Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ Ευρωπαϊκής Επιτροπής την Τρίτη για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο κατά 2/3 άμεσα και πλήρως μέχρι το 2030 ως συνέπεια της εισβολής στην Ουκρανία δεν αλλάζει μόνο τον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης αλλά σηματοδοτεί και μια σειρά από οικονομικές και πολιτικές αλλαγές.
Η Κομισιόν διατύπωσε ως κορυφαία προτεραιότητα της Ευρώπης την επιτάχυνση της μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όμως μέχρι να γίνει αυτό τα κράτη-μέλη θα πρέπει να αναζητήσουν νέους παρόχους φυσικού αερίου. Όπως επισημάνθηκε στο Στρασβούργο, τα κράτη της Ε.Ε. έχουν τη δυνατότητα να προμηθευτούν υγροποιημένο αέριο (LNG), το οποίο μεταφέρεται με πλοία από τις ΗΠΑ, την Αίγυπτο, το Κατάρ και άλλες χώρες.
Η αναζήτηση εναλλακτικών παρόχων υγροποιημένου φυσικού αερίου θα αναδείξει στους αναμφίβολα κερδισμένους τις ΗΠΑ, οι οποίες είναι η μεγαλύτερη χώρα παραγωγός στον κόσμο, αλλά και τους Έλληνες πλοιοκτήτες, σύμφωνα με άρθρο του «RedaktionsΝetzwerk Deutschland», οι οποίοι διαθέτουν «τον μεγαλύτερο στόλο δεξαμενόπλοιων στον κόσμο, κυριαρχούν στις μεταφορές αργού πετρελαίου από τη δεκαετία του 1950» και «τώρα θέλουν να επαναλάβουν το success story και με το υγροποιημένο φυσικό αέριο».
Οι Έλληνες πλοιοκτήτες είχαν προβλέψει την ανάγκη για δεξαμενόπλοια φυσικού αερίου και τα τελευταία χρόνια επένδυσαν πολλά στην κατασκευή τους, «ώστε τώρα που διαθέτουν τον πιο σύγχρονο στόλο παγκοσμίως» να επωφελούνται από την κρίση.
Οι έκτακτες αυτές εξελίξεις μετακινούν εκ των πραγμάτων την Ε.Ε. προς την κατεύθυνση της ολοκλήρωσης μετά από χρόνια στασιμότητας και αυτό κάνει πολλούς Ευρωπαίους να μιλάνε για ιστορικές στιγμές.
Οι χώρες της Ε.Ε. πληρώνουν ήδη μεγάλο τίμημα για τη ρωσική εισβολή που δεν κατάφεραν να σταματήσουν και θα πληρώσουν ακόμα μεγαλύτερο. Οι πρωτοφανούς μεγέθους κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας δεν κάμπτουν μόνο τη ρωσική οικονομία αλλά και τους πολίτες της Ευρώπης λόγω των αυξήσεων στην τιμή της ενέργειας και των πληθωριστικών συνεπειών, φαινόμενα που παρουσιάστηκαν μετά την πανδημία, αλλά ο πόλεμος επιδείνωσε περαιτέρω.
Η Γαλλία αυτές τις μέρες βγαίνει πάλι μπροστά, προωθώντας μια κοινή ευρωπαϊκή αντιμετώπιση, όπως έγινε και με το πρόγραμμα ανάκαμψης από την κρίση που προκάλεσε η πανδημία, ενθαρρύνοντας την έκδοση κοινού ευρωομολόγου για να στηρίξει την απεξάρτηση της Ε.Ε. από το ρωσικό αέριο και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.
Οι έκτακτες αυτές εξελίξεις μετακινούν εκ των πραγμάτων την Ε.Ε. προς την κατεύθυνση της ολοκλήρωσης μετά από χρόνια στασιμότητας και αυτό κάνει πολλούς Ευρωπαίους να μιλάνε για ιστορικές στιγμές.
Οι περισσότεροι αναλυτές διεθνώς θεωρούν ότι το 2022 θα είναι μια χρονιά-σταθμός, αν αυτά που λέγονται στην Ευρώπη προχωρήσουν. Στο θέμα της ενεργειακής πολιτικής, μέχρι τώρα η Ε.Ε. είχε ούτως ή άλλως ως επιτακτικό στόχο την απεξάρτηση από τον άνθρακα. Μετά την εισβολή στην Ουκρανία, Νο 1 στόχος γίνεται η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, γι’ αυτό και η πρώτη κίνηση ήταν να παγώσει ο αγωγός Nord Stream 2, ο οποίος ίσως και να τελείωσε οριστικά.
Η υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Βικτόρια Νούλαντ, γνωστή για την ενασχόλησή της με το Ουκρανικό από το 2014, δήλωσε μιλώντας σε μέλη του Κογκρέσου ότι ο ρωσικός αγωγός φυσικού αερίου Nord Stream 2 είναι νεκρός. «Είναι πλέον ένα κομμάτι μετάλλου στον βυθό της θάλασσας, δεν νομίζω ότι θα ξαναζωντανέψει ποτέ» είπε. Κι ενώ ο περίφημος Nord Stream 2 εξέπνευσε κατά Νούλαντ, υπάρχουν πληροφορίες ότι συζητείται ξανά από κάποιους η αναβίωση του σχεδιασμού του ελληνικού ενδιαφέροντος αγωγού EastMed, ο οποίος είχε παγώσει, όπως έγινε γνωστό πριν από λίγο καιρό με ένα non paper της αμερικανικής διοίκησης.
Oι εξελίξεις στην Ουκρανία και οι επιπτώσεις τους ήταν το θέμα που κυριάρχησε και στο υπουργικό συμβούλιο την Τετάρτη, παρότι αρκετοί υπουργοί παρουσίασαν διάφορα νομοσχέδια.
Μεταξύ των νομοσχεδίων ήταν και αυτό του Θάνου Πλεύρη για τη «μεταρρύθμιση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας», ενώ ο υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης παρουσίασε το «Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Καταπολέμησης της Διαφθοράς», αυτόν τον αρκετά βαρύγδουπο τίτλο.
Ο πρωθυπουργός αυτή την περίοδο, μέσα στις νέες συνθήκες που δημιουργούν οι συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία, επιχειρεί να διορθώσει τα τραύματα της προηγούμενης περιόδου, αναδεικνύοντας ένα πιο ηγετικό και εθνικό προφίλ. Σε αυτό το πλαίσιο ήταν και η πρωτοβουλία του να στείλει επιστολή στην πρόεδρο της Κομισιόν για την αντιμετώπιση της οικονομικής απειλής από την αγορά του φυσικού αερίου, η συνάντηση με τον Τούρκο Πρόεδρο, οι συνεντεύξεις σε ξένα ΜΜΕ κ.α.
Στο επιτελείο του πρωθυπουργού γνωρίζουν ότι οι κρίσεις που προκαλούν φόβο και ανασφάλεια ευνοούν τη συσπείρωση γύρω από αυτόν, κατά το γνωστό φαινόμενο rally round the flag, καθώς, σύμφωνα με την πολιτική επιστήμη, σε περιόδους πολέμου οι πολίτες έχουν την τάση να συσπειρώνονται γύρω από τις ηγεσίες τους.
Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση του Έβρου (παρότι δεν είχαμε πόλεμο και η κρίση αυτή αφορούσε περισσότερο την Ελλάδα), οπότε η δημοτικότητα του Κυριάκου Μητσοτάκη είχε εκτιναχθεί. Έκτοτε ακολούθησαν οι γνωστές αδυναμίες διαχείρισης που την έριξαν, οπότε τώρα αναζητείται η ευκαιρία για επανόρθωση. Εάν αυτό γίνει και ο Κυριάκος Μητσοτάκης πετύχει τη συσπείρωση που επιδιώκει, δεν αποκλείεται να αποφασίσει και εκλογές. Το αποτέλεσμα θα κρίνει εν πολλοίς και την απόφαση που θα πάρει.
Σχετικά με την επίσκεψη στην Τουρκία και τη συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν, το Μαξίμου επιβεβαιώνει ότι ο πρωθυπουργός επιθυμεί να εκφράσει το «συμμαχικό» πνεύμα του ΝΑΤΟ για αποφυγή κάθε νέας αναταραχής στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Ο ΣΥΡΙΖΑ χαρακτήρισε επιβεβλημένη και θετική εξέλιξη τη συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο, ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης δηλώνει υπέρ των ανοιχτών διαύλων με την Τουρκία, αλλά επιφυλάσσεται για τη χρησιμότητα της συνάντησης αυτή την περίοδο και κατηγορεί για άλλη μια φορά τον πρωθυπουργό ότι δεν ενημερώνει τους πολιτικούς αρχηγούς για τα εθνικά θέματα (παρότι ο ίδιος, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, τη ζητούσε).
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, πάντως, έχουν αρχίσει να προετοιμάζονται για εκλογές, καθώς δεν πιστεύουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη όταν λέει ότι θα εξαντλήσει την τετραετία. Στον ΣΥΡΙΖΑ έχουν αρχίσει οι συζητήσεις για τα ψηφοδέλτια, στο ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής ο Ανδρουλάκης προσπαθεί να επιταχύνει τη διαδικασία του νέου κυβερνητικού του προγράμματος, το οποίο θέλει να θέσει σε λαϊκή διαβούλευση, και στο ΜέΡΑ επικρατεί αναστάτωση, καθώς θεωρούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να του πάρει τα στελέχη. Αυτό αφορούσε και η αιχμή του Γιάνη Βαρουφάκη προς την Αγγελική Αδαμοπούλου που έφυγε από την κοινοβουλευτική του ομάδα για να ανεξαρτητοποιηθεί, όταν της ευχήθηκε «κάθε επιτυχία στο νέο της κόμμα, τώρα που μύρισαν εκλογές».
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
