ΕΝΑ ΜΗΝΑ ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ, το αποτέλεσμα των οποίων ταρακούνησε το πολιτικό σύστημα, σε όλα τα κόμματα παρατηρείται μία κινητικότητα και μια αναστάτωση, αλλά οι κομματικές γραφειοκρατίες μοιάζει να μην καταλαβαίνουν τι συμβαίνει. Το περίφημο μήνυμα των εκλογών, που την επόμενη μέρα όλοι δηλώνουν ότι το παίρνουν, ο καθένας τελικά το διαβάζει όπως θέλει και όπως τον βολεύει. Τα πράγματα όμως είναι σχεδόν πάντα πιο απλά και τα μηνύματα συνήθως δεν χρειάζονται αποκρυπτογράφηση. Τα δεδομένα μιλάνε από μόνα τους.
Το πρώτο δεδομένο είναι η κατάρρευση της συμμετοχής, καθώς στις ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου καταγράφηκε η μικρότερη όλων των αναμετρήσεων στα 50 χρόνια της Μεταπολίτευσης. Η πρωτοφανής αποχή υποδηλώνει την απογοήτευση της πλειοψηφίας των πολιτών από την κυβέρνηση αλλά και την απουσία κάθε προοπτικής εκ μέρους των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Το δεύτερο δεδομένο είναι οι μεγάλες απώλειες που κατέγραψαν όλα τα κόμματα εξουσίας, καθώς οι πολίτες τα αποδοκίμασαν μαζικά. Η Νέα Δημοκρατία, ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ έχασαν χιλιάδες ψηφοφόρους που τους γύρισαν την πλάτη. Σύμφωνα με την Public Issue, περίπου 7 στους 10 που απείχαν σε αυτές τις εκλογές (αλλά συμμετείχαν πέρσι) στις εκλογές του Μαΐου 2023 είχαν υποστηρίξει τη Νέα Δημοκρατία, τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ. Μέσα σε αυτόν τον χρόνο δηλαδή ένας μεγάλος αριθμός ψηφοφόρων απογοητεύτηκε και από τα τρία κόμματα.
Επιχειρούν να αντιμετωπίσουν τη δυσαρέσκεια με καθησυχαστικές δηλώσεις ότι η κατάσταση βελτιώνεται και ανακοινώσεις για τιμές που πέφτουν, την ώρα που οι πολίτες δεν αντιλαμβάνονται τίποτε από αυτά.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η ισορροπία εξακολουθεί να μην υπάρχει, παρά την εξασθένιση της Νέας Δημοκρατίας, και η τάση είναι ο πολυκερματισμός. Ο πολιτικός αναλυτής Γιάννης Μαυρής επισημαίνει ότι η εσωτερίκευση της κρίσης στους κομματικούς μηχανισμούς θα εντείνει-αναπόφευκτα τη φατριοποίησή τους, κάτι που αρχίζει ήδη να φαίνεται στον ΣΥΡΙΖΑ και δεν αποκλείεται να συμβεί και στο ΠΑΣΟΚ μετά τις εκλογές για την ανάδειξη προέδρου.
Πώς διάβασαν το μήνυμα στην κυβέρνηση
Είναι προφανές ότι οι ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας στις περσινές εκλογές δεν είναι ικανοποιημένοι από το κυβερνών κόμμα και το έργο που παράγει, ή μάλλον δεν παράγει. Για να πάρουμε δύο μόνο προβλήματα, ο πανίσχυρος πρωθυπουργός υποσχόταν ότι θα αντιμετώπιζε την ακρίβεια, ενώ μετά την πανδημία δήλωνε ότι η ανάταξη του Εθνικού Συστήματος Υγείας θα ήταν η μεγάλη προτεραιότητά του. Από τη στιγμή που ούτε η ακρίβεια αντιμετωπίστηκε ούτε στη δημόσια υγεία παρατηρήθηκε η παραμικρή πρόοδος δεν ήταν αναμενόμενο ότι η κυβέρνηση θα αποδοκιμαζόταν;
Η κυβέρνηση αυτή θεωρείται από πολλούς η πιο τυχερή των τελευταίων πολλών ετών, καθώς, μετά την πανδημία, υπήρξε για πρώτη φορά οικονομική χαλάρωση στην Ε.Ε., δόθηκαν πόροι και, ταυτόχρονα, δεν υπήρξε καμία πίεση στο εσωτερικό της, αφού η αξιωματική αντιπολίτευση ήταν πιο ανίσχυρη από ποτέ, όπως και το συνδικαλιστικό κίνημα. Δεν είχε κανένα εμπόδιο στον δρόμο της δηλαδή, άρα δεν υπάρχει κανείς για να του αποδώσει την ευθύνη.
Πώς αντιμετώπισε η κυβέρνηση την αποδοκιμασία που εισέπραξε στην κάλπη;
Με έναν ανασχηματισμό που δεν σηματοδότησε τίποτα και δεν ενθουσίασε κανέναν και με επικοινωνιακού τύπου επισκέψεις σε νοσοκομεία και δηλώσεις για το μεγάλο έργο που γίνεται, λες και οι πολίτες θα πειστούν από αυτές και όχι από την προσωπική τους εμπειρία κάθε φορά που έρχονται σε επαφή με το δημόσιο σύστημα υγείας. Το ίδιο ισχύει και για την ακρίβεια. Επιχειρούν να αντιμετωπίσουν τη δυσαρέσκεια με καθησυχαστικές δηλώσεις ότι η κατάσταση βελτιώνεται και ανακοινώσεις για τιμές που πέφτουν, την ώρα που οι πολίτες δεν αντιλαμβάνονται τίποτε από αυτά. Όσο για την πολυδιαφημιζόμενη από την κυβέρνηση οικονομική ανάπτυξη, είναι κοινή διαπίστωση ότι στην κοινωνία δεν φτάνει σχεδόν τίποτα, όπως δεν φτάνουν και τα οφέλη από τον υπερτουρισμό, αφού τα κέρδη είναι για πολύ λίγους, σε αντίθεση με τις συνέπειές του, που είναι για τους πολλούς.
Ένας μήνας ήταν αρκετός χρόνος για να δώσει μια κυβέρνηση πενταετίας χειροπιαστές αποδείξεις ότι έλαβε και διάβασε σωστά το μήνυμα. Το λιγότερο που θα μπορούσε να κάνει ήταν να παρουσιάσει ένα στρατηγικό σχέδιο για την αναβάθμιση της δημόσιας υγείας με μετρήσιμους στόχους, αλλά δεν το έκανε. Ίσως επειδή συνεχίζει να πιστεύει εσφαλμένα ότι θα είναι για πάντα τυχερή, επειδή δεν έχει ισχυρή αντιπολίτευση.
Στον ΣΥΡΙΖΑ το συμπέρασμα που έβγαλαν ήταν «ευτυχώς που δεν πάθαμε και τίποτα», αφού η ηγεσία του αποφάνθηκε ότι το αποτέλεσμα ήταν θετικό. Έκαναν και μια πρόσθεση των ποσοστών τους με αυτά της Νέας Αριστεράς και του Κόσμου και έκριναν ότι έμειναν στα ίδια. Ο ΣΥΡΙΖΑ, που συνεχίζει την καθοδική του πορεία, αντιμετωπίζει προβλήματα πολιτικής ταυτότητας και είναι για άλλη μια φορά διχασμένος. Παρότι ένα από τα μηνύματα που θεωρούν ότι πήραν ήταν η ενότητα, εκείνοι κάνουν ότι μπορούν για να συνεχιστεί ο διχασμός του κόμματός τους. Ο Στέφανος Κασσελάκης συμφώνησε ότι πρέπει να σταματήσει να τροφοδοτεί τα ΜΜΕ με lifestyle περιεχόμενο από την προσωπική του ζωή αλλά συνεχίζει, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας θεώρησε ότι το μήνυμα που τους έστειλαν οι πολίτες είναι να ενωθούν με το ΠΑΣΟΚ. Το αφήγημα της «προοδευτικής κυβέρνησης» με το ΠΑΣΟΚ, όμως, ήταν εκείνο με το οποίο πήγε ο ίδιος στις εκλογές του 2023 και αποδοκιμάστηκε με πρωτοφανή τρόπο για κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Παρ’ όλα αυτά, θεωρεί ότι η γραμμή με την οποία υπέστη τεράστια ήττα είναι αυτή που ζητάει από εκείνους ο λαός να ακολουθήσουν ξανά. Και όχι μόνο αυτό. Την ώρα που διαβάζει ως μήνυμα της κάλπης για τον ΣΥΡΙΖΑ την ένωση με το ΠΑΣΟΚ, οι παλιοί προεδρικοί, τα δικά του στελέχη, πυροδοτούν εκ νέου την κατάσταση στον ΣΥΡΙΖΑ, παίζοντας με το ενδεχόμενο μιας νέας διάσπασης.
Στο ΠΑΣΟΚ ερμήνευσαν με διαφορετικό τρόπο το δικό τους μήνυμα. Η ηγεσία διάβασε ότι πάει καλά, αλλά πρέπει να πάει πιο γρήγορα, με κάποιες αλλαγές που δεν περιέγραψε με ακρίβεια. Άλλοι κατάλαβαν ότι πρέπει να αλλάξει η ηγεσία και άλλοι υποστηρίζουν ότι το μήνυμα των εκλογών είναι πως πρέπει να αθροιστούν με τις δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ αν θέλουν να ξαναβρεθούν στην εξουσία και να αντιμετωπίσουν τον Μητσοτάκη.
Το να βελτιωθούν και να παρουσιάσουν έργο δεν το διάβασε κανείς στο μήνυμα της 9ης Ιουνίου. Με δυο λόγια: ενώ οι πολίτες είπαν στην κυβέρνηση να αρχίσει να αντιμετωπίζει επιτέλους τα προβλήματα και να παρουσιάσει αποτελέσματα, αυτή ασχολείται με ξεπερασμένες επικοινωνιακές πρακτικές που δεν πείθουν κανέναν. Κι ενώ στα δύο τουλάχιστον κόμματα της αντιπολίτευσης οι πολίτες είπαν να βελτιωθούν γιατί δεν πείθουν, αυτά ψάχνουν να βρουν αλλού το πρόβλημα και αρνούνται το προφανές.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
To νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
