ΟΙ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ για να επιλέξουμε τους 21 ευρωβουλευτές που μας αντιστοιχούν και θα εκπροσωπήσουν τους Έλληνες στο Ευρωκοινοβούλιο και τις πολιτικές του ομάδες. Το εκλογικό αποτέλεσμα θα συνδιαμορφώσει, στον βαθμό που του αναλογεί, τους νέους συσχετισμούς που θα προκύψουν τη 10η Ιουνίου για την Ε.Ε. και θα καθορίσουν τις ευρωπαϊκές πολιτικές για τα επόμενα πέντε χρόνια. Στην Ελλάδα, όμως, οι ευρωεκλογές εκλαμβάνονται συχνά και ως μια ευκαιρία για ψήφο διαμαρτυρίας και αποστολή μηνύματος από τους, λιγότερο ή περισσότερο, δυσαρεστημένους ψηφοφόρους.
Η κυβέρνηση θεωρεί δεδομένο ότι θα έχει απώλειες, οπότε θέλει να κρατήσει τις δυνάμεις της τουλάχιστον στο επίπεδο των προηγούμενων ευρωεκλογών και σε κάθε περίπτωση να διατηρήσει τη μεγάλη διαφορά από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Θέλει δηλαδή να παραμείνει ισχυρή για να μην αμφισβητηθεί ούτε στο ελάχιστο η πολιτική της κυριαρχία.
Στον ΣΥΡΙΖΑ και στο ΠΑΣΟΚ θεωρούν επίσης ως δεδομένο ότι θα ηττηθούν για άλλη μια φορά και δεν διεκδικούν την πρώτη θέση. Επιδιώκουν όμως να κλονίσουν την πολιτική κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας, ώστε τη 10η Ιουνίου να αμφισβητήσουν τη λαϊκή νομιμοποίηση της κυβέρνησης και να αρχίσει το «γκρέμισμα». Ως εδώ όλα αναμενόμενα και θεμιτά. Αυτό είναι το πολιτικό παιχνίδι.
Οι περισσότεροι δημοσκόποι δεν εγγυώνται, βέβαια, ότι τα αποτελέσματα που παρουσιάζουν τώρα θα είναι ίδια με εκείνα που θα προκύψουν από τις κάλπες της 9ης Ιουνίου. Πολλοί ψηφοφόροι, κοντά στο 40% απ’ όλα σχεδόν τα κόμματα, απαντάνε ότι δεν θα ψηφίσουν το κόμμα που ψήφισαν στις εθνικές εκλογές.
Εκεί που υπάρχει πρόβλημα είναι ότι οι δυνάμεις που θέλουν να γκρεμίσουν την κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έχουν κανένα ρεαλιστικό σχέδιο για το τι θέλουν να χτίσουν στη θέση της. Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα της αντιπολίτευσης και του χώρου της αριστεράς και της κεντροαριστεράς. Ο ΣΥΡΙΖΑ του Κασσελάκη είναι προφανές ότι δεν ξέρει τι θέλει και ότι έχει σοβαρό πρόβλημα πολιτικού προσανατολισμού και σχεδίου, ενώ το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη, που είναι πιο συγκροτημένο πολιτικά, μοιάζει να μην μπορεί – αν επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις που το παρουσιάζουν καθηλωμένο.
Οι περισσότεροι δημοσκόποι δεν εγγυώνται, βέβαια, ότι τα αποτελέσματα που παρουσιάζουν τώρα θα είναι ίδια με εκείνα που θα προκύψουν από τις κάλπες της 9ης Ιουνίου. Πολλοί ψηφοφόροι, κοντά στο 40% απ’ όλα σχεδόν τα κόμματα, απαντάνε ότι δεν θα ψηφίσουν το κόμμα που ψήφισαν στις εθνικές εκλογές. Αρκετοί από αυτούς δεν έχουν αποφασίσει και κάθονται για την ώρα στη λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» και πιθανόν να βρίσκονται εκεί μέχρι την τελευταία στιγμή. Οι ψηφοφόροι αυτοί κατανέμονται στην εκτίμηση ψήφου, αλλά αυτό γίνεται κάπως αυθαίρετα, καθώς μέχρι τότε μπορεί να ισχύσουν πολύ διαφορετικά κριτήρια που δεν μπορούν να προβλεφθούν σήμερα ή δεν έχουν ανιχνευθεί επαρκώς. Η γκρίζα ζώνη, δηλαδή, είναι βουβή, μάλλον περισσότερο απ’ ό,τι συνήθως.
Με όσες επιφυλάξεις μπορεί να έχει κανείς, αυτές οι σημερινές δημοσκοπήσεις δείχνουν τον ΣΥΡΙΖΑ να ανεβαίνει ελαφρώς και το ΠΑΣΟΚ να χάνει τη μικρή δυναμική που φάνηκε ότι μπορούσε να έχει πριν από λίγο καιρό. Αρκετοί πολιτικοί αναλυτές ερμηνεύουν τη μικρή άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ ως συνέπεια κάποιας απήχησης σε ένα άλλο κοινό που κερδίζει, πιο απολιτικό και με διαφορετικά χαρακτηριστικά, καθώς από αριστερά είχε απώλειες και συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς η μετάλλαξή του. Η αδυναμία του Κασσελάκη να εκφέρει πολιτικό λόγο και να παρουσιάσει μια συγκεκριμένη πολιτική πρόταση τον οδηγεί σε γενικόλογα απολιτικά συνθήματα για «μια καλύτερη ζωή» και το «ελληνικό όνειρο». Κυρίως, όμως, τον οδηγεί σε μια επικοινωνιακή πολιτική που τροφοδοτεί καθημερινά τα συμβατικά και τα σόσιαλ μίντια με στιγμιότυπα από τη ζωή και την εικόνα του, σαν τους παίκτες των ριάλιτι σόου που προσπαθούν να κερδίσουν τη συμπάθεια του κοινού για να παραμείνουν στο παιχνίδι. Άλλωστε σε αυτό ακριβώς το κοινό απευθύνεται. Γι’ αυτό προτιμά να μιλά στις εκπομπές της μεσημεριανής ζώνης και να δίνει ατάκες όπως «δεν θα καλέσω τον πρωθυπουργό στον γάμο μου», γνωρίζοντας ότι την επόμενη μέρα αυτές θα είναι τίτλοι σε δεκάδες σάιτ και εκπομπές. Όταν τον ρωτάνε όμως για τις δαπάνες της υγείας, δεν γνωρίζει πόσες είναι ούτε πού πρέπει να φτάσουν. Και δείχνει να αγνοεί ακόμα και τη θέση του κόμματός του για δαπάνες στο 7,5%. Παρομοίως, καταγγέλλει γενικά και αόριστα την ακροδεξιά, αλλά στην πράξη δεν φρόντισε το κόμμα του να καταθέσει υπόμνημα κατά των χρυσαυγιτών των Σπαρτιατών και όταν κάποια στελέχη αντιλήφθηκαν την παράλειψη, η προθεσμία είχε λήξει. Αυτές οι συμπεριφορές είναι πρωτόγνωρες τόσο για κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης όσο και για κόμμα της αριστεράς.
Ο Κασσελάκης αρμενίζει τα πέλαγα με ιδιωτικό σκάφος, φτιάχνοντας βίντεο για το ΤikΤok και ενοχλείται όταν του λένε ότι κάνει κρουαζιέρα, ενώ δεν έχει ενδιαφερθεί να μάθει τις βασικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ και αγνοεί τι συμβαίνει στο κόμμα του, που έχει αφήσει πίσω, χωρίς να ασχολείται κανείς με βασικά πολιτικά ζητήματα. Ένα τέτοιο κόμμα με έναν τέτοιο αρχηγό μπορεί να κερδίσει πρόσκαιρα κάποιους απολιτικούς ψηφοφόρους, αλλά αυτή η τακτική έχει περιορισμένα όρια. Η απουσία αξιόπιστου πολιτικού σχεδίου υπονομεύει τη δυνατότητα εναλλακτικής κυβερνητικής πρότασης.
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει εγκαταλειφθεί από πολλούς ψηφοφόρους που κέρδισε το 2015, χωρίς όμως να έχει επιστρέψει σε αυτό που ήταν πριν από την κρίση. Το ΠΑΣΟΚ έχει ανακτήσει κάποιες δυνάμεις, αλλά δεν κατάφερε να ανασυγκροτηθεί και να ξαναγίνει το κραταιό κόμμα που ήταν πριν από τα μνημόνια, παρά τη συρρίκνωση του ΣΥΡΙΖΑ. Θα μπορέσουν να κλονίσουν την κυριαρχία Μητσοτάκη, όπως επιδιώκουν; Κανείς δεν μπορεί να το προβλέψει αυτό για την ώρα, αλλά όλοι είναι βέβαιοι ότι τη 10η Ιουνίου το τοπίο στην κεντροαριστερά πολύ δύσκολα θα παραμείνει όπως είναι σήμερα.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
