Στους τελευταίους μήνες της ζωής του, ο πάπας Φραγκίσκος ανέδειξε με ένταση τα ζητήματα που γεννά η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνολογίας, των social media και της τεχνητής νοημοσύνης (AI).
Το μήνυμά του ήταν σαφές: η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο, όχι να τον απομονώνει ή να υποκαθιστά τις ανθρώπινες σχέσεις
Ο Πάπας προειδοποίησε ότι η υπερβολική χρήση κινητών και οθονών απομακρύνει τους ανθρώπους μεταξύ τους: «Κάτι δεν πάει καλά αν περνάμε περισσότερο χρόνο στα κινητά μας παρά με ανθρώπους».
Τόνισε, παράλληλα, ότι η τεχνολογία είναι καρπός της ανθρώπινης ευφυΐας, δώρο του Θεού, αλλά πρέπει να χρησιμοποιείται σωστά και να μην οδηγεί σε απομόνωση ή ανισότητες.
Κάλεσε, ακόμη, να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία για να ενώνουμε, όχι να διχάζουμε, να στηρίζουμε τους αδύναμους και να φροντίζουμε το κοινό μας σπίτι, τη Γη.
Το Βατικανό εξέδωσε το 2025 το έγγραφο «Antiqua et Nova», το οποίο θέτει 12 βασικές αρχές για την ηθική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης:
- Η AI πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά προς την ανθρώπινη ευφυΐα, όχι να την υποκαθιστά.
- Απορρίπτεται η ανθρωπομορφοποίηση της AI, καθώς δεν διαθέτει ηθική κρίση ή συναισθηματική κατανόηση όπως ο άνθρωπος.
- Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για τα αυτόνομα οπλικά συστήματα, με τον Πάπα να ζητά την απαγόρευσή τους ως «υπαρξιακό κίνδυνο» για την ανθρωπότητα.
- Το έγγραφο προειδοποιεί για τους κινδύνους των deepfakes και της παραπληροφόρησης, τονίζοντας την ανάγκη αποφυγής λόγου μίσους και εκμετάλλευσης των ευάλωτων.
- Υπογραμμίζεται ο κίνδυνος να ενισχυθούν οι κοινωνικές ανισότητες ή να δημιουργηθεί «ιατρική για τους πλούσιους» αν η AI δεν είναι προσβάσιμη σε όλους.
- Ειδική αναφορά γίνεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και στην αποφυγή ψηφιακής επιτήρησης που θα μπορούσε να περιορίσει τις θρησκευτικές ελευθερίες.
Ο Πάπας Φραγκίσκος επέμεινε ότι η τεχνολογία δεν πρέπει να αντικαθιστά την ανθρώπινη επαφή, αλλά να ενισχύει την αλληλεγγύη και τον διάλογο. Εξέφρασε την ευχή «να κοιταζόμαστε περισσότερο στα μάτια και λιγότερο στις οθόνες». Επίσης, προειδοποίησε ότι η αναζήτηση νοήματος και πληρότητας δεν μπορεί να καλυφθεί από την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά μόνο μέσα από την επικοινωνία με τον Θεό και τους συνανθρώπους μας.
Το Βατικανό υιοθέτησε αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο για την AI, απαγορεύοντας εφαρμογές που προκαλούν κοινωνικές ανισότητες, παραβιάζουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ή χρησιμοποιούν τεχνικές χειραγώγησης που βλάπτουν σωματικά ή ψυχολογικά τους ανθρώπους. Δημιουργήθηκε ειδική επιτροπή για την εποπτεία και την ηθική αξιολόγηση κάθε πειραματισμού με AI εντός του κρατιδίου.
Με πληροφορίες από Euronews
