H CIA αποχαρακτήρισε και έδωσε στη δημοσιότητα περίπου 12 εκατομμύρια έγγραφα που περιλαμβάνουν εκθέσεις, αναλύσεις και εκτιμήσεις σχετικά με μία σειρά θεμάτων που απασχόλησαν τη διεθνή κοινότητα από το 1940 έως το 1990.
Ανάμεσα τους περιλαμβάνονται σημαντικά έγραφα για τα πρώτα χρόνια της CIA, τον Ψυχρό Πόλεμο, το Βιετνάμ, την ισορροπία δυνάμεων στο Βερολίνο και τον πόλεμο της Κορέας. Τα ντοκουμέντα περιέχουν ακόμα εκτενείς πληροφορίες για τις εξελίξεις γύρω από την τρομοκρατία, το διεθνή μιλιταρισμό καθώς και θέματα οικονομικής φύσεως (περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ).
Μεταξύ των εγγράφων παρουσιάζονται και μία σειρά από ενδιαφέρουσες εκτιμήσεις για την ισορροπία δυνάμεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, την πιθανότητα ελληνοτουρκικής σύγκρουσης στο Αιγαίο, στην Κύπρο και στη Θράκη, αλλά και η κακή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας στα μέσα της δεκαετίας του 1980.
Ενδεικτικά, σε ένα πολύ ενδιαφέρον έγγραφο με τίτλο «Greco-Turkish Balance of Power» και ημερομηνία 16 Οκτωβρίου 1987, ο ταγματάρχης Χάρι Ντινέλα, αξιωματικός της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και Αναλύσεων Απειλών (USAITAC), αναφέρεται στην στρατιωτική ισορροπία μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας τόσο στο Αιγαίο όσο και στη Θράκη και στα πιθανά αποτελέσματα μίας σύγκρουσης.
Αναλυτικότερα, όπως επισημαίνεται μεταξύ των συμπερασμάτων, «είναι μάλλον απίθανο είτε η Ελλάδα είτε η Τουρκία να αποκομίσουν σημαντικά οφέλη στη Θράκη. Στο ενδεχόμενο ενός ελληνοτουρκικού πολέμου στην περιοχή, ακόμη και σύντομης διάρκειας, οι απώλειες σε προσωπικό και εξοπλισμό θα είναι ιδιαίτερα υψηλές, δίχως αυτό να εξασφαλίζει κάποιο ουσιαστικό πλεονέκτημα ή εδαφικό κέρδος».
Επιπλέον, τονίζεται πως η Ελλάδα θα είναι σε θέσει να υπερασπιστεί και τα έξι μεγαλύτερα ελληνικά νησιά του Αιγαίου, ακόμη και σε περίπτωση μίας συντονισμένης εισβολής από την πλευρά της Τουρκίας. Μάλιστα, όπως αναφέρει η έκθεση, σε τέτοια περίπτωση οι απώλειες θα είναι μεγάλες.
Εντούτοις, ο ταγματάρχης Ντινέλα θεωρεί ότι η πιθανότητα της Τουρκίας να καταλάβει ένα από τα μικρότερα ελληνικά νησιά, όπως το Καστελόριζο, είναι αρκετά μεγάλη. Σε κάθε περίπτωση όμως, προσθέτει η έκθεση, η κατάληψη εδαφ'ωμ από οποιαδήποτε πλευρά θα δυσκόλευε πολύ το ενδεχόμενο ενός γρήγορου τερματισμού της πολεμικής σύγκρουσης στο Αιγαίο με παρέμβαση ΗΠΑ/ ΝΑΤΟ.
Όπως εκτιμούσαν τότε οι Αμερικανοί, η Ελλάδα είχε πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας στο Αιγαίο τόσο στον αέρα όσο και στη θάλασσα, κάτι που σύμφωνα με τον Ντινέλα εξηγεί τον «τσαμπουκά» που επέδειξε η ελληνική πλευρά κατά τη διάρκεια της κρίσης του Μαρτίου του 1987.
Τέλος, σημειώνεται ακόμη πως καμία πλευρά δεν επιθυμεί έναν ελληνοτουρκικό πόλεμο. «Ωστόσο», τονίζει η έκθεση, «η Ελλάδα, όπως έδειξε το Μάρτιο του 1987, είναι λιγότερο πιθανό να κάνει πίσω σε περίπτωση σύγκρουσης - ειδικά στο Αιγαίο- σε σχέση με το παρελθόν».
Όσο αφορά την Κύπρο, η έκθεση τονίζει πως η Τουρκία θα συνεχίζει να έχει το στρατιωτικό/πολιτικό πλεονέκτημα.
Για την περίπτωση μίας πιθανής σύρραξης στην Κύπρο, σημειώνονται τα εξής:
«Σε αντίθεση με τη Θράκη και το Αιγαίο, η Ελλάδα δεν είναι σε θέση να υπερασπιστεί τη νότια Κύπρο απέναντι σε μια συντονισμένη τουρκική επίθεση».
Επίσης, σε περίπτωση πολέμου στην Κύπρο, οι απώλειες και στις δύο πλευρές και ειδικά στο νότιο κομμάτι του νησιού θα είναι πολύ μεγάλες σε επίπεδο στρατιωτών, αμάχων και περιουσιών.
Ακόμη, όπως τονίζεται, η ελληνοτουρκική σύγκρουση στο Αιγαίο θα οδηγήσει πιθανότατα σε προώθηση των Τούρκων στη νότια Κύπρο, ιδιαίτερα αν η Τουρκία υποστεί βαριές απώλειες στο Αιγαίο.
«Το μέγεθος των τουρκικών δυνάμεων στην Κύπρο αποτελεί έναν παράγοντα που καθιστά την Αθήνα πιο μετριοπαθή σε σχέση με μια πιθανή ελληνοτουρκική σύγκρουση στο Αιγαίο», σημειώνεται επιπροσθέτως.
Καταλήγοντας, ο ταγματάρχης Χάρι Ντινέλα εκτιμά ότι η υπάρχουσα στρατιωτική ισορροπία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας θα αρχίσει να μετασχηματίζεται υπέρ της Τουρκίας την επόμενη δεκαετία. Και αυτό γιατί, όπως προβλέπει, «η Ελλάδα δεν θα μπορέσει να ακολουθήσει μακροπρόθεσμα (σ.σ. τον εξοπλιστικό αγώνα)»
Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο το έγγραφο εδώ.
