Μπορεί το φαγητό βασικά να είναι σωματική ανάγκη, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Είναι εμπειρία, είναι γνώση, είναι αντίληψη, είναι κουλτούρα, αλλά, πάνω απ' όλα, είναι ανάμνηση. Αυτό το κομμάτι της ακούσιας μνήμης που ζωντανεύει μέσα στο μυαλό και μας κάνει να ξαναζήσουμε στιγμές –συνήθως όμορφες και ξέγνοιαστες– καθιστά το φαγητό πολύτιμο, τόσο πολύτιμο όσο ήταν και η μαντλέν για τον Μαρσέλ Προυστ. Σε ένα πολύ συγκινητικό απόσπασμα από το Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο περιγράφει το πώς η γεύση ενός κομματιού μαντλέν μαζί με τσάι από φλαμούρι τον ταξίδεψε στα χρόνια της παιδικής του ηλικίας και στα καλοκαίρια που περνούσε στο σπίτι της θείας του στη γαλλική επαρχία.
Η κουλτούρα του φαγητού, η γνώση που αποκτάει κανείς με τα χρόνια, δεν περιορίζεται σε αυτά που τρώει, σε όσα έχει δοκιμάσει ως γεύσεις και μπορεί να συνδέσει με τη μνήμη του. Μπορεί να έρθει και μέσα από τα βιβλία, την ανάγνωση κάθε είδους λογοτεχνικού κειμένου, όπως ο άπληστος Γαργαντούας του Ραμπελαί ή η Λωξάντρα της Μαρίας Ιορδανίδου, που δημιουργεί έναν ολόκληρο κόσμο μέσα σε μια πολίτικη κουζίνα, επίσης μέσα από αφηγήσεις και στοχασμούς βγαλμένους από την εμπειρία ζωής μέσα σε εστιατόρια και εργαστήρια ζαχαροπλαστικής ανθρώπων όπως ο «μπαμπάς» Ζαν Ανθέλμ Μπριγιά-Σαβαρέν (Φυσιολογία της γεύσης), ο Άντονι Μπουρντέν (Η περιπλάνηση ενός μάγειρα) και ο Κρίστοφ Ρίμπατ (Στο εστιατόριο – Η κοινωνία στο πιάτο μας), ή από βιογραφίες όπως το Μαγειρεύοντας για βασιλιάδες, που αφηγείται τη ζωή και το έργο του πρώτου διάσημου σεφ Antonin Carême.
Για όποιον αναρωτηθεί γιατί λείπουν από τη λίστα της Λέσχης Ανάγνωσης σημαντικά βιβλία για το φαγητό, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η επιλογή έγινε απ' όσα είναι διαθέσιμα από τους εκδοτικούς οίκους. Είναι πολλά τα βιβλία που είναι εξαντλημένα.
Η ιστορία της γεύσης, που δείχνει τη διάρκεια που έχουν τα υλικά –ακόμα και τα πιάτα– από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, αναδεικνύεται και μέσα από ιστορικές γαστρονομικές μελέτες (που για κάποιους είναι έργο ζωής). Τα Σειρήνια δείπνα – Ιστορία της διατροφής και της γαστρονομίας στην αρχαία Ελλάδα του Άγγλου ιστορικού Andrew Dalby, το συλλογικό έργο Η ιστορία της γεύσης, που επιμελείται ο Πωλ Φρίντμαν, η Πολίτικη κουζίνα των 4 εποχών της Σούλας Μπόζη, τα Μήλα του μάγειρα της Πάολας Ψαρρού για την παράδοση της μοναστηριακής τράπεζας και τη σύνδεση του φαγητού με το τελετουργικό της Εκκλησίας, η Γεύση Ελληνική της Εύης Βουτσινά, μιας σπουδαίας γυναίκας που ερεύνησε και κατέγραψε όσο λίγοι τη γαστρονομία παντού στην Ελλάδα, ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Από τη λίστα δεν θα μπορούσαν να λείπουν βιβλία αναφοράς για τις ρίζες της ελληνικής κουζίνας, όπως ο πέμπτος τόμος του έργου του Φαίδωνα Κουκουλέ Βυζαντινών βίος και πολιτισμός, που δίνει πληροφορίες για το φαγητό του Βυζαντίου, ή οι Δειπνοσοφιστές του Αθήναιου.
Για όποιον αναρωτηθεί γιατί λείπουν από τη λίστα της Λέσχης Ανάγνωσης σημαντικά βιβλία για το φαγητό, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η επιλογή έγινε απ' όσα είναι διαθέσιμα από τους εκδοτικούς οίκους. Είναι πολλά τα βιβλία που είναι εξαντλημένα.
Τα βιβλία επέλεξαν οι: Νανά Δαρειώτη, M. Hulot, Μιχάλης Μιχαήλ, Κορίνα Φαρμακόρη
Στείλτε μας τα δικά σας κείμενα για τα βιβλία της λίστας, την άποψή σας, τα αγαπημένα σας αποσπάσματα ή ακόμα και προτάσεις βιβλίων για τους επόμενους μήνες και γίνετε μέρος μιας συζήτησης που μόνο στόχο έχει την αγάπη για το καλό βιβλίο και την ανάγνωση. Στο τέλος κάθε μήνα το υλικό που θα προκύπτει θα ανθολογείται σε ένα ειδικό αφιέρωμα στην έντυπη LiFO. Στο LiFO Shop θα διατίθενται τα βιβλία της λίστας μας και με κάθε αγορά θα παίρνετε και τον συλλεκτικό μας σελιδοδείκτη. Περιμένουμε την αγάπη σας για τα βιβλία στο [email protected]
Το μεσαιωνικό αριστούργημα του Ραμπελαί είναι γεμάτο γαστρονομικές περιγραφές. Οι δυο γίγαντες, πατέρας και γιος, πορεύονται στη ζωή με μεγάλη όρεξη και κάθε τους γεύμα είναι το όνειρο κάθε άπληστου καλοφαγά.
Ένα κομμάτι μαντλέν (ένα παραδοσιακό γλυκό της Γαλλίας με αρώματα βουτύρου και βανίλιας), βουτηγμένο στο τσάι, είναι αρκετό για να αποκαλυφθούν στον ήρωα του μυθιστορήματος οι πιο κρυφές ψηφίδες της μνήμης του. Ο Προυστ σφραγίζει τη σχέση φαγητού και μνήμης για πάντα.
Οι γαστρονομικές συνήθειες των μοναστηριών είναι από μόνες τους ένα τεράστιο κεφάλαιο στον τομέα της γεύσης. Πέρα από τον πλούτο των συνταγών, είναι πάντα ένα μεγάλο μάθημα απλότητας και οικονομίας. Το βιβλίο αυτό είναι μία από τις καλύτερες έρευνες των τελευταίων χρόνων και απολαυστικό στην ανάγνωσή του.
Μία από τις σημαντικότερες μελέτες για την ιστορία των τροφών και της γαστρονομίας στην Ελλάδα. Ο ιστορικός Andrew Dalby ακολουθεί τα ίχνη της αδιάσπαστης συνέχειας της ελληνικής κουζίνας από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι τις μέρες μας και επιχειρεί μια νέα ερμηνεία των Δειπνοσοφιστών του Αθήναιου.
Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους γαστρονόμους στην ιστορία της γεύσης. Ο Ζαν Ανθέλμ Μπριγιά-Σαβαρέν μπορεί να είναι σε κάποιους γνωστός από το διάσημο γλυκό, τον γνωστό σ' εμάς «μπαμπά», σε άλλους χάρη στην περίφημη ρήση του «πες μου τι τρως, και θα σου πω ποιος είσαι», και σε μερικούς –και περισσότερο ενημερωμένους– από αυτό το μοναδικό στο είδος του βιβλίο. Ένα έργο που από τον Δεκέμβριο του 1825 που εκδόθηκε, μόλις δύο μήνες πριν από τον θάνατο του Σαβαρέν, μέχρι σήμερα αποτελεί τη βίβλο των απανταχού γκουρμάν.
Ο ιστορικός Πωλ Φρίντμαν συγκεντρώνει σε έναν πολυτελή τόμο κείμενα ιστορικών και μελετητών της γεύσης για τα μαγειρικά επιτεύγματα διαφορετικών πολιτισμών, αρχαίων και σύγχρονων, και το συνδυάζει με μερικά από τα σημαντικότερα έργα τέχνης με γαστρονομικό περιεχόμενο!
Με το Κουζίνα Εμπιστευτικό μας έδωσε μια σοκαριστική ανατομία του κόσμου των εστιατορίων. Και αν υπήρχε διαθέσιμο, σίγουρα θα προτείναμε αυτό ως πρώτη επιλογή στους αναγνώστες που θέλουν να γνωρίσουν τον Anthony Bourdain. Η δεύτερη επιλογή δεν υστερεί καθόλου, μια και το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελεί ένα φανταστικό ταξίδι στον κόσμο της μαγειρικής. Από την αγροτική Ιταλία μέχρι το Βιετνάμ, θα δείτε το φαγητό με έναν ολοκαίνουριο φρέσκο τρόπο.
Μαγείρεψε για βασιλιάδες και κροίσους, δημιούργησε συνταγές που δοξάζονται μέχρι τις μέρες μας, ενώ η γαλλική κουζίνα που ξέρουμε σήμερα είναι δικό του δημιούργημα. Aυτή η χαριτωμένη βιογραφία του εμβληματικού Antonin Carême είναι γεμάτη πληροφορίες, συνταγές και άγνωστες ιστορίες για τον πρώτο celebrity chef στην ιστορία.
Ο Δημήτρης Ποταμιάνος είναι για πολλούς από εμάς η «κρυμμένη δύναμη» στη δημοσιογραφία της γαστρονομίας που περιμένει να ανακαλυφθεί ξανά απ' όσους αγαπούν τώρα το φαγητό. Σε αυτόν τον τόμο βρίσκονται συγκεντρωμένα κείμενα και συνταγές που δημοσίευε στο εβδομαδιαίο περιοδικό «Symbol». Οι μοναδικές φωτογραφίες ανήκουν στον Γιάννη Μπουρνιά.
Η φιλοσοφία της γεύσης, η κοινωνιολογία της και, κυρίως, η τελετουργική της διάσταση με το εντελώς ξεχωριστό, προσωπικό ύφος και το φλεγματικό χιούμορ του Χρίστου Ζουράρι. Η κουζίνα ως ένα σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο που συνδέεται με τον τόπο, την ιστορία, τις ιδέες, τη θρησκεία και τις πολιτιστικές παραδόσεις κάθε λαού, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της φυσιογνωμίας της ελληνικής κουζίνας.
Το βιβλίο που αγάπησαν πολλοί είναι ένας ύμνος στην κουζίνας της Μικράς Ασίας. Η δυναμική Λωξάντρα, μια σπουδαία μαγείρισσα και μια ασύγκριτη οικοδέσποινα, συνεχίζει να μας μαθαίνει πώς γίνονται οι ντολμάδες, πότε είναι η εποχή για κάθε ψάρι, κάθε φαγητό, τι έτρωγαν μετά τα λουτρά και πώς στόλιζαν τα σπίτια τους οι νοικοκυρές της Πόλης για τις γιορτές. Αξίζει να διαβαστεί ξανά απ' όσους αγαπούν την κουζίνα της Ανατολής.
Μύηση στην εμπειρία της κυκλαδίτικης ζωής μέσα από το φαγητό, το κυριότερο συστατικό της ανθρώπινης επιβίωσης, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί εδώ και τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια. Είναι η καταγραφή όλων εκείνων των στοιχείων που απαρτίζουν τα μέρη και το όλον της κυκλαδίτικης γαστρονομικής κουλτούρας και ένα εργαλείο για όσους θέλουν να γνωρίσουν τη θαυμαστή ιστορία της.
Συγκεντρωμένα όλα τα κείμενα του διανοούμενου που κατάφερε να συνδυάσει επιτυχώς την τέρψη της γλώσσας με τη γραφή. Από το Εγχειρίδιον Γαστρογνωμίας (2000), το Πένες σε Μελάνι (2005) και τους γνωστούς και άγνωστους αφορισμούς του υπό τον τίτλο Εδώδιμα Απικιακά μέχρι τα πιο πρόσφατα ανέκδοτα κείμενά του που συγκροτούν την ενότητα «Χαρτί και Καλαμάρι», αλλά και –για πρώτη φορά– όλα τα σκαμπρόζικα μενού του Απίκιου που κατά καιρούς έχουν δημοσιευτεί στον Τύπο και δεν είχαν περιληφθεί ποτέ σε κανένα βιβλίο.
Ένα εγχειρίδιο για τα τσιπουράδικα και την τσιπουροκατάνυξη με την τυπολογία του τελετουργικού και της λειτουργίας τους, τεκμηριωμένες απόψεις αλλά και υποκειμενικές ερμηνείες του φαινομένου, συν αναλύσεις για όλες τις μικρές λεπτομέρειες που αλλάζουν δραματικά την εξέλιξη μιας συνάντησης για τσίπουρα.
Η μαγειρική των δύσκολων καιρών με ταπεινά υλικά, αλλά σε σοφούς και πρωτότυπους συνδυασμούς. Η φιλοσοφία της απλότητας και της εφευρετικότητας σε μια κουζίνα που προσπαθεί με κάθε τρόπο να αναπληρώσει με την τέχνη τις ελλείψεις των υλικών.
Ο Κρίστοφ Ρίμπατ συλλέγει μοναδικές εμπειρίες από εργαζόμενους στην κουζίνα, ιδιοφυείς σεφ, σερβιτόρους, φιλοσόφους, καλοφαγάδες και κοινωνιολόγους, συνδέοντας τα πρώτα γκουρμέ εστιατόρια του Παρισιού με την άνοδο του φαστ-φουντ και τους πιο καινοτόμους σεφ της εποχής μας. Με αναφορές στον Φεράν Αντριά, τη Σιμόν ντε Μποβουάρ, τον Τζορτζ Όργουελ, τον Έλβις Πρίσλεϊ, τον Μαρσέλ Προυστ και πολλούς άλλους, το βιβλίο μάς ξεναγεί στη γαστρονομική και κοινωνική ιστορία των εστιατορίων.
Η Σούλα Μπόζη επιστρέφει στην παραμυθένια Πόλη των παιδικών της χρόνων. Ανασυστήνοντας την ατμόσφαιρα μιας ολόκληρης εποχής, θυμάται γεύσεις, συνήθειες, μπαχάρια και μαγειρικές ευωδιές και προτείνει, για καθεμία από τις τέσσερις εποχές του χρόνου, ένα πλήρες πολίτικο μενού ανά εβδομάδα.
Ο πέμπτος τόμος του εξάτομου έργου Βυζαντινών βίος και πολιτισμός του Φαίδωνα Κουκουλέ περιέχει πλήθος πληροφοριών για το φαγητό του Βυζαντίου. Λεπτομερείς περιγραφές των τροφών και τον ποτών που αποτελούσαν το καθημερινό τραπέζι αλλά και πληροφορίες για τα γεύματα, τα δείπνα και τα συμπόσια, που αποδεικνύουν την αδιάσπαστη ενότητα και συνέχεια του ελληνικού έθνους από την αρχαιότητα διαμέσου του Βυζαντίου.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO