Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια πρωτοφανή ενεργειακή κρίση, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί να διακόψει τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η απότομη αναστάτωση στις αγορές ενέργειας λόγω του πολέμου, αναμένεται να πλήξει τη βιομηχανία, να αυξήσει το κόστος μεταφορών και τροφίμων, να ανεβάσει τα επιτόκια δανεισμού και να ωθήσει τον πληθωρισμό ξανά σε επίπεδα κρίσης.
«Ζούμε με την πραγματικότητα αυτού του πολέμου και τις συνέπειές του 24 ώρες το 24ωρο», δήλωσε ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκίντο Κρόσετο, ενώ η Κριστίν Λαγκάρντ, επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προειδοποίησε ότι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις είναι πιθανώς «πέρα από ό,τι μπορούμε να φανταστούμε».
Σχεδόν το 20% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που τροφοδοτούν την παγκόσμια οικονομία περνάει από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει σχεδόν κλείσει, με τις ΗΠΑ ήδη να προειδοποιούν τις χώρες που πλήττονται από την έλλειψη καυσίμων, να βρουν εναλλακτικές πηγές.
Η διακοπή αυτή επηρεάζει όχι μόνο τις μεταφορές και τη θέρμανση, αλλά ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής: τρόφιμα, πλαστικά, χημικά, γεωργικά προϊόντα και ακόμη ημι-αγώγιμα υλικά για μικροτσίπ.
Ο αντίκτυπος του πολέμου στο Ιράν στη βιομηχανία και τα νοικοκυριά
Ακόμη και οι πρώτες ενδείξεις της κρίσης είναι εμφανείς στις τιμές των καυσίμων, με το κόστος για τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης να αυξάνεται σημαντικά.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις μειώνοντας φόρους στα καύσιμα, αλλά οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η ήπια παρέμβαση ίσως να μην αρκεί και μπορεί να χρειαστούν πιο αυστηρά μέτρα, όπως περιορισμοί στη χρήση μεταφορικών μέσων ή ακόμα και προσωρινό «ενεργειακό lockdown», ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια της κρίσης.
Η βιομηχανία πλήττεται ήδη, με τον κλάδο των χημικών να αντιμετωπίζει αυξημένο κόστος πρώτων υλών και ενέργειας.
Η αλυσίδα παραγωγής επηρεάζεται άμεσα και οι αυξήσεις τιμών στα βασικά αγαθά προβάλλουν σε όλο το φάσμα της οικονομίας. Οι τιμές λιπασμάτων, πλαστικών και άλλων ζωτικών προϊόντων ενδέχεται να εκτοξευθούν, ενώ οι εταιρείες θα αναγκαστούν να μετακυλήσουν τα κόστη στους καταναλωτές.
Το χειρότερο για την Ευρώπη είναι ότι ακόμη και αν ο πόλεμος τελείωνε άμεσα, θα χρειάζονταν μήνες για να επανέλθει η οικονομία σε φυσιολογικά επίπεδα. Οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, το κόστος δανεισμού και η πίεση στους προϋπολογισμούς κρατών και επιχειρήσεων δημιουργούν ένα σύνθετο και διαρκές οικονομικό σοκ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πλέον πρέπει να δράσει άμεσα, καθώς η ώρα μετρά αντίστροφα για να αντιμετωπίσει την κρίση που μπορεί να σημαδέψει την οικονομία της για μια ολόκληρη γενιά.
Με πληροφορίες από POLITICO
