— Το πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά» έχει εξελιχθεί στην αιχμή του δόρατος στην πρόληψη στην Ελλάδα, βοηθώντας να αλλάξουμε νοοτροπίες δεκαετιών. Ήδη έχουν εξεταστεί περισσότερες από 400.000 γυναίκες και έχουν βρεθεί δεκάδες χιλιάδες βλάβες σε πρώιμο στάδιο.
Η χώρα μας είχε μεγάλη ανάγκη ένα πρόγραμμα σαν το «Φώφη Γεννηματά», που είναι απαραίτητο για όλες τις γυναίκες, κυρίως από 45 έως 74 ετών, που βρίσκονται δηλαδή στο ηλικιακό φάσμα με τον μεγαλύτερο επιπολασμό του καρκίνου του μαστού. Το πρόγραμμα αυτό έχει μεγάλη σημασία για δύο πολύ σπουδαίους λόγους. Αφενός υπενθυμίζει και δίνει τη δυνατότητα να κάνει δωρεάν μαστογραφία σε κάθε γυναίκα 45-74 ετών, υπερηχογράφημα και μία επίσκεψη σε γιατρό στην περίπτωση κάποιου ύποπτου ευρήματος, οπότε εκπληρώνεται σε μεγάλο βαθμό το ζητούμενο, που είναι η έγκαιρη διάγνωση. Αφετέρου, μπορεί να εξελιχθεί και σε σταθμό στην αντιμετώπιση της νόσου στη χώρα μας.
Ως Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου, η μελέτη και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μπορεί να μας δώσει μια ολοκληρωμένη εικόνα χαρτογράφησης και ανθρωπογεωγραφίας της νόσου ώστε να μπορέσει η πολιτεία να χαράξει στοχευμένα πολιτικές αντιμετώπισής της. Εδώ να σημειώσουμε ότι θα ήταν σημαντική εξέλιξη η ολοκλήρωση των ενεργειών της συμμετοχής κινητών μαστογράφων στο πρόγραμμα ώστε να έχουν πρόσβαση όλες οι γυναίκες σε κάθε γωνιά της χώρας μας και να καλυφθεί το κενό της έλλειψης δομών σε διάφορες περιοχές της χώρας και να μπορούν να συμμετέχουν σε αυτό όλες οι γυναίκες που το δικαιούνται.
«Το Άλμα Ζωής, με τον ενεργό του ρόλο όλα αυτά τα χρόνια, θεωρούμε ότι έχει καταφέρει να αλλάξει το τοπίο σχετικά με την ασθένεια από κάθε άποψη στη χώρα μας, τόσο σε επίπεδο πρόληψης, ψυχοκοινωνικής στήριξης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης όσο και σε επίπεδο συνεργασίας με τους επιστημονικούς φορείς αλλά και διεκδίκησης».
— Πόσο βοήθησε το «Άλμα Ζωής» με τις δράσεις του όλα αυτά τα χρόνια στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας;
Το «Άλμα Ζωής» εδώ και 36 χρόνια βρίσκεται δίπλα στη γυναίκα που νοσεί ή/και έχει βιώσει την ασθένεια. Μέσα από πολλές και διαφορετικές δράσεις και προγράμματα στηρίζει, ενδυναμώνει και ενημερώνει τόσο τις ασθενείς και το περιβάλλον τους όσο και τον γενικό πληθυσμό. Συμμετέχουμε σε πλήθος ενημερωτικών εκδηλώσεων σε όλη την Ελλάδα με στόχο την έγκυρη πληροφόρηση του κοινού, ενώ με το Greece Race for the Cure, που είναι η μεγαλύτερη εκστρατεία ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού, έχουμε καταφέρει να βάλουμε στο επίκεντρο τη νόσο, κινητοποιώντας χιλιάδες συμπολίτες μας εδώ και δεκαέξι χρόνια. Ταυτόχρονα, με καμπάνιες πρόληψης όπως το «Είμαι ψαγμένη» συνεχίζουμε να υπενθυμίζουμε ότι μέσα στις πολλές καθημερινές μας αναζητήσεις ας πάρει και τη θέση που του αξίζει το «ψάξιμο», άρα η φροντίδα του εαυτού μας.
Το Άλμα Ζωής, με τον ενεργό του ρόλο όλα αυτά τα χρόνια, θεωρούμε ότι έχει καταφέρει να αλλάξει το τοπίο σχετικά με την ασθένεια από κάθε άποψη στη χώρα μας, τόσο σε επίπεδο πρόληψης, ψυχοκοινωνικής στήριξης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης όσο και σε επίπεδο συνεργασίας με τους επιστημονικούς φορείς αλλά και διεκδίκησης, παρότι χρειάζεται να γίνουν πολλά ακόμα σε αυτόν τον τομέα, ειδικά στην οργάνωση και λειτουργία Κέντρων Μαστού Ολοκληρωμένης Φροντίδας, όπου κάθε γυναίκα θα έχει ολοκληρωμένη φροντίδα, από την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία έως και την παρακολούθηση μετά το τέλος των θεραπειών, φροντίδα ισότιμη και χωρίς διακρίσεις για κάθε γυναίκα.
— Ποια είναι η επιδημιολογική κατάσταση του καρκίνου του μαστού στην Ελλάδα;
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, εκτιμάται ότι στην Ελλάδα το 2022 τα νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού ήταν 9.087, εκ των οποίων 8.987 γυναίκες και 100 άνδρες, ενώ έχουμε και 2.450 θανάτους. Είναι η συχνότερη μορφή καρκίνου και η πρώτη αιτία θανάτου στις γυναίκες. Από τα ετήσια περιστατικά περίπου 20% είναι γυναίκες κάτω των 50 ετών και 33% 50-64 ετών.
— Μιλήστε μας για το ψυχικό φορτίο του ασθενούς και στον πρώιμο αλλά και στον μεταστατικό καρκίνο μαστού, και για τις δράσεις που γίνονται σε αυτό το πεδίο.
Οι γυναίκες που διαγιγνώσκονται υφίστανται ένα απίστευτο σοκ γιατί ποτέ καμιά μας δεν είναι αρκετά προετοιμασμένη όταν η ασθένεια χτυπάει το δικό της σώμα. Ο καρκίνος του μαστού δεν παύει να είναι μια απειλητική για τη ζωή ασθένεια, οπότε, όταν έρχεσαι αντιμέτωπη με αυτήν, ενεργοποιούνται ο φόβος του θανάτου και το ένστικτο της επιβίωσης. Ταυτόχρονα, οι γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με μεγάλες αλλαγές στην καθημερινότητά τους, στους ρόλους τους, με πρακτικά, επαγγελματικά αλλά και συναισθηματικά θέματα. Φυσικά, όλα αυτά μεγιστοποιούνται όταν έχουμε υποτροπή της νόσου.
Τα προβλήματα είναι πολλαπλά, απαιτούνται συνεχείς θεραπείες, η κόπωση και το άγχος μπορεί να είναι κυρίαρχα, όπως και άλλα αρνητικά συναισθήματα. Είναι ένας συνεχής αγώνας. Όμως, ευτυχώς, τα ιατρικά δεδομένα αλλάζουν, η μεταστατική νόσος θεωρείται πλέον μια χρόνια ασθένεια και είναι πολλές οι γυναίκες που ζουν πολλά χρόνια με ποιότητα ζωής, πραγματοποιώντας πολλά από όσα επιθυμούν. Ο σύλλογός μας έχει προγράμματα και για τις γυναίκες με μεταστατικό καρκίνο μαστού, με πρωτεύουσα την ψυχοκοινωνική στήριξη και ενημέρωση.
— O καρκίνος μαστού δεν αφορά μόνο γυναίκες αλλά και ένα μικρό ποσοστό ανδρών. Ποιο μήνυμα στέλνετε ως «Άλμα Ζωής»; Είναι ενημερωμένοι οι Έλληνες ή θεωρούν το ογκολογικό νόσημα αποκλειστικά γυναικείο; Γι’ αυτούς δεν υπάρχει η πρόληψη της μαστογραφίας. Τι πρέπει να γνωρίζουν;
Πράγματι ο καρκίνος του μαστού αφορά και τους άνδρες, αλλά είναι σπάνιος, καθώς αφορά μόλις το 1%, σε σχέση με τις γυναίκες. Οι άνδρες κατά κανόνα θεωρούν τον καρκίνο του μαστού γυναικεία υπόθεση, ότι δεν τους αφορά, ειδικά συγκρινόμενος με άλλους, πιο συχνά εμφανιζόμενους σε άνδρες καρκίνους. Είναι όμως σημαντικό να συγκρατήσουν ότι σε περίπτωση που δουν κάποια αλλαγή στο στήθος τους ή έχουν κάποιο σύμπτωμα να μην το αγνοήσουν και να επισκεφθούν έναν εξειδικευμένο στους μαστούς γιατρό, ώστε να έχουν έγκαιρα και έγκυρα μια διάγνωση γιατί, σύμφωνα με τα δεδομένα, το πιθανότερο είναι να μην είναι κακοήθεια, αλλά κι αν είναι, η έγκαιρη διάγνωση είναι και πάλι το κλειδί για την επιτυχή αντιμετώπισή της.
