Ο νέος ηγέτης των υπηρεσιών πληροφοριών της Συρίας που ονομάστηκε από τη de facto κυβέρνηση, ο Ανάς Χάταμπ, ανακοίνωσε χθες Σάββατο τα σχέδιά του για την «αναδιάρθρωση» σωμάτων τα οποία ήταν εξαιρετικά επίφοβα επί των ημερών του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ, διαδικασία που θα αρχίσει με τη «διάλυση» όλων τους.
Την περίοδο της μονοκρατορίας της οικογένειας Άσαντ, οι υπηρεσίες πληροφοριών και εσωτερικής ασφάλειας προκαλούσαν τρόμο στους Σύρους πολίτες, αποτελούσαν κατά κύριο λόγο όργανα σκληρής καταστολής.
«Ο μηχανισμός ασφαλείας θα αναμορφωθεί με τη διάλυση όλων των υπηρεσιών και την αναδιάρθρωσή τους κατά τρόπο που θα τιμά τον λαό μας», διαβεβαίωσε ο κ. Χάταμπ, δυο ημέρες αφού ονομάστηκε στη θέση από τις νέες de facto αρχές, που δημιούργησε ο Συριακός Εθνικός Στρατός, η συμμαχία οργανώσεων ανταρτών υπό τη Χαγιάτ Ταχρίρ ας Σαμ (ΧΤΣ, άλλοτε ο συριακός βραχίονας της Αλ Κάιντα) μετά την ανατροπή του προέδρου Άσαντ την 8η Δεκεμβρίου.
Σε ανακοίνωσή του που μεταδόθηκε από το επίσημο συριακό πρακτορείο ειδήσεων SANA, υπογράμμισε τα δεινά που υπέστησαν οι Σύροι «υπό την καταπίεση και την τυραννία του παλιού καθεστώτος, μέσω των διαφόρων μηχανισμών ασφαλείας που έσπερναν τη διαφθορά και υπέβαλαν σε βασανιστήρια» πολίτες.
Μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ την 8η Δεκεμβρίου, χιλιάδες κρατούμενοι των υπηρεσιών ασφαλείας αφέθηκαν ελεύθεροι, ιδίως στη Δαμασκό, εν μέσω φυγής των ανθρώπων που διηύθυναν κέντρα κράτησης ή ήταν δεσμοφύλακες του προηγούμενου καθεστώτος. Οι περισσότερες από τις εγκαταστάσεις αυτές πλέον φρουρούνται από ισλαμιστές μαχητές της ΧΤΣ. Έκτοτε, πολλοί Σύροι πάνε σε κέντρα των υπηρεσιών ασφαλείας στην πρωτεύουσα, με την ελπίδα πως θα τους δοθούν πληροφορίες για δικούς τους ανθρώπους που αγνοούνται. «Οι υπηρεσίες ασφαλείας του παλιού καθεστώτος ήταν πολλές και διάφορες, είχαν διάφορα ονόματα και δεσμούς, όλες όμως είχαν κοινό στοιχείο πως επιβλήθηκαν στον λαό, που καταπιεζόταν για πέντε δεκαετίες», επέμεινε ο κ. Χάταμπ.
Η εξακρίβωση της τύχης δεκάδων χιλιάδων κρατουμένων και αγνοούμενων είναι και θα παραμείνει μια από τις πιο οδυνηρές διαστάσεις της συριακής τραγωδίας, καθώς ήδη τα 13 και πλέον χρόνια του καταστροφικού εμφυλίου πολέμου χάθηκαν πάνω από μισό εκατομμύριο ανθρώπινες ζωές.
Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πάνω από 100.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις φυλακές και στα κέντρα κράτησης της χώρας αφότου ξέσπασε ο πόλεμος.
Την Πέμπτη, δυνάμεις της νέας εξουσίας αιχμαλώτισαν στο δυτικό τμήμα της χώρας στρατηγό που φέρεται να ήταν επικεφαλής του στρατιωτικού συστήματος δικαιοσύνης του προηγούμενου καθεστώτος. Κατηγορείται πως ευθυνόταν για την καταδίκη σε θάνατο χιλιάδων κρατούμενων στη διαβόητη φυλακή Σαϊντνάγια.
Στην Ευρώπη, έχουν καταδικαστεί αρκετά πρώην υψηλόβαθμα στελέχη των συριακών υπηρεσιών ασφαλείας που αντιμετώπισαν κατηγορίες για βασανιστήρια και άλλες φρικαλεότητες μετά το 2022.
