ΞΥΠΝΗΣΕ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ το «εγκεφαλικά νεκρό» –όπως το είχε χαρακτηρίσει ο Μακρόν– ΝΑΤΟ και ενεργοποίησε την απρόθυμη για περισσότερη ενοποίηση, μέχρι πρότινος, Ε.Ε.; Τις τελευταίες ώρες υπάρχουν αρκετές ενδείξεις που συνηγορούν σε αυτό, αλλά ακόμα ίσως είναι νωρίς για οριστικά συμπεράσματα.
Δεν ήταν λίγοι άλλωστε οι πολιτικοί, οι διπλωμάτες και οι αναλυτές που την πάτησαν, καθώς πίστευαν μέχρι την τελευταία στιγμή ότι η Ρωσία δεν θα τολμούσε να εισβάλει στην Ουκρανία. Αλλά η Ρωσία το τόλμησε και ως τώρα η εισβολή δεν αποδεικνύεται ένας σύντομος περίπατος με τον οποίο θα τελείωνε τη δουλειά σε 48 ώρες, όπως φαίνεται ότι περίμενε ο Πούτιν.
Έτσι όσοι προσπάθησαν αρχικά να παίξουν καθυστέρηση, όπως η Γερμανία και η Τουρκία, εξετέθησαν, πιέστηκαν και όσον αφορά στη Γερμανία, υποχρεώθηκε να κάνει μία μεγάλη στροφή, η οποία αποτελεί και το «ιστορικό» γεγονός των ημερών.
Παρατηρώντας κανείς τη μεγάλη εικόνα, αντιλαμβάνεται ότι η Ε.Ε. και η Γερμανία ήταν οι χαμένοι ως τώρα, γι' αυτό και η μεταστροφή χαρακτηρίζεται από πολλούς ως ιστορική. Οι ΗΠΑ αλλά και η Ρωσία (αν δεν εμποδιστεί) θα έχουν χειροπιαστά οφέλη και θα συνεχίσουν να κερδίζουν από το πανάκριβο αέριο που θα πουλάνε στις ευρωπαϊκές χώρες.
Από την Πέμπτη που ξεκίνησε η ρωσική επίθεση και μέσα σε λίγες μέρες άλλαξαν πολλά στην Ε.Ε., η οποία εγκαινιάζει μία νέα εποχή. Στο επίκεντρο τίθεται η ευρωπαϊκή άμυνα, που θα βασίζεται πλέον περισσότερο στο ΝΑΤΟ, το οποίο βγαίνει ενισχυμένο από την επίθεση του Πούτιν.
Ευρωπαίοι ηγέτες που αντιτάσσονταν για χρόνια στις ΗΠΑ, οι οποίες πίεζαν για περισσότερες αμυντικές δαπάνες, τώρα συνηγορούν υπέρ ενός στρατού της Ε.Ε. εναρμονισμένου με το ΝΑΤΟ. Αυτή ήταν η σταθερή θέση του Εμανουέλ Μακρόν (και της ελληνικής κυβέρνησης), αλλά ως τώρα δεν αποτελούσαν πλειοψηφία. «Η Ευρώπη δεν έχει άλλη επιλογή από το να γίνει ισχυρή» επανέλαβε άλλη μια φορά ο Γάλλος πρόεδρος μετά την επίθεση Πούτιν.
Ο καγκελάριος Σολτς, όταν ξεκίνησε η ρωσική εισβολή, ήταν εξαιρετικά διστακτικός για να μπουν σοβαρές κυρώσεις στη Ρωσία και αρκετά γερμανικά ΜΜΕ όπως η Süddeutsche Zeitung το επεσήμαιναν και έκαναν κριτική γι' αυτό.
Η απροθυμία της Γερμανίας ήταν βασικός λόγος της ευρωπαϊκής επιφυλακτικότητας για το μέτρο του αποκλεισμού της Ρωσίας από το διεθνές δίκτυο χρηματοπιστωτικών συναλλαγών Swift. Η Welt έγραψε ότι «με τον πόλεμο του Πούτιν, ο καγκελάριος Σολτς θα πρέπει να βρει ξανά τον εαυτό του, αλλιώς απειλείται με το τέλος του» ενώ σχεδόν όλα τα γερμανικά μέσα επισήμαναν ότι βρισκόταν υπό μεγάλη πίεση.
Όλα αυτά μέχρι εχθές, την Κυριακή, οπότε και συνήλθε εκτάκτως το γερμανικό κοινοβούλιο, όπου ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς στην ομιλία του κατηγόρησε τη Ρωσία ότι «προσπαθεί να εγκαθιδρύσει μια νέα αυτοκρατορία», είπε ότι «πρόκειται για ένα σημείο καμπής, ένα τέλος εποχής» και διαβεβαίωσε ότι οι Γερμανοί θα σταθούν στη σωστή πλευρά της ιστορίας.
Η προαναγγελία της μεταστροφής της γερμανικής πολιτικής και όσα αυτή σηματοδοτεί ήταν αναμφίβολα μία πολύ σημαντική εξέλιξη. Ο Γερμανός καγκελάριος ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός ταμείου 100 δισεκατομμυρίων ευρώ για επενδύσεις στην άμυνα, τροποποιώντας άμεσα τον προϋπολογισμό του 2022.
O αρχηγός της αντιπολίτευσης και του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) Φρίντριχ Μερτς (ο διάδοχος της Μέρκελ, η οποία έκανε τα πάντα για να μην τη διαδεχθεί), αφού εξέφρασε τη λύπη του γιατί δεν βοήθησαν νωρίτερα την Ουκρανία, ξεκαθάρισε ότι στηρίζει απόλυτα όσα ανακοίνωσε ο Όλαφ Σολτς για την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων της Γερμανίας, λέγοντας πως σε αυτά «δεν υπάρχει χώρος για κομματική πολιτική». Παρά την ενωτική στάση του, ωστόσο, άφησε και κάποιες αιχμές όταν είπε ότι «υπεύθυνη για όλα είναι η ρωσική κυβέρνηση», αλλά «σε δεύτερο επίπεδο και κάποιοι άλλοι "φίλοι των Ρώσων"».
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι με αυτήν τη μεταστροφή ενταφιάζεται η πολιτική Μέρκελ στην Ε.Ε. και στη Γερμανία, καθώς επενδύει στην άμυνα και μειώνει τη ρωσική εξάρτηση στο φυσικό αέριο, τα αντίθετα από αυτά που έκανε η Μέρκελ, δηλαδή, φέρνοντας απέναντί της τις ΗΠΑ, όταν της ζητούσαν να αυξήσει τις νατοϊκές δαπάνες και να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Τώρα οι γερμανικές αμυντικές δαπάνες θα αυξηθούν πάνω από το 2% του ΑΕΠ, όπως ανακοινώθηκε στη βουλή, και ο αγωγός φυσικού αερίου Nord Stream 2 έχει παγώσει, κάτι που αποτελούσε σταθερή επιδίωξη των ΗΠΑ.
Ο Nord Stream 2 και η ρωσική εισβολή
Ο Nord Stream 2, ο αγωγός που σχεδιάστηκε για να μεταφέρει φυσικό αέριο από τη Ρωσία στη Γερμανία, ολοκληρώθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο με κόστος 10 δισ. ευρώ, το μισό του οποίου κατέβαλε ο ρωσικός κολοσσός της Gazprom και το άλλο μισό οι εταιρείες που συμμετέχουν (Shell, ENGIE).
Η Γερμανία αναγκάστηκε μετά τη ρωσική εισβολή να τον αναστείλει. Οι ΗΠΑ δεν τον ήθελαν ποτέ και πάντα αντιδρούσαν, οπότε αυτή η «παράπλευρη απώλεια» τις ικανοποιεί πλήρως. Τον αγωγό αυτό δεν ήθελε ούτε η Ουκρανία, και ο Ζελένσκι τον είχε χαρακτηρίσει επικίνδυνο πολιτικό όπλο της Ρωσίας (το 2006 η Ρωσία είχε διακόψει τις προμήθειες φυσικού αερίου που περνούσαν από την Ουκρανία προκαλώντας μεγάλες ελλείψεις).
Ο Πούτιν και η Μέρκελ, ωστόσο, τον ήθελαν και έκαναν τα πάντα για την ολοκλήρωση του Nord Stream 2 με τον οποίο η Γερμανία θα αποκτούσε πολύ και φθηνό φυσικό αέριο και η Ρωσία μεγαλύτερη ισχύ. Πριν από μερικούς μήνες νόμιζαν ότι τα είχαν καταφέρει, αλλά οι ΗΠΑ δεν είχαν πει την τελευταία λέξη και δεν υπάρχει αμφιβολία ποιος κέρδισε από τη ρωσική εισβολή σε αυτό.
Παρατηρώντας κανείς τη μεγάλη εικόνα, αντιλαμβάνεται ότι η Ε.Ε. και η Γερμανία ήταν οι χαμένοι ως τώρα, γι' αυτό και η μεταστροφή χαρακτηρίζεται από πολλούς ως ιστορική. Οι ΗΠΑ αλλά και η Ρωσία (αν δεν εμποδιστεί) θα έχουν χειροπιαστά οφέλη και θα συνεχίσουν να κερδίζουν από το πανάκριβο αέριο που θα πουλάνε στις ευρωπαϊκές χώρες.
Θα ακολουθήσει η Γερμανία και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη τη γραμμή Μακρόν για περισσότερη ενοποίηση; Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει σθεναρά την πολιτική αυτή, θεωρώντας ότι θα την καταστήσει πιο ισχυρή (και) απέναντι στον επιθετικό γείτονα της, αλλά όχι μόνο.
Ως τώρα, άλλες δυνάμεις εμπόδιζαν την ενοποίηση αυτή και προτιμούσαν τις προνομιακές σχέσεις τόσο με τη Ρωσία, όσο και με την Τουρκία, αποδυναμώνοντας στην πράξη την κοινή ευρωπαϊκή πολιτική και άμυνα. Το αποτέλεσμα ήταν μία αδύναμη Ε.Ε. σαν αυτή που αποκαλύφθηκε την περασμένη Πέμπτη, την οποία ο Πούτιν έδειξε να μην υπολογίζει καθόλου. Αυτή την Ε.Ε. που τώρα θέλουν να βάλουν σε νέο δρόμο.
