είναι κοινότητα. Είναι τρυφερότητα και επιθυμία. Είναι ο χώρος όπου δεν χρειάζεται να εξηγηθείς· ένας χώρος που δεν σε μετρά, δεν σε διορθώνει, δεν σε κάνει project, ένας χώρος που σε κρατά. Γι’ αυτό εδώ η αφή δεν είναι ρομαντική πολυτέλεια· είναι συνθήκη επιβίωσης. Η queer αφή δεν ζητά εκπροσώπηση. Ζητά επαφή: στο σώμα, στο βλέμμα, στο αρχείο, στη φαντασία. Γιατί η φαντασίωση δεν είναι φυγή· είναι τεχνολογία επιβίωσης όταν η πραγματικότητα επιμένει να μας ξεγυμνώνει χωρίς φροντίδα.
Και μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, η αρρενωπότητα δεν εμφανίζεται ως νέο πρότυπο προς μίμηση, αλλά ως άνοιγμα: η ανδρική συναισθηματικότητα που επιτέλους επιτρέπεται, το σώμα που δεν φοβάται να φανεί εύθραυστο, το βλέμμα που δεν χρειάζεται να σκληρύνει για να επιβιώσει. Η ΟΑΣΗ γίνεται έτσι ένας χάρτης για το πώς ζεις χωρίς να σβήνεις, σε έναν κόσμο που σε θέλει είτε ακέραιο είτε εξαφανισμένο. Γι’ αυτό δεν ψάχνει πατέρα, νόμο ή πλαίσιο. Δεν ζητά έγκριση. Δεν στήνει κανόνες. Γίνεται μήτρα: ένας χώρος που επιτρέπει την ατέλεια, τη ρωγμή, το ενδιάμεσο.
Στο τέλος, τίποτα δεν μας σώζει πια ως θεωρία. Μας σώζουν μόνο τα σώματα που επιμένουν να λένε την αλήθεια τους. Και οι εικόνες που δεν ντρέπονται να δείξουν πού πονάμε.
Αυτή η ΟΑΣΗ είναι μια άσκηση στο να μη ντρέπεσαι. Για τον εαυτό που υπήρξες. Για τον εαυτό που είσαι. Και ίσως το πιο δύσκολο, για τον εαυτό που επιτρέπεις να γεννηθεί.
