Δεκατέσσερα χρόνια πριν, στις 2 Μαΐου 2011, ο ηγέτης της Αλ Κάιντα και πιο καταζητούμενος άνθρωπος στον κόσμο, Οσάμα Μπιν Λάντεν, σκοτώνεται από ομάδα επίλεκτων Αμερικανών κομάντο στο Αμποταμπάντ του Πακιστάν. Η στιγμή θεωρήθηκε ιστορική: ένα «κλείσιμο λογαριασμών» για τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Ωστόσο, η τρομοκρατική του κληρονομιά επιβιώνει - και ενίοτε μεταλλάσσεται.
Τα ξημερώματα της 2ας Μαΐου 2011, η Ειδική Ομάδα SEAL Team 6 του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ εισβάλλει σε κτιριακό συγκρότημα στο Αμποταμπάντ, μια ήσυχη πόλη μόλις 120 χλμ. από το Ισλαμαμπάντ. Σε αυτό το τριώροφο συγκρότημα με ψηλούς τοίχους και χωρίς τηλεφωνικές ή διαδικτυακές συνδέσεις, εντοπίζεται ο Οσάμα Μπιν Λάντεν. Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, σκοτώθηκε από πυρά στο κεφάλι και το στήθος. Η σορός του μεταφέρθηκε και ερρίφθη στη θάλασσα, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία «μαρτυρικού» μνήματος.
Η επιχείρηση, που διήρκεσε μόλις 40 λεπτά, πραγματοποιήθηκε χωρίς ενημέρωση των πακιστανικών αρχών, προκαλώντας έντονη διπλωματική κρίση στις ήδη εύθραυστες σχέσεις ΗΠΑ – Πακιστάν.
Ο Οσάμα Μπιν Λάντεν γεννήθηκε το 1957 σε εύπορη οικογένεια κατασκευαστών της Σαουδικής Αραβίας. Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 πολέμησε κατά της σοβιετικής κατοχής στο Αφγανιστάν, αποκτώντας δίκτυα και φήμη. Το 1988 ίδρυσε την Αλ Κάιντα, με στόχο τη δημιουργία παγκόσμιου ισλαμικού χαλιφάτου μέσα από ένοπλο αγώνα κατά της Δύσης.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, οργάνωσε επιθέσεις με εκατοντάδες νεκρούς: το 1998 σε πρεσβείες των ΗΠΑ στην Αφρική, το 2000 κατά του αντιτορπιλικού USS Cole και βεβαίως το 2001 στη Νέα Υόρκη και την Ουάσινγκτον, επιθέσεις που κόστισαν τη ζωή σε 2.977 ανθρώπους.
Η δεκαετία της καταδίωξης του Οσάμα Μπιν Λάντεν: Από το Τόρα Μπόρα στο Αμποταμπάντ
Μετά την αμερικανική εισβολή στο Αφγανιστάν το 2001 και την πτώση των Ταλιμπάν, ο Μπιν Λάντεν εξαφανίζεται από το προσκήνιο. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών ξοδεύουν δισεκατομμύρια δολάρια, χωρίς απτό αποτέλεσμα για σχεδόν μια δεκαετία.
Το 2010, η CIA εντοπίζει έναν από τους έμπιστους αγγελιαφόρους του. Η παρακολούθηση οδηγεί στο ύποπτο συγκρότημα στο Αμποταμπάντ, σε μικρή απόσταση από τη Στρατιωτική Ακαδημία του Πακιστάν. Ένα χρόνο μετά, η επιχείρηση δίνει τέλος στη ζωή του πιο διαβόητου εξτρεμιστή της σύγχρονης ιστορίας.
Ο θάνατος του Οσάμα Μπιν Λάντεν δεν εξάλειψε την τρομοκρατία. Αντιθέτως, η Αλ Κάιντα συνέχισε να δρα, έστω και με μειωμένο επιχειρησιακό βάρος. Πιο επικίνδυνη, ωστόσο, αναδείχθηκε η νέα γενιά του εξτρεμισμού: το λεγόμενο «Ισλαμικό Κράτος», που από το 2014 και μετά κυριάρχησε στον παγκόσμιο τρόμο, υιοθετώντας πιο μαζικές, αποκεφαλιστικές επιθέσεις και στρατολόγηση μέσω Διαδικτύου.
Η ιδεολογική γραμμή του Μπιν Λάντεν, πως η υπερδύναμη ΗΠΑ μπορεί να εξουθενωθεί μέσω ασύμμετρων χτυπημάτων και αιματηρού πολέμου φθοράς, έγινε στρατηγικό πρότυπο για τρομοκρατικές ομάδες ανά τον κόσμο.
Σήμερα, δεκατέσσερα χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Οσάμα Μπιν Λάντεν δεν είναι απλώς μια ιστορική φιγούρα. Το «μοντέλο Μπιν Λάντεν» επιβιώνει, τόσο σε οργανωτικές δομές εξτρεμιστικών οργανώσεων, όσο και στη ρητορική των κυβερνήσεων που επικαλούνται την «απειλή της τρομοκρατίας» για την ενίσχυση της επιτήρησης, της καταστολής και της πολεμικής δραστηριότητας στο εξωτερικό.
Η δολοφονία του δεν έθεσε τέλος στον παγκόσμιο τρόμο. Απλώς άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο, όπου η τζιχάντ αποκεντρώνεται, προσαρμόζεται στα κοινωνικά δίκτυα, και συχνά «κατοικεί» εντός των ίδιων των κοινωνιών που στοχεύει.
