— Τι πιστεύετε ότι επιδιώκει ο Νετανιάχου με την πολεμική επιχείρηση εναντίον του Ιράν; Αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό ο πόλεμος δεν είναι μέσο αλλά σκοπός.
Οι ισραηλινές επιθέσεις της 13ης Ιουνίου εναντίον πολιτικών και πυρηνικών στόχων στο Ιράν πραγματοποιήθηκαν μία μέρα πριν ξεκινήσουν στο Ομάν οι συνομιλίες του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Στίβεν Γουίτκοφ με Ιρανούς αξιωματούχους, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Βεβαίως, η συνάντηση δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Την ακύρωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου με την απόφασή του να ξεκινήσει «προληπτική» επίθεση, επικαλούμενος μάλιστα το Ταλμούδ: «Αν κάποιος θέλει να σε σκοτώσει, σκότωσέ τον πρώτος». Ο πόλεμος είναι για τον Νετανιάχου εργαλείο που εντάσσεται στη «στρατηγική του χάους» (με την οποία πορεύεται και ο Τραμπ) προκειμένου να φτάσει στον σκοπό του, που είναι μια άλλη Μέση Ανατολή, η οποία θα λειτουργεί με τους όρους του Ισραήλ.
Ο πόλεμος είναι για τον Νετανιάχου εργαλείο που εντάσσεται στη «στρατηγική του χάους» (με την οποία πορεύεται και ο Τραμπ) προκειμένου να φτάσει στον σκοπό του, που είναι μια άλλη Μέση Ανατολή, η οποία θα λειτουργεί με τους όρους του Ισραήλ.
— Μπορεί το Ιράν να απαντήσει; Τι θα σημάνει μια ευρύτερη ανάφλεξη στην περιοχή;
Οι «απαντήσεις» που δίνει το Ιράν έχουν ένα χρονικό όριο, εντός του οποίου η Τεχεράνη φαίνεται πως θα επιδιώξει τον διάλογο μέσω μιας άμεσης κατάπαυσης του πυρός, που θα οδηγήσει σε επανάληψη των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμά της.
καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και πρόεδρος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου
Όσο για το σενάριο μιας ευρύτερης ανάφλεξης, ήδη το Πεντάγωνο ενισχύει τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, καθώς κλιμακώνεται η ένταση και αυξάνονται οι φόβοι για μια νέα ενεργειακή κρίση. Οι κομβικές ενεργειακές υποδομές για την τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς βρίσκονται στο επίκεντρο της σύγκρουσης Ισραήλ - Ιράν και μια ευρύτερη ανάφλεξη θα είχε καταστροφικά αποτελέσματα για το παγκόσμιο εμπόριο.
— Πόσο μπορούν πλέον να επηρεάσουν τις εξελίξεις οι ΗΠΑ υπό την ηγεσία του Τραμπ;
Στην επίσκεψη Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ είχε διαμηνύσει στον Ισραηλινό πρωθυπουργό να τηρήσει στάση αναμονής, απέχοντας από το όποιο πλήγμα κατά της Τεχεράνης, γιατί η αμερικανική κυβέρνηση είχε ξεκινήσει μυστικές διαπραγματεύσεις με τους Ιρανούς για το πυρηνικό τους πρόγραμμα. Ωστόσο, ο Νετανιάχου είχε άλλη άποψη. Πίστευε ότι είχε την ευκαιρία να δράσει, θεωρώντας τους Ιρανούς αποδυναμωμένους στην παρούσα συγκυρία, μετά το σοβαρό πλήγμα που υπέστη η Χεζμπολάχ, ο κύριος πληρεξούσιός τους στον Λίβανο. Ήταν η κατάλληλη στιγμή για να αποδυναμωθεί κι άλλο το Ιράν, ακόμη και αν αυτό δεν θα άρεσε στον Τραμπ, ο οποίος δεν φαίνεται να μπορεί να σταματήσει τον Νετανιάχου. Διαβάζουμε ότι ο Τραμπ έθεσε βέτο στον Νετανιάχου αναφορικά με σχέδιο για τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, του Αγιατολάχ Αλί Χαμενέι. Ωστόσο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός σε συνέντευξή του δεν απέκλεισε αυτό το ενδεχόμενο, δηλώνοντας ότι η εξόντωση του Χαμενέι «θα τελείωνε τη σύγκρουση».
— Η Ελλάδα πόσο μπορεί να επηρεαστεί από τις εξελίξεις αυτές;
Για την Ελλάδα, όπως και για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, η επίτευξη διπλωματικής λύσης είναι ζωτικής σημασίας, καθώς ορθώς ανησυχούμε για τις επιπτώσεις από την αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής. Δεν χωρά αμφιβολία ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, όμως η «λύση μέσω διαπραγματεύσεων» είναι μακροπρόθεσμα η καλύτερη. Εξάλλου, αυτήν τη λύση είχε επιλέξει και ο Τραμπ, όταν ανακοίνωνε τον Μάιο στον Νετανιάχου πως είχε ξεκινήσει μυστικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
