ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΩΝ ΕΟΡΤΩΝ, κατά την οποία η κίνηση στα μέσα μεταφοράς –και ιδίως σε αυτά της σταθερής τροχιάς– αυξάνεται, μεγάλη σημασία έχει η ασφάλεια και η προστασία επιβατών, εργαζομένων και υποδομών.
Το τελευταίο περιστατικό οπαδικής βίας στον σταθμό μετρό Κεραμεικού, αλλά και τα πρόσφατα σοβαρά επεισόδια στους σταθμούς Μοναστηράκι και Βικτώρια της Γραμμής 1 (πρώην ΗΣΑΠ) επανέφεραν με τον πλέον δυσάρεστο τρόπο στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας στα μέσα μεταφοράς σταθερής τροχιάς. Κι αυτό είναι ζήτημα καθημερινότητας –πέραν της εορταστικής περιόδου– καθώς χιλιάδες είναι οι επιβάτες οι οποίοι κάνουν χρήση των συγκεκριμένων μέσων με συνέπεια και κατ΄ εξακολούθηση.
Η LiFO απευθύνθηκε στη ΣΤΑ.ΣΥ. προκειμένου να «χαρτογραφήσει» τα μέτρα προστασίας τα οποία λαμβάνονται και οι υπεύθυνοι από τη «Σταθερές Συγκοινωνίες Ανώνυμο Εταιρεία», μας ενημέρωσαν πως τον τελευταίο χρόνο η εταιρεία έχει εντατικοποιήσει και αναπροσαρμόσει τα μέτρα ασφάλειας στο δίκτυο των Μέσων Σταθερής Τροχιάς, κάνοντας πλέον χρήση και τεχνολογικά εξελιγμένων μέσων φύλαξης.
«Για να λειτουργήσει σωστά ένα σύστημα ασφάλειας σε κάθε αποβάθρα απαιτείται να υπάρχει ανά πάσα στιγμή τουλάχιστον ένας υπεύθυνος. Αυτήν τη στιγμή υπάρχει σε κάθε σταθμό και σε κάθε βάρδια ένας Σταθμάρχης υπάλληλος της ΣΤΑ.ΣΥ. Θα έπρεπε να υπάρχει επίσης ένας υπάλληλος ασφαλείας στην απέναντι αποβάθρα. Άρα σε κάθε βάρδια θα έπρεπε να εργάζονται 24 υπάλληλοι στατικής φύλαξης. Σε αυτούς θα πρέπει να προστεθούν οι φύλακες των εγκαταστάσεων».
Τα μέτρα στο δίκτυο και ιδίως στην ευάλωτη Γραμμή 1 «Πειραιάς – Κηφισιά»
Ειδικότερα σύμφωνα με τη ΣΤΑ.ΣΥ «για τη Γραμμή 1 του Μετρό «Πειραιάς – Κηφισιά», την πλέον ευάλωτη σε επιθέσεις και βανδαλισμούς γραμμή, καθώς το μεγαλύτερο τμήμα της είναι υπέργειο», υλοποιείται σειρά παρεμβάσεων, μεταξύ των οποίων είναι:
— Φύλαξη των αμαξοστασίων και της Γραμμής από πτητικά μέσα (drones).
Όπως αναφέρει η ενημέρωση της ΣΤΑ.ΣΥ. στη LiFO, τον Δεκέμβριο του 2022 ξεκίνησε η εφαρμογή του προγράμματος πιλοτικά σε αμαξοστάσια των Γραμμών 2 και 3 του Μετρό και τον Ιανουάριο του 2023 η φύλαξη επεκτάθηκε και στη Γραμμή 1. Σήμερα, το μεγαλύτερο τμήμα του υπέργειου δικτύου, καθώς και τα αμαξοστάσια της Γραμμής 1, φυλάσσονται από drones.
«Από την έναρξη εφαρμογής του προγράμματος, περιστατικά κλοπής υλικοτεχνικού εξοπλισμού εντός της τροχιάς, συμβάντα ρίψης πετρών από πεζογέφυρες, απόπειρες αυτοκτονίας, καθώς και περιστατικά βανδαλισμών έχουν περιοριστεί σημαντικά. Τα πτητικά μέσα είναι εξοπλισμένα με θερμικές κάμερες και προβολείς, με αποτέλεσμα κατά τις περιπολίες τους να αντιλαμβάνονται έγκαιρα τους κινδύνους και σε συνεργασία με τους φύλακες του αναδόχου, να αποτρέπουν επιθέσεις και δολιοφθορές», αναφέρει η ΣΤΑ.ΣΥ.
— Φύλαξη δικτύου από υπαλλήλους φύλαξης και το σώμα «Αριάδνη» της ΕΛ.ΑΣ.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την ΣΤΑ.ΣΥ., ο αριθμός των υπαλλήλων φύλαξης το 2023 αυξήθηκε κατά 20% σε σχέση με το 2022, καθώς προστέθηκαν και υπάλληλοι που επιτηρούν μέσα από οχήματα που κινούνται σε δρόμους παράλληλα της τροχιάς. «Εντός του δικτύου η φύλαξη γίνεται από στατικά περίπολα στους σταθμούς, αλλά και από κινητά εντός των συρμών. Σε περιόδους διεξαγωγής αθλητικών και άλλων μεγάλων διοργανώσεων, ο αριθμός των υπαλλήλων φύλαξης ενισχύεται περαιτέρω. Παράλληλα, στα δίκτυα των τριών γραμμών του μετρό επιχειρεί από το 2021 και το σώμα «Αριάδνη» της ΕΛ.ΑΣ. που έχει τη δυνατότητα άμεσης παρέμβασης και διερεύνησης περιστατικών».
— Αναβάθμιση εγκαταστάσεων / τεχνικών μέσων
Μια άλλη παράμετρος σχετικά με τα μέτρα ασφαλείας είναι, σύμφωνα με τη ΣΤΑ.ΣΥ., η διαδικασία αναβάθμισης τόσο των τεχνικών μέσων (π.χ. του λογισμικού των καμερών) όσο και του φωτισμού όλων των σταθμών και της σήραγγας της Γραμμής 1. «Σταδιακά αντικαθίστανται τα παλαιά φωτιστικά και οι λαμπτήρες φθορίου με φωτιστικά και λαμπτήρες τεχνολογίας Led, παρέμβαση που, πέρα από το ενεργειακό και αισθητικό όφελος, ενισχύει ουσιαστικά και το αίσθημα ασφάλειας των επιβατών. Η ΣΤΑ.ΣΥ. προχωρά και στην αντικατάσταση 5.600 μέτρων της περίφραξης από συρματόπλεγμα με νέα, ασφαλέστερα κιγκλιδώματα, έργο προϋπολογισμού 761.000 ευρώ, για το οποίο τρέχει αυτή την περίοδο ο σχετικός διαγωνισμός», σημειώνει η εταιρεία στη LiFO.
Εν κατακλείδι, όπως υπογραμμίζει η εταιρεία, η «προσπάθεια της ΣΤΑ.ΣΥ. για τη θωράκιση της ασφάλειας των δικτύων της είναι διαρκής, αναπροσαρμόζεται σε νέα κάθε φορά δεδομένα και θα συνεχιστεί με ακόμη μεγαλύτερη ένταση και το 2024».
Τι λένε οι εργαζόμενοι για την προστασία στα μέσα σταθερής τροχιάς
Η LiFO απευθύνθηκε και στους εργαζόμενους στα μέσα σταθερής τροχιάς προκειμένου να μοιραστούν τη δική τους εμπειρία. Συγκεκριμένα ο επικεφαλής ενός εκ των σωματείων των εργαζομένων στα μέσα μεταφοράς σταθερής τροχιάς, Παναγιώτης Κοντογιάννης, μίλησε στη LiFO σχετικά με τον έλεγχο για την προστασία επιβατών, εργαζομένων και υποδομών σε αυτά.
Ο πρόεδρος του «Σωματείου Εργαζομένων ΣΤΑ.ΣΥ.» (που προέρχεται από το σωματείο «Ένωση Εργαζομένων ΗΣΑΠ») και αφορά τους εργαζόμενους στη Γραμμή 1 του Μετρό Αθήνας, αποκαλούμενη παλαιότερα στην καθημερινότητα και «Ηλεκτρικός» (είναι η γραμμή Πειραιάς – Κηφισιά), επιβεβαιώνει πως η ΣΤΑ.ΣΥ. μέσω της αρμόδιας Διεύθυνσης αναπτύσσει επιχειρησιακά σχέδια ασφαλείας. Σημειώνει πως συνεργάζεται με την Ελληνική Αστυνομία (σχέδιο «Αριάδνη») και λοιπούς αρμόδιους εξωτερικούς φορείς και αρχές, διενεργεί συστηματικούς ελέγχους, αξιοποιεί τους διαθέσιμους πόρους και συμμετέχει στη διαχείριση εκτάκτων περιστατικών που σχετίζονται με θέματα ασφάλειας, σύμφωνα με τις εταιρικές διαδικασίες και τη νομοθεσία.
«Όμως με βάση τα αποτελέσματα θα λέγαμε ότι θα πρέπει όλα αυτά να ξαναμπούν στο τραπέζι, μια και τα συμβάντα που άπτονται της ασφάλειας είναι σχεδόν καθημερινότητα», σημειώνει ο Παναγιώτης Κοντογιάννης.
Οι αρμοδιότητες του προσωπικού ασφαλείας
Στη συνέχεια ρωτήσαμε τον κ. Κοντογιάννη τι ελέγχουν οι υπεύθυνοι ασφαλείας (σεκιούριτι), ποιες είναι οι αρμοδιότητές τους και βέβαια πώς διαμορφώνεται η συνεργασία τους με την Ελληνική Αστυνομία;
Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Κοντογιάννη:
«Ενδεικτικά και όχι περιοριστικά τα καθήκοντα του προσωπικού ασφαλείας είναι τα εξής :
· Η προστασία του κοινού και του προσωπικού από ενοχλήσεις ή απειλές.
· Ο έλεγχος για λήψη φωτογραφιών, λήψη βίντεο, διανομή διαφημιστικών φυλλαδίων και οι δημοσκοπήσεις στους χώρους του σταθμού από άτομα τα οποία δεν έχουν ειδική άδεια. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί κάποιο από τα παραπάνω γίνεται παρέμβαση με ερώτηση για το αν υπάρχει αντίστοιχη άδεια και αν δεν υπάρχει, απαγόρευση της πράξης με παράλληλη ευγενική παραπομπή του ατόμου στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας στην Οδό Αθηνάς 67 για έκδοση άδειας.
· Η παρέμβαση και απαγόρευση επικόλλησης πάσης φύσεως εντύπων στον πίνακα ανακοινώσεων του σταθμού (λευκός πίνακας μελαμίνης) αλλά και σε όλο τον σταθμό, εφόσον δεν υπάρχει έγκριση.
· Η απαγόρευση του καπνίσματος (συμβατικού αλλά και ηλεκτρονικού τσιγάρου), της κατανάλωσης φαγητού και ποτού και της χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών σε όλους τους χώρους του σταθμού.
· Η απομάκρυνση επαιτών-οργανοπαιχτών, χρηστών ναρκωτικών ουσιών (αν κάνουν χρήση εντός του σταθμού), μικροπωλητών (που πωλούν κατά την παραμονή τους στον σταθμό) ευγενικά αλλά αποφασιστικά.
· Η αποτροπή της εισόδου αδέσποτων ζώων (όσων είναι δυνατόν) με μεγάλη προσοχή και χωρίς τη χρήση βίας.
· Η αποτροπή βιαιοπραγιών χωρίς σωματική εμπλοκή και όσο το δυνατόν πιο ευγενικά.
· Η πρόληψη των καταστροφών των εγκαταστάσεων και των μηχανημάτων του σταθμού (καταστροφές από θραύσεις, graffiti, βάψιμο κ.λπ[.).
· Η συνδρομή στο προσωπικό της εταιρείας σε περίπτωση περιστατικών έκτακτης ανάγκης (φωτιά, τραυματισμός, σεισμός κ.λπ.), πάντα με γνώμονα και την προσωπική τους ασφάλεια.
· Η προσφορά βοήθειας στα άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ) και στους υπερήλικες μετά από διακριτική ερώτηση για το αν χρειάζονται τη βοήθειά του φύλακα.
· Η διαχείριση κοινού/πλήθους δηλαδή η ρύθμιση της ροής των επιβατών στους σταθμούς, όταν υπάρχει εκδήλωση (ποδοσφαιρικός αγώνας, συναυλία κ.λπ.) που λαμβάνει χώρα πλησίον σταθμού (συνήθως στους σταθμούς Φάληρο και Ειρήνη). Στις περιπτώσεις αυτές, εφόσον υπάρχει ενημέρωση από τη ΣΤΑ.ΣΥ. διατίθεται και επιπλέον προσωπικό φύλαξης και τοποθετούνται ειδικές μπάρες για την καλύτερη διοχέτευση του πλήθους».
Ωστόσο ο πρόεδρος του «Σωματείου Εργαζομένων ΣΤΑ.ΣΥ.» εκφράζει εκ νέου τον προβληματισμό του για την αποτελεσματικότητα των μέτρων. «Εκ του αποτελέσματος και πάλι θα λέγαμε ότι το σύστημα φύλαξης έτσι όπως υλοποιείται είναι ανεπαρκές, χωρίς αυτό να αποτελεί μομφή προς τους εργαζόμενους των εταιρειών φύλαξης οι οποίοι κάνουν ότι μπορούν. Για παράδειγμα, αυτήν την στιγμή δεν υπάρχει στους συρμούς μας ελεύθερη επιφάνεια χωρίς γκράφιτι».
Πόσοι σεκιουριτάδες διατίθενται ανά σταθμό και ανά βάρδια;
Σύμφωνα με τον κ. Κοντογιάννη το σύνολο των εργαζομένων της ιδιωτικής εταιρείας φύλαξης που απασχολείται καθημερινά στη φύλαξη των σταθμών (Γραμμή 1 Πειραιάς-Κηφισιά), ανέρχεται στους 65-70 φύλακες.
Όπως εξηγεί στη LiFO ο τρόπος φύλαξης των σταθμών του δικτύου της γραμμής 1 πραγματοποιείται με δύο τρόπους:
· μεσώ στατικών φυλάκων
· μέσω περιπόλων
«Για να λειτουργήσει σωστά ένα σύστημα ασφάλειας σε κάθε αποβάθρα απαιτείται να υπάρχει ανά πάσα στιγμή τουλάχιστον ένας υπεύθυνος. Αυτήν τη στιγμή υπάρχει σε κάθε σταθμό και σε κάθε βάρδια ένας Σταθμάρχης υπάλληλος της ΣΤΑ.ΣΥ. Θα έπρεπε να υπάρχει επίσης ένας υπάλληλος ασφαλείας στην απέναντι αποβάθρα. Άρα σε κάθε βάρδια θα έπρεπε να εργάζονται 24 υπάλληλοι στατικής φύλαξης. Σε αυτούς θα πρέπει να προστεθούν οι φύλακες των εγκαταστάσεων», αναφέρει ο κ. Κοντογιάννης, υποστηρίζοντας πως «ο αριθμός 65-70 φύλακες που υπάρχουν σήμερα υπολείπεται των απαιτήσεων του συστήματος».
Στη συνέχεια ο πρόεδρος του «Σωματείου Εργαζομένων ΣΤΑ.ΣΥ.» σημειώνει πως «ως εργαζόμενοι αλλά και ως συνδικάτο θα θέλαμε όλοι αυτοί οι υπάλληλοι των εταιρειών φύλαξης να είναι υπάλληλοι της ΣΤΑ.ΣΥ. Έτσι θα έχουν τον χρόνο να λάβουν όλη την εκπαίδευση που απαιτείται, θα είναι μόνιμα σε αυτήν την θέση εργασίας και η μισθοδοσία τους δεν θα είναι αυτή η απαράδεκτη τακτική «γαλέρας» που βιώνουν σήμερα».
Τέλος, σχολιάζοντας την εξέλιξη των πρόσφατων επεισοδίων όπως στο Μοναστηράκι και στη Βικτώρια, τονίζει τη συνδρομή της ΕΛ.ΑΣ. «Σε περιστατικά όπως το πρόσφατο στο Μοναστηράκι η μόνη αρχή που μπορεί να μας προφυλάξει και να αποτρέψει ανάλογα περιστατικά είναι η ΕΛ.ΑΣ. Αυτό που επιθυμούμε είναι η παρουσία της ΕΛ.ΑΣ να γίνει πιο έντονη και να αλλάξει ο επιχειρησιακός σχεδιασμός της ΕΛ.ΑΣ. Θα πρέπει στον σχεδιασμό που κάνει η ΕΛΑΣ να συμμετέχουν ενεργά και οι υπηρεσιακοί παράγοντες της ΣΤΑ.ΣΥ.».
