Σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια των καταναλωτών εκφράζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τον νέο Επίτροπο Δικαιοσύνης, Μάικλ ΜακΓκραθ, να δηλώνει «σοκαρισμένος» από την τοξικότητα και την επικινδυνότητα προϊόντων που πωλούνται στις δημοφιλείς κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου Shein και Temu. Οι αποκαλύψεις έρχονται εν μέσω αυστηρότερου ελέγχου των εισαγωγών και ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει ριζικές αλλαγές στην τελωνειακή της πολιτική.
«Έχω σοκαριστεί. Πιστεύω ότι έχουμε καθήκον να προστατεύσουμε τους Ευρωπαίους καταναλωτές», δήλωσε ο ΜακΓκραθ στη Guardian, αναφερόμενος σε ευρήματα από προϊόντα των Shein και Temu που παραβιάζουν τη νομοθεσία της Ε.Ε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αναμένονται άμεσα τα αποτελέσματα μιας συντονισμένης επιχείρησης «μυστικού καταναλωτή» σε επίπεδο Ε.Ε., για να επαληθευτούν οι παραβιάσεις που ήδη έχουν καταγραφεί. Στόχος είναι να διαπιστωθεί σε ποιο βαθμό οι κινεζικές πλατφόρμες παρακάμπτουν τη νομοθεσία για την ασφάλεια των προϊόντων.
Προϊόντα-παγίδες για παιδιά και καλλυντικά με απαγορευμένες ουσίες
Μεταξύ των πλέον ανησυχητικών περιπτώσεων που εντόπισε η Ε.Ε. περιλαμβάνονται:
- Πιπίλες μωρών με αποσπώμενες χάντρες, οι οποίες προκαλούν κίνδυνο πνιγμού, καθώς δεν διαθέτουν τη ρυθμιζόμενη οπή ασφαλείας για εισροή αέρα.
- Αδιάβροχα παιδικά με τοξικά χημικά, γυαλιά ηλίου χωρίς φίλτρο UV και σορτσάκια με κορδόνια μεγαλύτερα του επιτρεπόμενου μήκους, που ενέχουν κίνδυνο τραυματισμού.
- Καλλυντικά που περιέχουν Lillal (butylphenyl methylpropional), ουσία που απαγορεύεται στην Ε.Ε. από το 2022 λόγω επιπτώσεων στη γονιμότητα και την εμβρυϊκή ανάπτυξη. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει καλέσει τους καταναλωτές να απορρίψουν οποιοδήποτε προϊόν περιέχει το συστατικό.
Ρεκόρ προειδοποιήσεων μέσω του συστήματος Safety Gate
Η πλατφόρμα Safety Gate, που συλλέγει και δημοσιεύει προειδοποιήσεις από τις ευρωπαϊκές αρχές για μη ασφαλή προϊόντα εκτός τροφίμων, κατέγραψε το 2024 4.137 προειδοποιήσεις, αριθμός-ρεκόρ. Πάνω από το ένα τρίτο αυτών αφορούσε καλλυντικά, ενώ ακολούθησαν παιχνίδια, ηλεκτρικές συσκευές και χημικά προϊόντα.
Παρότι οι ανησυχίες αφορούν την ασφάλεια, ο ΜακΓκραθ επισημαίνει και μια δεύτερη διάσταση: τον αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
«Η ανάπτυξη αυτών των πλατφορμών είναι ραγδαία και ασκεί τεράστια πίεση στα εθνικά συστήματα των κρατών-μελών», ανέφερε ο Επίτροπος. Και προσέθεσε:
«Είμαι αποφασισμένος να ενισχύσουμε την εφαρμογή των κανόνων μας για την ασφάλεια των προϊόντων και την προστασία των καταναλωτών. Δεν πρόκειται μόνο για την προστασία των πολιτών. Είναι και ζήτημα ίσων όρων ανταγωνισμού. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις επωμίζονται υψηλό κόστος για να συμμορφώνονται με τους κανόνες. Δεν μπορεί να καλούνται να ανταγωνιστούν πωλητές που τους παραβιάζουν».
12 εκατομμύρια δέματα την ημέρα – Σκέψεις για κατάργηση του αφορολόγητου ορίου
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εισάγονται καθημερινά 12 εκατομμύρια μικρής αξίας δέματα από τρίτες χώρες, κυρίως από την Κίνα. Για το 2024, ο συνολικός αριθμός των δεμάτων αξίας κάτω των 150 ευρώ φτάνει τα 4,6 δισ., διπλάσιος από το 2023 και τριπλάσιος σε σχέση με το 2022.
Ως απάντηση στο φαινόμενο, η Ε.Ε. εξετάζει την κατάργηση του αφορολόγητου ορίου των 150 ευρώ και την επιβολή τέλους διαχείρισης ανά δέμα, ώστε να αποθαρρυνθούν οι μαζικές εισαγωγές μικρής αξίας και να καλυφθεί το κόστος των εκτελωνισμών.
Πρόκειται για μοντέλο που ήδη εφαρμόζεται στις ΗΠΑ, όπου από την 1η Ιουνίου, με εκτελεστικό διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ, οι αγοραστές πληρώνουν 30% πρόσθετο φόρο ή τουλάχιστον 50 δολάρια ανά προϊόν.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η δημιουργία ενιαίας τελωνειακής αρχής σε επίπεδο Ε.Ε., για να αντιμετωπιστούν τα συστημικά προβλήματα. Αν το ζήτημα θα τεθεί στην επικείμενη σύνοδο κορυφής Ε.Ε.–Κίνας στο Πεκίνο (25 Ιουλίου) μένει να φανεί, αλλά ο ίδιος ο ΜακΓκραθ προανήγγειλε άμεσες διμερείς επαφές με τις κινεζικές αρχές: «Θα εμπλακούμε απευθείας με τις κινεζικές αρχές και προγραμματίζουμε επίσκεψη αργότερα φέτος».
Απαντώντας στις κατηγορίες, η Shein υποστηρίζει ότι επενδύει 15 εκατ. δολάρια το 2025 σε πρωτοβουλίες συμμόρφωσης και ασφάλειας προϊόντων, μεταξύ των οποίων 2,5 εκατομμύρια ποιοτικοί έλεγχοι και συνεργασίες με 15 κέντρα δοκιμών, στην Ευρώπη και τη Βρετανία. Η εταιρεία δηλώνει ότι έχει απομακρύνει 500 πωλητές από την πλατφόρμα της από την έναρξη του marketplace.
Εκπρόσωπός της ανέφερε: «Η εμπιστοσύνη των καταναλωτών είναι θεμελιώδης για εμάς. Δεσμευόμαστε να διασφαλίζουμε ότι τα προϊόντα μας είναι ασφαλή και σύμφωνα με τη νομοθεσία. Όλοι οι συνεργάτες μας υποχρεούνται να τηρούν τον κώδικα δεοντολογίας της Shein και τους αυστηρούς κανονισμούς των αγορών στις οποίες δραστηριοποιούμαστε».
Η Temu δεν έχει σχολιάσει ακόμη τις κατηγορίες.
Με πληροφορίες από Guardian
