Ο ΣΗΦΗΣ ΒΑΛΥΡΑΚΗΣ βρέθηκε νεκρός μια κρύα νύχτα του Ιανουαρίου πριν από πέντε ακριβώς χρόνια, κάπου ένα μίλι μακριά από το σκάφος του. Λίγες ώρες πριν, εκείνη την ημέρα, είχε βγει με το φουσκωτό του, όπως συνήθιζε, για να ψαρέψει με το ψαροντούφεκο, φορώντας στολή κατάδυσης. Δύο αυτόπτες μάρτυρες τον είχαν δει να διαπληκτίζεται με δύο ψαράδες από ένα αλιευτικό. Σύμφωνα με το πόρισμα της ιατροδικαστικής εξέτασης, πέθανε από βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και κακώσεις στην αριστερή πλάγια τραχηλική χώρα.
Αρχικά, ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Χαλκίδας είχε ζητήσει να χαρακτηριστεί ο θάνατος του Σήφη Βαλυράκη ατύχημα και να μπει στο αρχείο, αλλά η υπόθεση ανασύρθηκε ξανά με διάταξη της Εισαγγελέως Εφετών, που ζήτησε την άσκηση ποινικής δίωξης για ανθρωποκτονία, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει η δίκη που διεξάγεται αυτές τις μέρες από τον περασμένο Σεπτέμβριο. Η οικογένεια του Σήφη Βαλυράκη υποστηρίζει από την πρώτη στιγμή πως ήταν δολοφονία και όχι ατύχημα και ότι υπήρξε ένα οργανωμένο κύκλωμα που έκανε προσπάθειες να χαρακτηριστεί ο θάνατος του Σήφη Βαλυράκη ατύχημα για να μπει στο αρχείο.
Στα χρόνια της νεότητάς του υπήρξε ένας πραγματικός ήρωας, αλλά και αργότερα, όταν μπήκε στην πολιτική, με όλους τους συμβιβασμούς που αυτή συνεπάγεται, «δεν έγινε ποτέ κομματόσκυλο» λένε οι φίλοι του και όσοι τον γνώριζαν.
Ο Σήφης Βαλυράκης ήταν από εκείνα τα πρόσωπα που οι πιο πολλοί άνθρωποι συναντάνε μόνο στα μυθιστορήματα και στις κινηματογραφικές ταινίες, αλλά όσο ζούσε οι περισσότεροι αγνοούσαν τη γενναιότητα και την περιπετειώδη ζωή του. Την πλούσια και ριψοκίνδυνη αντιδικτατορική του δράση, τις συλλήψεις, τους βασανισμούς επί χούντας, τις αποδράσεις και όλα όσα πέρασε τα ήξεραν λίγοι που τον σέβονταν πολύ.
Στα χρόνια της νεότητάς του υπήρξε ένας πραγματικός ήρωας, αλλά και αργότερα, όταν μπήκε στην πολιτική, με όλους τους συμβιβασμούς που αυτή συνεπάγεται, «δεν έγινε ποτέ κομματόσκυλο» λένε οι φίλοι του και όσοι τον γνώριζαν.
Μια από τις σημαντικότερες στιγμές της πολιτικής του διαδρομής ήταν όταν διετέλεσε πρόεδρος της Εξεταστικής Επιτροπής για το σκάνδαλο Siemens, πετυχαίνοντας τη σύνταξη ενός σημαντικού και αποκαλυπτικού πορίσματος, το οποίο ψηφίστηκε μεν και για πρώτη φορά ομόφωνα από την Επιτροπή, αλλά η Ολομέλεια της Βουλής αρνήθηκε την περαιτέρω διερεύνηση από τη Δικαιοσύνη, όπως είχε προτείνει και όπως θα έπρεπε να είχε γίνει.
Η μυθιστορηματική ζωή του, όμως, του επιφύλασσε ένα άδικο, άγριο και παράξενο τέλος. Εκείνος που δεν λύγισε ακόμα και όταν βρέθηκε σε ακραίες για την ανθρώπινη ζωή συνθήκες κι έμεινε έτσι θαρραλέος μέχρι το τέλος, πέθανε μετά από επίθεση που φέρεται να δέχθηκε πάνω στο φουσκωτό του, μια Κυριακή του Ιανουαρίου πριν από πέντε χρόνια, όταν είχε βγει για ψάρεμα στην Ερέτρια, όπου είχε το εξοχικό του.
Μαρτυρίες, ενδείξεις και καταγγελίες συγκάλυψης
Από τα στοιχεία και τις μαρτυρίες προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις ότι ο θάνατός του δεν οφείλεται σε ατύχημα αλλά σε εγκληματική ενέργεια. Ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Χαλκίδας, όμως, τον Σεπτέμβριο του 2021, αντί να στείλει την υπόθεση στην ανάκριση, ζήτησε να τεθεί στο αρχείο ως «ατύχημα».
Η σύζυγός του, η ζωγράφος Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη, με την οποία τους ένωνε μια βαθιά και σπάνια αγάπη, δεν αποδέχτηκε την αρχειοθέτηση της υπόθεσης. Επέμενε ανυποχώρητα να ζητά τη συνέχιση της δικαστικής και ανακριτικής έρευνας για την αναζήτηση της αλήθειας, υποστηρίζοντας ότι θα αποτελούσε ύβρη απέναντι στη δικαιοσύνη και την ιστορία του Σήφη Βαλυράκη, μιας εμβληματικής φυσιογνωμίας της αντίστασης ενάντια στη δικτατορία, να κλείσει η υπόθεση αυτή τόσο επιπόλαια και να χαρακτηριστεί ως ατύχημα μια πράξη που όλα δείχνουν ότι είναι δολοφονία.
Λίγες μέρες μετά, τον Νοέμβριο του 2021, η Εισαγγελέας Εφετών Ευβοίας δέχτηκε την προσφυγή των δικηγόρων της και παρήγγειλε την άσκηση ποινικής δίωξης για την πράξη της ανθρωποκτονίας από πρόθεση σε βάρος των προσώπων για τα οποία υπήρχαν οι σχετικές ενδείξεις και η δικογραφία διαβιβάστηκε ξανά στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Χαλκίδας, η οποία και την παρέπεμψε στον τακτικό Ανακριτή του Πρωτοδικείου Χαλκίδας, παραγγέλλοντας τη διενέργεια τακτικής ανάκρισης.
Έτσι, μετά την προσφυγή που κατέθεσε η οικογένεια του Βαλυράκη στην Εισαγγελία Εφετών Ευβοίας, ασκήθηκε κακουργηματική δίωξη σε βάρος των δύο ατόμων που κατηγορούνται για ανθρωποκτονία από πρόθεση. Πρόκειται για τους δύο ψαράδες που είχαν κατονομαστεί από αυτόπτη μάρτυρα και είχαν αρνηθεί την κατηγορία.
Από την αρχειοθέτηση στην κακουργηματική δίωξη
Οι δικηγόροι της οικογένειας Βαλυράκη εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη νέα αυτή εξέλιξη, κατηγορώντας τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Δημ. Προκοπίου που ήθελε να βάλει την υπόθεση στο αρχείο για εσφαλμένη κρίση και τους προανακριτικούς υπαλλήλους του Λιμενικού Σώματος της Ερέτριας ότι άφησαν ημιτελείς αρκετές ανακριτικές πράξεις και λειτούργησαν ως συνήγοροι υπεράσπισης των υπόπτων, παρά ως διωκτικές και ανακριτικές αρχές.
Τα στοιχεία, βάσει των οποίων η οικογένεια επέμενε ότι δεν ήταν ατύχημα, ήταν κυρίως και αρχικά τα εξής: α) τα σημάδια στο σώμα του Σήφη Βαλυράκη από τα χτυπήματα, που φανέρωναν εγκληματική ενέργεια, β) βίντεο από το οποίο διαπιστώθηκε ότι κοντά στο φουσκωτό του Βαλυράκη υπήρχε κι άλλο σκάφος, και γ) οι μαρτυρίες δύο αυτοπτών μαρτύρων, που μίλησαν για ένα αλιευτικό σκάφος με δύο άτομα τα οποία λογομάχησαν μαζί του έντονα, ενώ ο ένας από τους μάρτυρες ανέφερε πως είδε και χτυπήματα με κοντάρι, που ήταν αυτά που έριξαν τον Σήφη Βαλυράκη στη θάλασσα.
Η επιμονή της οικογένειας στην αναζήτηση της αλήθειας
Ο αδελφός της συζύγου του Σήφη Βαλυράκη, Θανάσης Παπαθεοδώρου, έχει ισχυριστεί ότι επί μήνες συναντούσαν ένα σύστημα άρνησης από τις αρχές της Ερέτριας και της Χαλκίδας και ότι αναγκάστηκαν να αναζητήσουν μόνοι τους τα στοιχεία. Μιλώντας σε τηλεοπτική εκπομπή τον Νοέμβριο του 2021, υποστήριξε ότι οι κατηγορούμενοι ψαράδες είναι δύο χρυσαυγίτες, οι οποίοι συνήθιζαν να τραμπουκίζουν τον κόσμο: «Δύο ανεγκέφαλοι πήγαν να τον τραμπουκίσουν και κατέληξε εκεί που κατέληξε γιατί είναι γνωστοί στην περιοχή, έχουν τραμπουκίσει κι άλλο κόσμο, είναι χρυσαυγίτες. Πρέπει οι αρχές να εξετάσουν γιατί υπήρξε όλο αυτό το σύστημα συγκάλυψης».
«Δύο ανεγκέφαλοι πήγαν να τον τραμπουκίσουν και κατέληξε εκεί που κατέληξε γιατί είναι γνωστοί στην περιοχή, έχουν τραμπουκίσει κι άλλο κόσμο, είναι χρυσαυγίτες. Πρέπει οι αρχές να εξετάσουν γιατί υπήρξε όλο αυτό το σύστημα συγκάλυψης».
Είχε αναφέρει επίσης ότι η οικογένεια, αναζητώντας τα πραγματικά περιστατικά για τον θάνατο του Σήφη Βαλυράκη, είχε βρεθεί «απέναντι σε ένα παρακράτος και σε ένα σύστημα που κάλυπτε τη δολοφονία του Σήφη», δηλώνοντας ικανοποιημένος από την Εισαγγελέα Εφετών που ζήτησε την άσκηση ποινικής δίωξης. «Η εισαγγελέας έδειξε θάρρος και παρέπεμψε την υπόθεση σε ανακριτή, αλλά οι επιφυλάξεις μας παραμένουν, διότι η υπόθεση παραμένει στη Χαλκίδα», είχε πει τότε, εκφράζοντας τις επιφυλάξεις της οικογένειας επειδή «όλοι είναι γνωστοί, καλύπτονται μεταξύ τους» και γι' αυτό δεν έχουν εμπιστοσύνη, καθώς ισχυρίστηκε ότι και οι λιμενικές αρχές εκεί προσπάθησαν να καλύψουν το έγκλημα και αυτό πρέπει να διερευνηθεί.
Σήμερα ρωτήσαμε έναν από τους νομικούς που συνδράμουν την οικογένεια ποιοι θεωρεί ότι δεν έκαναν σωστά τη δουλειά τους στη διερεύνηση της υπόθεσης του Σήφη Βαλυράκη και η απάντησή του ήταν: «Ο εισαγγελέας Πρωτοδικών Χαλκίδας, ο κ. Προκοπίου, κατά του οποίου έγιναν και πειθαρχικές και ποινικές διώξεις και οι δύο προϊστάμενοι του Λιμεναρχείου Χαλκίδος και Ερέτριας, οι οποίοι παραπέμπονται και θα δικαστούν στις 6 Φεβρουαρίου στο Ναυτοδικείο για υπόθαλψη εγκληματία». Στην ερώτηση γιατί το έκαναν κατά την εκτίμησή του, η απάντηση ήταν: «Για να καλύψουν τους δύο συγκεκριμένους ψαράδες, οι οποίοι είναι πληροφοριοδότες και συνεργάτες του Λιμενικού και κυρίως για να κλείσει αυτή η υπόθεση ως ατύχημα γιατί στην περιοχή εκεί της Χαλκίδας και της Ερέτριας γίνονται πολλά, από αρχαιοκαπηλία και λαθραλιεία με μεγάλο τζίρο μέχρι παράνομη διακίνηση μεταναστών», αναφέροντας ότι ο Διοικητής Ασφαλείας του Λιμενικού Χαλκίδας είναι επί 20 χρόνια ο ίδιος, με στενές σχέσεις με τους ψαράδες της περιοχής. Σε άλλη ερώτηση, αν ισχύει ότι οι κατηγορούμενοι ψαράδες είχαν σχέση με το νεοναζιστικό κόμμα της Χρυσής Αυγής, ανέφερε ότι ήταν στο περιβάλλον του πρώην βουλευτή της Χρυσής Αυγής, Νίκου Μίχου, ο οποίος είχε καταδικαστεί και φυλακιστεί για επιθέσεις το 2019. «Τον σκότωσαν πάνω στον καβγά που οι ίδιοι προκάλεσαν. Του είπαν να φύγει από εκεί γιατί ψαρεύουν μόνο αυτοί, εκείνος τους αγνόησε και του επιτέθηκαν, γνωρίζοντας την ταυτότητά του».
Μια ζωή που ξεπέρασε το συνηθισμένο μέτρο
Ποιος ήταν όμως ο Σήφης Βαλυράκης; Ήταν ένας πραγματικός αγωνιστής κατά της δικτατορίας, με πλούσια δράση στην ένοπλη αντίσταση και στο ΠΑΚ. Γεννήθηκε το 1943 στα Χανιά και σπούδασε μηχανικός στη Γερμανία και μετά στη Σουηδία. Ο πατέρας του ήταν αξιωματικός του στρατού και ήρωας του Β' Παγκόσμιου Πολέμου, που αργότερα έγινε βουλευτής της Ένωσης Κέντρου.
Συνελήφθη από τη χούντα το 1969, βασανίστηκε και φυλακίστηκε στα κολαστήρια του ΕΑΤ-ΕΣΑ, χωρίς ποτέ να λυγίσει. Κατάφερε να κόψει τα κάγκελα του κελιού του και να αποδράσει. Πηδάει τότε πάνω σε ένα τρένο με κατεύθυνση τη Γιουγκοσλαβία, αλλά στα σύνορα τον εντοπίζουν, τον συλλαμβάνουν ξανά και τον στέλνουν στις φυλακές της Κέρκυρας. Κατάφερε να αποδράσει ξανά και αυτήν τη φορά πήγε κολυμπώντας στην κομμουνιστική Αλβανία του Χότζα, όπου θεωρούσε ότι θα τον υποδεχτούν. Εκεί όμως δεν πίστεψαν ότι ήταν πολιτικός κρατούμενος που δραπέτευσε και τον θεώρησαν πράκτορα της Ελλάδας. Τον καταδίκασαν σε τρία χρόνια φυλάκιση για παράνομη είσοδο στη χώρα και στη συνέχεια τον έστειλαν σε ένα τάγμα καταναγκαστικών έργων στο Φίερι. Ο Ανδρέας Παπανδρέου μετά από καιρό καταφέρνει να μεσολαβήσει σε ηγέτες που ασκούν επιρροή στον Χότζα για να τον αφήσουν ελεύθερο. Έτσι, το 1973 οι Αλβανοί τού επιτρέπουν να πάει στη Ρώμη, όπου τον περιμένουν ο Αλέκος Παναγούλης με την Οριάνα Φαλάτσι και η Αμαλία Φλέμινγκ. Ο Σήφης Βαλυράκης εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Χανίων με το ΠΑΣΟΚ το 1977 και συνεχώς από τότε, σε όλες τις βουλευτικές εκλογές, μέχρι και εκείνες του 2000. Επανεκλέχθηκε για τελευταία φορά στις εκλογές του 2009 και αυτή ήταν η θητεία κατά την οποία ήταν επικεφαλής της Εξεταστικής για το σκάνδαλο της Siemens, στην οποία έγινε σημαντική δουλειά, αλλά δεν άφησαν να αξιολογηθεί από τη Δικαιοσύνη.
«Σαν θρίλερ»
«Η μνήμη μου έχει παγώσει στις 24 Γενάρη του 2021 και δεν μπορώ να κάνω πίσω. Όταν συνέβη το φοβερά αδιανόητο έγκλημα εναντίον του συζύγου μου, που είχε πάει για το χόμπι του. Πήγε μια βόλτα με τη βαρκούλα του, μεσημέρι Κυριακής… Όταν συνέβη αυτό τότε, νόμιζα ότι βρισκόμουν σε ένα θρίλερ», ανέφερε στην κατάθεσή της η Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη.
Οι δύο κατηγορούμενοι ψαράδες αρνούνται ότι έχουν οποιαδήποτε σχέση με τον θάνατο του Σήφη Βαλυράκη, όπως και ότι έχουν οποιεσδήποτε πολιτικές γνωριμίες, ενώ ανέφεραν ότι το σκάφος τους ήταν δεμένο όλη εκείνη την ημέρα στο αλιευτικό καταφύγιο της Ερέτριας και υποστηρίζουν ότι ο μάρτυρας που τους υπέδειξε είπε ψέματα.
Εν τω μεταξύ, ο συγκεκριμένος, ο Βαγγέλης Ασμάνης, ο οποίος είναι ο βασικός μάρτυρας κατηγορίας της υπόθεσης, είχε καταγγείλει τον Φεβρουάριο του 2022 ότι τον είχαν χτυπήσει και απειλήσει κάποιοι άγνωστοι άνδρες. Σύμφωνα με όσα ισχυρίστηκε τότε, κουκουλοφόροι κατέβηκαν από ένα μαύρο αυτοκίνητο Ford χωρίς πινακίδες και τον περικύκλωσαν, τραυματίζοντάς τον και απειλώντας τον ότι θα τον λιώσουν αν δεν προσέξει τι θα πει και πώς θα το πει στον ανακριτή όταν τον καλέσει.
Η δίκη στο Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών
Μετά από τρεις αναβολές, η δίκη ξεκίνησε τελικά τον περασμένο Σεπτέμβριο, μέσα στην κατάμεστη δικαστική αίθουσα του Μεικτού Ορκωτού Δικαστηρίου της Αθήνας. Ανάμεσα στον κόσμο που παρευρέθηκε ήταν και η σύζυγος του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, που είναι φίλη με τη σύζυγο του Σήφη Βαλυράκη, όπως ήταν και εκείνος με τον Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος ήταν ο τελευταίος που μίλησε μαζί του εκείνη την τελευταία Κυριακή της ζωής του. Ο Αντώνης Σαμαράς του είχε πει στο τηλέφωνο να διαβάσει το άρθρο που είχε εκείνη την ημέρα στην «Καθημερινή» με τις θέσεις του για τα εθνικά θέματα, στα οποία –παρά τη διαφορετική πολιτική ιδεολογία τους– ταυτίζονταν και εξέφραζαν κοινούς προβληματισμούς. Παρόντες στο δικαστήριο ήταν και ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής Απόστολος Κακλαμάνης, καθώς και ο πρώην υπουργός Νίκος Σηφουνάκης, ο οποίος ήταν φίλος του από τα χρόνια της χούντας.
Πρώτη κατέθεσε η σύζυγός του, Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη, η οποία μίλησε για ένα στυγερό έγκλημα, θεωρώντας απίθανο να έπεσε από μόνος του στη θάλασσα. Υποστήριξε πως, παρά τα 78 χρόνια του, «ήταν σαν 50 ετών, καθώς γυμναζόταν, είχε πειθαρχία και ήταν υγιέστατος».
«Ένας Σήφης Βαλυράκης που έχει κάνει δύο επιτυχείς αποδράσεις από φυλακές Αλκατράζ, που έχει διοικήσει τη χώρα, να λέμε ότι έπεσε από τη βάρκα και να μιλάμε για προπέλες…» είπε, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι οι αρχές έψαχναν σαν να μην ήθελαν να τον βρουν.
«Το πολύ μεγάλο μαρτύριο άρχισε όταν σκοτείνιασε και τα ελικόπτερα άρχισαν τις έρευνες. Έψαχναν αλλού, σαν να είχαν εντολή να ψάξουν αλλού, και 19:30 λαμβάνω τηλεφώνημα από τον κουμπάρο μου που είχε βρει δύτες οι οποίοι δρούσαν ανεξάρτητα και μου λέει "τον βρήκαν και είναι σφαγιασμένος"», κατέθεσε. Ανέφερε επίσης ότι οι κατηγορούμενοι «είναι δύο βίαιοι άνθρωποι, εριστικοί, που έχουν χτυπήσει ξανά ανθρώπους και είναι χρυσαυγίτες, ενώ ο Σήφης ήταν δημοκράτης».
Ο γιος του, Αλέξανδρος Βαλυράκης, κατέθεσε ότι τα τραύματα που είχε η σορός του πατέρα του ήταν από προπέλα και ότι η στολή κατάδυσης που φορούσε «ήταν άθικτη», μιλώντας κι εκείνος για πλημμελή έρευνα των αρχών για τις συνθήκες θανάτου του πατέρα του. Ανέφερε μάλιστα χαρακτηριστικά ότι συναντήθηκε με τον τότε υπουργό Δικαιοσύνης, κ. Τσιάρα, και του είπε: «Μην το ψάχνεις, δεν θα βρεις άκρη στη Χαλκίδα. Πήγαινε στις Εσωτερικές Υποθέσεις στην Αθήνα».
Ο αδελφός της συζύγου του Σήφη Βαλυράκη, Θανάσης Παπαθεοδώρου, κατέθεσε ότι τα χτυπήματα δεν ήταν από προπέλα και υποστήριξε πως «ο Σήφης σκοτώθηκε από κάποια εντολή». Σε ερώτηση που του έγινε από τον πρόεδρο της έδρας για το πώς συνδέει τους κατηγορούμενους με τον θάνατο του Βαλυράκη, είπε: «Στη νύχτα, όταν δεν θέλεις κάποιον, τον εκτελείς. Στην πολιτική, είναι ατύχημα. Εδώ είχαμε ατύχημα…».
«Στη νύχτα, όταν δεν θέλεις κάποιον, τον εκτελείς. Στην πολιτική, είναι ατύχημα. Εδώ είχαμε ατύχημα…».
Ο αυτόπτης μάρτυρας Ευάγγελος Ασμάνης στην κατάθεσή του περιέγραψε τη σκηνή του διαπληκτισμού με τους δύο κατηγορούμενους ψαράδες, όπως την είδε. Σύμφωνα με όσα κατέθεσε, αυτοί τον ρώτησαν πού πάει, αφού απαγορευόταν – λόγω Covid. Εκείνος απάντησε ότι δεν ήταν νόμος αλλά απόφαση κι ας πήγαιναν να το πουν στο Λιμεναρχείο. Τότε ο ένας τον χτύπησε με ένα κοντάρι στο κεφάλι ή στον ώμο, δεν είδε καλά, αλλά ήταν στο πάνω μέρος του σώματος, και τον χτύπησε τρεις-τέσσερις φορές. Ανέφερε επίσης ότι ο Σήφης Βαλυράκης δεν έπεσε μόνος του στη θάλασσα. «Φέρανε δύο στροφές γύρω από το σκάφος για να κάνουν κυματισμό και μετά έπεσε…». Είπε πως δεν ήθελε να μιλήσει στο Λιμενικό για όσα είδε επειδή, εξαιτίας άλλων περιστατικών που έχει δει, δεν το εμπιστεύεται, γι' αυτό πήγε στη ΓΑΔΑ και σε μια τηλεοπτική εκπομπή, μετά από την οποία τον κάλεσε ο τοπικός Λιμενάρχης και του έλεγε ότι με αυτά που είπε θα μπουν φυλακή οι δύο ψαράδες. Αναφέρθηκε και σε οικονομική πρόταση που είχε δεχθεί από πρόσωπο της περιοχής για να αλλάξει την κατάθεσή του στη ΓΑΔΑ, καθώς και σε ενέργειες εκφοβισμού.
Ο δεύτερος αυτόπτης μάρτυρας, Κωνσταντίνος Ασημάκος, οποίος είχε φούρνο στην περιοχή και ήταν και ερασιτέχνης ψαράς, κατέθεσε στις 15 Ιανουαρίου ότι εκείνη τη μέρα είχε πάει για ψάρεμα, όταν είδε το κόκκινο φουσκωτό σκάφος του Σήφη Βαλυράκη να πηγαίνει στα ανοιχτά και ένα αλιευτικό να το πλησιάζει. Όταν τα δύο σκάφη βρέθηκαν απέναντι, άκουσε την έντονη λογομαχία. «Κάποια στιγμή ήρθαν μούρη με μούρη με το καΐκι… Είναι συνηθισμένες αυτές οι εντάσεις. Να βλέπεις μεγάλα σκάφη με μικρά, να γίνονται μανούβρες, φασαρίες…»
Είπε επίσης ότι εκείνος ενημέρωσε άμεσα το Λιμενικό για όσα είδε, αλλά δεν του έδωσαν σημασία. «Πήγα στις οχτώ το πρωί την επόμενη μέρα, για να καταθέσω. Είπα για το περιστατικό, είπα ότι είχαν μια λογομαχία για ένα περιστατικό. Είτε στον τοίχο μίλαγα είτε στον διοικητή της Ερέτριας, ήταν το ίδιο πράγμα».
Η δίκη συνεχίζεται για να φωτίσει όσα συνέβησαν εκείνη την ημέρα στη θάλασσα της Ερέτριας, όμως ο θάνατος του Σήφη Βαλυράκη δεν αποτελεί απλώς μια ανοιχτή δικαστική υπόθεση αλλά κι ένα ηθικό ζήτημα για την οικογένειά του που αρνήθηκε να αποδεχθΤί τη σιωπή και αναζητά την αλήθεια, σε μια χώρα όπου τη βλέπουν να μπαίνει συχνά στο αρχείο.
Παράρτημα
Κυβερνητικές θέσεις και δημόσια πορεία
Εξελέγη βουλευτής Χανίων με το ΠΑΣΟΚ πρώτη φορά το 1977 και τελευταία το 2009. Υπήρξε υφυπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών (Οκτώβριος 1981 – Νοέμβριος 1984), υφυπουργός Αθλητισμού (Ιούλιος 1985 – Ιούνιος 1988), υφυπουργός Δημόσιας Τάξης (Ιούνιος 1988 – Ιούλιος 1989 και Ιούλιος 1994 – Μάρτιος 1995) και υπουργός Δημόσιας Τάξης (Μάρτιος 1995 – Ιανουάριος 1996). Κατά τη θητεία του στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης είχε κατηγορηθεί από τις ΗΠΑ για συγκάλυψη της τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη. Το 2009, ταξιδεύοντας για Νέα Υόρκη, ανακλήθηκε η βίζα του ενώ βρισκόταν εν πτήσει και κρατήθηκε για ώρες στο αεροδρόμιο της Νέας Υόρκης, αλλά τελικά τού επιτράπηκε η είσοδος στις ΗΠΑ.
Άρθρο που έγραψε ο Σήφης Βαλυράκης το 2018 για τη χούντα και τις φυλακίσεις του
Ηλιόλουστη μέρα του Απρίλη, χαρά θεού στη Φλωρεντία. Στην Piazza Della Signoria, μπροστά στο μπρούντζινο άγαλμα του Τσελίνι, που αναπαριστά τον μυθικό Περσέα να κρατά ψηλά το κομμένο κεφάλι της Μέδουσας, απολαμβάνω τον καφέ μου. Ανακαλώ στη μνήμη τα περασμένα και προβληματίζομαι για τα μελλούμενα.
Θυμάμαι την 21 Απριλίου του 1967 στην Ελλάδα, το ξενοκίνητο πραξικόπημα των συνταγματαρχών. Θυμάμαι την αντίσταση κατά της στρατιωτικής δικτατορίας, τη σύλληψή μου από την ασφάλεια, την απομόνωση, την «ανάκριση», την πολύμηνη «περιποίηση» από την περιβόητη στρατιωτική αστυνομία στο ΕΑΤ-ΕΣΣΑ, τη βαριά καταδίκη μου από το έκτακτο στρατοδικείο, τη φυλακή.
Θυμάμαι την απόδρασή μου από τις φυλακές της Κέρκυρας τη νύκτα 19 Μαΐου 1971, τον τραυματισμό στο πέσιμο από τον πανύψηλο εξωτερικό τοίχο της φυλακής του συντρόφου μου Μπάμπη Γεωργακάκη, από την Κοξαρέ του Ρεθύμνου. Θυμάμαι το νυκτερινό πέρασμα στα παγωμένα ρεύματα, κολυμπώντας στο στενό από την Κέρκυρα στην Αλβανία, τη σύλληψή μου από τη συνοριακή περίπολο των Αλβανών στρατιωτών.
Δεν μπορώ να ξεχάσω την τρίχρονη καταδίκη μου από «λαϊκό δικαστήριο» στους Άγιους Σαράντα για τη παραβίαση των αλβανικών συνόρων, τους 18 μήνες στο «σταλινικό» στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας της Αλβανίας στο Fierι (περιγραφή Σολζενίτσιν στο βιβλίο του «Μια ημέρα του Ιβάν Ντενίσοβιτς»). Δεν ξεχνώ τον πόνο της πείνας, το ψωμί με πριονίδι, τον πόνο του κρύου βουτηγμένοι στη λάσπη του χειμώνα, την αφόρητη ζέστη κάτω από την κυματοειδή αμιαντοσανίδα της σκεπής του αλβανικού στρατοπέδου το καλοκαίρι, τα ζωύφια που έστηναν χορό στην ανιπλυσιά μας.
Νοέμβριος 1973, στα μεγάφωνα προπαγάνδας του Emver Hotza χλιαρή αναφορά, ταραχές στο Πολυτεχνείο στην Αθήνα, υπάρχουν νεκροί και τραυματίες. Αλλαγή φρουράς στην Αθήνα, πέφτει ο δικτάτορας συνταγματάρχης Παπαδόπουλος. Έρχεται ο δικτάτορας ταξίαρχος Ιωαννίδης. Θεαματική αλλαγή στη συμπεριφορά των Αλβανών. Ο ίδιος αυτοπροσώπως ο διοικητής του στρατοπέδου με καλεί στο γραφείο του! Μου ανακοινώνει «επισήμως» πως η Αλβανική Βουλή (kouventipopulor) μου χαρίζει το υπόλοιπο της ποινής μου, με διαβεβαιώνει ότι ελευθερώνομαι, ούτε αυτός το πίστευε!
Με «εξαφανίζουν» στο πουθενά, με παχαίνουν με υπερσίτιση, με ντύνουν με κουστούμι «μιας χρήσης» και με φορτώνουν «cargo» με απόλυτη μυστικότητα την τελευταία στιγμή στο μικρό ελικοφόρο UPI χωρίς ταξιδιωτικά έγγραφα, με ένα πεντοδόλαρο στο χέρι και «τράνζιτ» στο αεροδρόμιο της Ρώμης, Fiumicino.
Ήμουν ελεύθερος, δεν μπορούσα να το πιστέψω. Από το αεροδρόμιο της Ρώμης επικοινωνώ με τη Στοκχόλμη, την έδρα μου, και η είδηση της απελευθέρωσής μου γίνεται γνωστή στους συναγωνιστές μου.
Οι καραμπινιέροι με φιλοξενούν στο τμήμα ασφαλείας του Fiumicino, μεταφέροντάς μου το καλωσόρισμα και τις ευχές του προέδρου της Ιταλικής Δημοκρατίας. Ο Αλέκος Παναγούλης με την Οριάνα Φαλάτσι με βρίσκουν πρώτοι λίγο μετά τα μεσάνυχτα, αγκαλιές και φιλιά, «μου θυμίζεις μυρωδιά φυλακής» μου λέει ο Αλέκος.
Το πρωί, με ειδική άδεια της ιταλικής κυβέρνησης, με βγάζει από το αεροδρόμιο η Αμαλία Φλέμινγκ. Η Αμαλία με φιλοξενεί στο σπίτι της στη Ρώμη με λίγες από τις γάτες της. Ο μουσμούσης της είχε μείνει αιχμάλωτος στην Αθήνα.
Η συνάντησή μου με τον ενθουσιώδη Ανδρέα Παπανδρέου, στη σκιά του Περσέα να κραδαίνει το κομμένο κεφάλι της Μέδουσας, ολοκληρώνει τα καλωσορίσματα. Υπήρχε δουλειά να γίνει, το αντιδικτατορικό κίνημα, ο αγώνας για τη δημοκρατία δεν περιμένει, οφείλαμε να ξανακερδίσουμε τη χώρα μας.
Σήμερα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με νέες απειλές, νέες προκλήσεις και νέα ζητήματα. Η περιοχή μας ανακατατάσσεται, μπαίνουν άλλα πιεστικά δεδομένα, τα Εθνικά μας Θέματα, οι δανειστές, η μειωμένη κυριαρχία, τα δημοσιονομικά και θεσμικά ελλείμματα, το δυσβάστακτο δημόσιο χρέος, η ανάγκη για παραγωγικές θέσεις εργασίας, η ύφεση, η φτώχεια. Η Ελλάδα, η χώρα μας, βρίσκεται σε πολιορκία. Ο Περσέας καλείται να αναμετρηθεί ξανά με τη Μέδουσα. Είναι απολύτως αναγκαία η Εθνική Συνεννόηση. Να ξεπεράσουμε το εγώ, να επιστρατεύσουμε το εμείς. Να ξανακερδίσουμε με νέους αγώνες και θυσίες την πατρίδα μας.
