«Η παγίδα του μίσους είναι ότι σε δένει
με τον μεγαλύτερο εχθρό σου»
Αλμπέρ Καμί
ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΕΙΤΑΙ τους τελευταίους λίγους μήνες στον ΣΥΡΙΖΑ και εκπέμπεται ιδιαίτερα από την πλευρά των νικητών δεν είναι ακριβώς πολιτική, έστω πολιτική με σκληρούς όρους, αλλά κάτι που ξεπερνάει τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, συχνά αγγίζει λογικές μίσους το οποίο μετατρέπει την πολιτική διαφορά σε συναισθηματική αντίδραση και αφαιρεί τα επιχειρήματα που είναι αναγκαίο να αντιπαρατεθούν για να κριθούν πρόσωπα και τακτικές.
Το πιο ενδιαφέρον είναι πως το μίσος αυτό δεν εκφράζεται μόνο από κάποια από τα κορυφαία στελέχη του κόμματος αλλά διαχέεται σε μέλη και φίλους του άλλοτε κραταιού ΣΥΡΙΖΑ και με τη βοήθεια των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αποκτά χαρακτηριστικά ενός εμφύλιου πολέμου εξαιρετικών χαμηλών προσδοκιών και επιπέδου που δεν θα ταίριαζαν τουλάχιστον σε έναν φορέα που επικαλείται αριστερό πρόσημο.
Λίγα εικοσιτετράωρα πριν, η βουλευτής Σία Αναγνωστοπούλου, που συνήθως μιλάει πολιτικά, ανεξάρτητα από τον βαθμό που διαφωνεί ή συμφωνεί κανείς μαζί της, είπε πως τη χρονική αυτή περίοδο έχει διαχυθεί απίστευτη τοξικότητα. Η ίδια είχε δεχτεί νωρίτερα ένα χτύπημα κάτω από τη μέση από –ποιον άλλο– τον Π. Πολάκη.
Αυτή η δημόσια αντίδραση του Πολάκη έφερε στους μεγαλύτερους μνήμες από την εποχή που την πολιτική έκφραση χαρακτήριζε ένα επίθετο που στιγμάτισε για χρόνια τη χώρα: αυριανισμός.
Ο κατά Τσίπρα «αψύς» Κρητικός (έτσι τον απάλλασσε από τον ακραίο λαϊκισμό που εξέπεμπε ο βουλευτής, αλλά τότε ήταν χρήσιμος γιατί έκανε τη βρόμικη δουλειά), επιχειρώντας να απαντήσει στην κ. Αναγνωστοπούλου, που δεν ξέφυγε από τα όρια της πολιτικής κριτικής, επικαλέστηκε μια ιατρική περιπέτεια που είχε η ίδια και ο σύζυγός της τον καιρό της πανδημίας, την οποία αντιμετώπισαν μετά από παρέμβασή του.
Αυτή η δημόσια αντίδραση του Πολάκη έφερε στους μεγαλύτερους μνήμες από την εποχή που την πολιτική έκφραση χαρακτήριζε ένα επίθετο που στιγμάτισε για χρόνια τη χώρα: αυριανισμός. Αυτός δεν ήταν μόνο ένα είδος παρα-δημοσιογραφίας που γνώρισε μεγάλη ακμή ιδιαίτερα στα τέλη της δεκαετίας του ’80 αλλά γρήγορα μετατράπηκε και σε πολιτική στάση και συμπεριφορά, η οποία απλώθηκε στους περισσότερους πολιτικούς χώρους, γνώρισε ημέρες δόξας και άφησε πλούσια κληρονομιά σε πολλούς επιγόνους, οι οποίοι την αξιοποίησαν.
Ένα από τα χαρακτηριστικά του αυριανισμού ήταν ότι η αντιπαράθεση ξέφευγε από τα όρια της πολιτικής και άγγιζε προσωπικά δεδομένα πολιτικών ή ακόμα και μη πολιτικών προσώπων, στιγμάτιζε τη διαφορετικότητα, έμπαινε όπου η ελάχιστη ηθική δεν επέτρεπε, μετέτρεπε ένα πολιτικό θέμα προς διερεύνηση σε καταγγελτική κραυγή. Αυτό ακριβώς κάνει ο Πολάκης, ο οποίος τις κατά καιρούς επιθέσεις του κατά προσώπων τις επενδύει πολιτικά με δήθεν επιχειρήματα τα οποία συναντούν μεγάλη αποδοχή από τους φίλους και οπαδούς του κόμματος. Ο Πολάκης εκλέγεται συνεχώς βουλευτής, ο λόγος του είναι συχνά κυρίαρχος, έχει φανατικούς οπαδούς που πίνουν νερό στο όνομά του εκτός του νομού Χανίων· σήμερα, με τη νέα ηγεσία, έχει κεντρικό ρόλο στον ΣΥΡΙΖΑ.
Για να είμαστε ακριβείς, ο Πολάκης μπορεί να αποτελεί την κορυφαία έκφραση αυτού του φαινομένου στις ημέρες μας, αλλά δεν είναι ο πρώτος που μετέφερε με τέτοιο τρόπο το μίσος στην πολιτική. Προϋπήρχε ο Τσίπρας που για πολλά χρόνια πορεύτηκε με αυτές τις λογικές. Αλήθεια είναι πως κι άλλοι πολιτικοί, ιδιαίτερα προερχόμενοι από τη δεξιά και όχι μόνο, είχαν ακολουθήσει κάτι ανάλογο, αλλά αλήθεια είναι ακόμα πως η αριστερά παραδοσιακά απέφευγε να συμμετέχει σε όλα αυτά. Ο Τσίπρας την έβαλε στο παιχνίδι.
Ο Νάσος Ηλιόπουλος, από τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που δεν τα χαρακτηρίζει ο βερμπαλισμός και η οξύτητα, είπε πως η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί παραπέμπει σε βούρκο. Οι αντιδράσεις των οπαδών και φίλων του κόμματος που στηρίζουν φανατικά τη σημερινή ηγεσία και διαχύθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν ήταν απλώς ακραίες. Μία από αυτές, από τις πιο ήπιες, έλεγε «Όταν ένας άεργος θέλει να φύγει από... τον βούρκο, το πρώτο που οφείλει να κάνει είναι να βρει μια δουλειά». Ξαφνικά, ο χθεσινός τους σύντροφος, από τα πιο μετρημένα στελέχη, μετατράπηκε σε έναν εχθρό και έναν ανεπάγγελτο που πρέπει να βρει δουλειά.
Αν κάποιος έχει την υπομονή να καταγράψει το επίπεδο των εσωκομματικών αντιπαραθέσεων στον ΣΥΡΙΖΑ, πραγματικά θα διαπιστώσει πως πρόκειται για έναν πολιτικό βούρκο. Και σε μεγάλο βαθμό θα δικαιώσει τον μεγάλο διανοητή που έγραψε για διαφορετικούς λόγους πως «η παγίδα του μίσους είναι ότι σε δένει με τον μεγαλύτερο εχθρό σου». Αν όλοι αυτοί που εκπέμπουν τόση τοξικότητα και μίσος έχουν τη δυνατότητα να σκεφτούν, θα διαπιστώσουν πόσο μοιάζουν με τους απέναντι που υποτίθεται αντιμάχονται…
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
