— Κυρία Πλαΐτη, ομολογουμένως η Παπαστράτος έχει διανύσει ένα ταξίδι εκθετικής ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια, παράλληλα με έναν μετασχηματισμό στις βασικές προτεραιότητές της. Τι ακριβώς πιστεύετε πως την οδήγησε σε αυτή την πορεία;
Λέει ο Λέων Τολστόι: «Όλοι θέλουν να αλλάξουν τον κόσμο, αλλά κανένας δεν θέλει να αλλάξει τον εαυτό του». Δύσκολη η αλλαγή εαυτού, πράγματι, όχι όμως ανέφικτη, και η δική μας διαδρομή το επιβεβαιώνει. Στην Παπαστράτος πιστεύουμε ότι μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο γιατί αντιλαμβανόμαστε, καταρχάς, την ανάγκη να αλλάξουμε οι ίδιοι. Η εκθετική ανάπτυξη στην οποία αναφέρεστε ήρθε γιατί στρέψαμε αρχικά το βλέμμα μας σε εμάς, όχι στους άλλους, και τολμώ να πω ότι αλλάξαμε αρκετά. Για την ακρίβεια, τα αλλάξαμε όλα. Αφήσαμε πίσω μας 85 επιτυχημένα χρόνια στην παραγωγή τσιγάρου για έναν κόσμο χωρίς τσιγάρο.
— Γιατί;
Γιατί πάντα πιστεύαμε σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς. Πυξίδα μας ήταν και παραμένει το να προχωράμε μπροστά, μαζί. Εμείς το λέμε «να προχωράμε μαζί προς το καλύτερο». Για χρόνια αυτό σήμαινε κυρίως «προς το καλύτερο των ανθρώπων μας και της κοινωνίας». Ήρθε, όμως, η στιγμή που χρειάστηκε να γίνει κάτι ακόμα μεγαλύτερο, να τολμήσουμε το «προς το καλύτερο του ίδιου του προϊόντος μας», και το πράξαμε. Γιατί; Γιατί αυτό ήταν το σωστό. Γιατί ήταν προς το καλύτερο, με αξία πολλαπλάσια για τη χώρα. Με επενδύσεις 700 εκατομμυρίων ευρώ, 400 νέες θέσεις εργασίας, εξαγωγές 300 εκατομμυρίων ευρώ τα τελευταία 6 χρόνια.
Η συμπερίληψη δεν αφορά μόνο τις γυναίκες αλλά το διαφορετικό συνολικά, με σεβασμό στο πώς επιλέγει να ορίζει κάθε πολίτης τον εαυτό του. Χρειάζεται να αντιληφθούμε το διαφορετικό ως κάτι που μετατοπίζεται συνεχώς.
— Πώς προσεγγίζει επιτυχώς μια εταιρεία την κοινωνία την εποχή της πλήρους ψηφιοποίησης της πληροφορίας, της υπερπληροφόρησης και μιας αίσθησης σχετικού κορεσμού στην εταιρική επικοινωνία;
Με αδιαπραγμάτευτη συνέπεια λόγων και πράξεων, με ακρίβεια, χωρίς υπερβολές και εντυπωσιασμούς, με τεκμηρίωση, παρέχοντας τη δυνατότητα στο κοινό να εξετάσει με ηρεμία τα στοιχεία πίσω από τους ισχυρισμούς της. Αυτή η καθαρότητα είναι ο μοναδικός τρόπος αντιμετώπισης της υπερπληροφόρησης, της παραπληροφόρησης και του γενικότερου βομβαρδισμού με πολλαπλά μηνύματα που καλείται να διαχειριστεί ο πολίτης ή ο καταναλωτής σήμερα.
Και αυτή η καθαρότητα πληροφορίας έχει ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα όταν καλούμαστε να διαχειριστούμε ένα προϊόν όπως το δικό μας. Η διαφάνεια και η ακριβής παράθεση επιστημονικών δεδομένων είναι μονόδρομος, ενώ, παράλληλα, είναι αναγκαίο να διαφοροποιούμε τον λόγο μας ανάλογα με το κοινό στο οποίο απευθυνόμαστε. Για παράδειγμα, σε έναν μη καπνιστή οφείλουμε να πούμε «μην ξεκινήσεις το κάπνισμα, κάνει κακό στην υγεία σου». Το ίδιο και σε έναν καπνιστή που στόχο έχει να το διακόψει. Από την άλλη, όταν απευθυνόμαστε σε έναν καπνιστή που επιλέγει να συνεχίσει να καπνίζει, οφείλουμε και πάλι να παραθέσουμε με ακρίβεια τα επιστημονικά δεδομένα που έχουμε στη διάθεσή μας για να τον βοηθήσουμε να χρησιμοποιήσει ένα καλύτερο προϊόν σε σχέση με το τσιγάρο.
Τέλος, η επικοινωνία αρκετών εταιρειών, όπως η δική μας, συμπεριλαμβάνει τις θέσεις μας και σε ζητήματα πέραν του προϊόντος που παράγουμε. Και εκεί οφείλουμε να έχουμε λόγο δημόσιο και διάφανο, αλλά και δεσμευτικό. Να μιλούμε δημόσια, παραδείγματος χάριν για την κλιματική κρίση ή για την ανάγκη συμπερίληψης στον εργασιακό χώρο, δεσμευτικά για όσα σκοπεύουμε να πράξουμε και διάφανα για όσα, εν τέλει, πράξαμε. Και, όπως γνωρίζουμε καλά, οι πράξεις μιλούν πάντα καλύτερα από τα λόγια. Η ιστορία έχει αποδείξει ότι οι πράξεις είναι το πιο ισχυρό αφήγημα.
— Είστε μια έμπειρη και δυναμική γυναίκα σε μια θέση ισχύος στον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας μας, αποτελείτε λοιπόν ένα σημαντικό παράδειγμα, καθώς τα δεδομένα της Eurostat εξακολουθούν να τοποθετούν τη χώρα μας στην τελευταία θέση αναφορικά με το χάσμα των δύο φύλων στην εργασία. Τελικά, ποια είναι η πραγματικότητα για μια γυναίκα που είναι ανώτατο επιχειρηματικό στέλεχος σήμερα;
Υπάρχει πραγματική ισότητα ευκαιριών, και ποιες είναι οι προκλήσεις που επιμένουν; Σε ένα πρώτο επίπεδο ανήκω στις τυχερές. Δουλεύω σε μια εταιρεία που αντιλαμβάνεται και διαχειρίζεται τις γυναίκες ως ισότιμα μέλη της, με πάνω από 41% γυναίκες σε θέσεις ευθύνης, ίση αμοιβή για ίδια εργασία ανεξαρτήτως φύλου –αναφέρομαι στη διεθνή πιστοποίηση Equal Salary Certification– και με γυναίκες να «κερδίζουν» σταθερά έδαφος στον χώρο παραγωγής στο εργοστάσιό μας.
Είναι μεγάλα, σημαντικά βήματα συμπερίληψης όλα αυτά. Όση υπερηφάνεια και αν νιώθω, όμως, τόσο θυμώνω από την άλλη που το αυτονόητο παραμένει εν έτει 2023 η εξαίρεση στον εργασιακό χώρο και όχι η κανονικότητα. Γιατί η Παπαστράτος είναι, για παράδειγμα, η μόνη εταιρεία στη χώρα μας που έχει λάβει αντίστοιχη πιστοποίηση ίσων αμοιβών. Είμαι σίγουρη ότι υπάρχουν κι άλλοι οργανισμοί που στηρίζουν αυτό το σημαντικό δικαίωμα, αλλά είναι βέβαιο ότι ανήκουμε στη μειονότητα. Παράλληλα, με θυμώνει το γεγονός ότι ως γυναίκες περιμέναμε 10 ολόκληρα χρόνια, από το 2012, οπότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε για πρώτη φορά την οδηγία Women On Board, μέχρι τον Μάρτιο του 2022, οπότε κατέληξε σε συμφωνία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το θέμα της εκπροσώπησής μας σε διοικητικά συμβούλια ή σε θέσεις ευθύνης.
Επίσης, θεωρώ μονοδιάστατο το να ταυτίζουμε τη συμπερίληψη μόνο με τις γυναίκες, όταν θα έπρεπε να αφορά το διαφορετικό συνολικά, κοιτώντας τουλάχιστον τα φύλα μέσα από την ποικιλομορφία τους στην κοινωνία και με σεβασμό στο πώς επιλέγει να ορίζει κάθε πολίτης τον εαυτό του, ακόμα και εκτός της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+. Αν είναι κάτι σαφές είναι ότι το αφήγημα δεν είναι ένα και όσες/-οι υπερασπιζόμαστε τη διαφορετικότητα χρειάζεται να δημιουργήσουμε στον εαυτό μας και τους γύρω μας την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε το διαφορετικό ως κάτι που μετατοπίζεται συνεχώς.
Και όλα αυτά σε μια μεριά του πλανήτη, καθώς συνολικά «η πρόοδος που έχουμε κάνει εδώ και δεκαετίες εξαφανίζεται μπροστά στα μάτια μας», με την ισότητα των φύλων να απέχει, πλέον, «300 χρόνια μακριά», σύμφωνα με όσα ανέφερε στη UN Women o Αντόνιο Γκουτέρες, γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας 2023.
— Το θα λέγατε σε μια νεαρή κοπέλα, τι θα τη συμβουλεύατε όσον αφορά τις ορατές αλλά και αόρατες προκλήσεις που θα συναντήσει σήμερα στον χώρο των επιχειρήσεων;
Η ζωή είναι μαραθώνιος, όχι σπριντ, είτε εντός είτε εκτός επαγγελματικού στίβου. Δώσε χώρο και χρόνο στον εαυτό σου, στη δυσκολία σου, στα φορτία σου, σε όσα σε ζορίζουν, αλλά χρειάζεται να αλλάξεις για να πας παρακάτω. Όσο πιο πολύ χώρο και χρόνο δώσεις σ' εσένα τόσο περισσότερο θα μπορέσεις να δώσεις και στους άλλους. Όσο πιο πολύ αντέξεις να σε δεις, τόσο περισσότερα θα μπορέσεις να δεις γύρω σου. Και όσο προχωράς και δυναμώνεις, θα έχεις περίσσευμα για να επιστρέφεις κι εσύ με τη σειρά σου.
Να σε προσέχεις, να σε νοιάζεσαι, να σε φροντίζεις, να σε συγχωρείς αλλά και να μη δειλιάζεις. Να τολμάς, να σε βλέπεις κατάματα, να κοπιάζεις – να κοπιάζεις πολύ, να μη σου χαρίζεσαι. Τα «δεν μπορώ σου» είναι οι πιο μεγάλες αφετηρίες σου. Αντέχουμε περισσότερο απ’ ό,τι νομίζουμε. Στα «δεν αντέχω» ξεκινούν οι πιο ωραίες διαδρομές μας. Ο Σίσυφος είναι φίλος μας. Ανέβασε κάθε φορά την πέτρα σου με χαμόγελο και ας ξέρεις ότι θα χρειαστεί να ξεκινήσεις ξανά το επόμενο πρωί.
Και μην ξεχνάς τη γνώση. Χωρίς εκείνη δεν θα κατανοείς. Η γνώση θα σε βοηθά να αφήνεις κάθε φορά όσα έμαθες στον προηγούμενο σταθμό για να πας στον επόμενο. Θα σε βοηθά να μαθαίνεις ξανά και ξανά το νέο καινούργιο, να αλλάζεις, να αντιλαμβάνεσαι το διαφορετικό, να μετατοπίζεσαι και να το μετατοπίζεις. Η γνώση θα ακονίζει την αντίληψή σου και θα σου δίνει τη δύναμη να κάνεις αόρατους κόσμους ορατούς. Παραλαμβάνεις έναν επαγγελματικό χώρο καλύτερο από αυτόν που παραλάβαμε εμείς, αλλά όχι αρκετά καλό για να μας χωρά ακόμα όλους. Σε χρειάζεται για να τον πας παρακάτω, με τα δικά σου μάτια, με τη δική σου δύναμη.
Και, τέλος, μην ξεχνάς ποτέ τις αξίες σου. Αυτές είναι ο πυρήνας σου. Αυτό είσαι εσύ. Αυτό θα σε βοηθά να εντάσσεις με σεβασμό την αλλαγή μέσα σου, χωρίς να χρειάζεται να γίνεσαι διαρκώς κάποια άλλη.
