Αντιδράσεις έχει προκαλέσει η τουρκική απόφαση να μην επιτραπεί φέτος η καθιερωμένη θεία λειτουργία στη Mονή Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα.
Την απόφαση να μην επιτραπεί η τέλεση της θείας λειτουργίας στην ιστορική μονή Παναγίας Σουμελά στις 15 Αυγούστου, για την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, έλαβαν οι τουρκικές αρχές χωρίς προφανή λόγο. Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί πως την ίδια στιγμή το φεστιβάλ «Summer Culture Road Festival» με διάφορες δραστηριότητες θα διεξαχθεί κανονικά από 19 έως 27 Αυγούστου στην ίδια περιοχή. Εν ολίγοις προβάλλεται η Μονή ως τουριστικός προορισμός από τις τουρκικές αρχές, αλλά δεν δίνεται η άδεια για την μια και μοναδική λειτουργία του χρόνου.
Παναγία Σουμελά: Η ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου
Το θέμα της απαγόρευσης ανέδειξε με ανακοίνωσή του το Οικουμενικό Πατριαρχείο σημειώνοντας πως δεν θα τελεστεί θεία λειτουργία στην Παναγία Σουμελά της Τραπεζούντας «διότι δεν δόθηκε η απαιτούμενη άδεια από τις αρμόδιες κρατικές αρχές».
Συγκεκριμένα η ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου αναφέρει: «Γνωρίζεται διά του παρόντος εις τους ενδιαφερομένους ευσεβείς Χριστιανούς ότι εφέτος δεν θα τελεσθή η Θεία Λειτουργία επί τη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (15 Αυγούστου) εις την ιστορικήν Ι. Μονήν Παναγίας Σουμελά, καθ᾽ ότι δεν εδόθη η απαιτουμένη άδεια παρά των αρμοδίων κυβερνητικών αρχών».
Αντιδράσεις από ΥΠΕΞ και ΣΥΡΙΖΑ για την Παναγία Σουμελά
Η απόφαση των τουρκικών αρχών προκάλεσε την αντίδραση διπλωματικών πηγών του ελληνικού ΥΠΕΞ, ενώ σχετική αναφορά έχει κάνει και ο ΣΥΡΙΖΑ σε ανακοίνωσή του για τα ελληνοτουρκικά.
Οι διπλωματικές πηγές κάνουν λόγο για «μία εξόχως δυσάρεστη εξέλιξη για όλους τους πιστούς και προσκυνητές που ανέμεναν να την επισκεφθούν φέτος». «Η ιερά μονή της Παναγίας Σουμελά που είναι υποψήφια για την ανακήρυξή της σε Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO και η οποία διαχρονικά υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικός χώρος θρησκευτικής λατρείας των απανταχού Χριστιανών, οφείλει να λαμβάνει τη μέγιστη δυνατή προστασία και να είναι απολύτως προσβάσιμη σε όλους», υπογραμμίζεται.
Από την πλευρά της η Κουμουνδούρου σχολιάζει: «η κυβέρνηση οφείλει άμεσα να στείλει τα απαραίτητα μηνύματα προς την Άγκυρα ύστερα από τις προκλητικές δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου στην κατεχόμενη Λευκωσία, αλλά και την απόφαση να μη δοθεί άδεια στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο για να λειτουργήσει στην Παναγία Σουμελά, όπως δόθηκε πέρυσι», υπογραμμίζει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Στην ανακοίνωση που εξέδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ τονίζει ότι «και οι δύο αυτές εξελίξεις είναι εξαιρετικά αρνητικές στην κρίσιμη σημερινή συγκυρία που επιβάλλει καλή πίστη για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης». «Γι' αυτό», σημειώνει, «η κυβέρνηση πρέπει να ξεκαθαρίσει άμεσα προς την Τουρκία τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για τον παραγωγικό διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου».
Δείγμα γραφής της κυβέρνησης Ερντογάν;
Το θέμα έχει προκαλέσει προβληματισμό στο Φανάρι, αλλά και σε διεθνές επίπεδο σχετικά με το πώς σκοπεύει να αντιμετωπίσει τις θρησκευτικές μειονότητες η νέα κυβέρνηση Ερντογάν. Σημειώνεται πως οι σχέσεις Άγκυρας - Φαναρίου έχουν περάσει από πολλές διακυμάνσεις. Τουρκικά ΜΜΕ έχουν φτάσει σε σημείο να κατηγορήσουν τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο για σχέσεις με το κύκλωμα Γκιουλέν.
Ωστόσο το Φανάρι έχει κρατήσει πιο ήπια στάση. Υπενθυμίζεται πως ανήμερα τον 15αύγουστο του 2021 από την Παναγία Σουμελά στον Πόντο ο Οικουμενικός Πατριάρχης ευχαριστούσε την τουρκική κυβέρνηση που έδωσε άδεια για την λειτουργία και έλεγε χαρακτηριστικά: «Η έντιμος Τουρκική Κυβέρνησις ακολουθεί το φιλειρηνικόν και ενωτικόν παράδειγμα των Σουλτάνων».
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στην Παναγία Σουμελά με άδεια των τουρκικών αρχών πραγματοποιήθηκε πάρτι με ηλεκτρονική μουσική τον Φεβρουάριου του 2022 , γεγονός που είχε προκαλέσει αντίδραση και του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.
Πάντως ήδη τα πρώτα σενάρια έχουν κυκλοφορήσει και υπενθυμίζουν πως και το 2020 η θεία λειτουργία διεξήχθη κανονικά τελικά με παρέμβαση Ερντογάν. Συνεπώς δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν πως και στην προκειμένη περίπτωση θα υπάρξει μια αντίστοιχη παρέμβαση προκειμένου να φανεί προς τη Δύση η αλλαγή τακτικής της Τουρκίας, η οποία ήδη έχει προχωρήσει την επαναπροσέγγιση με ΗΠΑ και ΕΕ.
