Οι ακροδεξιοί λαϊκιστές είναι πολύ πιο πιθανό να διαδώσουν fake news στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από ό,τι πολιτικοί από ακροαριστερά κόμματα, σύμφωνα με μελέτη που υποστηρίζει ότι η ενίσχυση της παραπληροφόρησης αποτελεί πλέον μέρος της στρατηγικής της ριζοσπαστικής δεξιάς.
«Οι ριζοσπάστες δεξιοί λαϊκιστές χρησιμοποιούν την παραπληροφόρηση και τα fake news ως εργαλείο για να αποσταθεροποιήσουν τις δημοκρατίες και να αποκτήσουν πολιτικό πλεονέκτημα», δήλωσε ο Petter Törnberg από το Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, συν-συγγραφέας της μελέτης με την Juliana Chueri από το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο της ολλανδικής πρωτεύουσας.
«Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τους ερευνητές και το κοινό να κατανοήσουν και να αντιμετωπίσουν τη συνυφασμένη δυναμική της παραπληροφόρησης και του ριζοσπαστικού δεξιού λαϊκισμού», πρόσθεσε ο Törnberg.
Η έρευνα βασίζεται σε κάθε tweet που δημοσιεύτηκε μεταξύ 2017 και 2022 από κάθε μέλος του κοινοβουλίου με λογαριασμό Twitter (τώρα X) σε 26 χώρες: 17 μέλη της ΕΕ, όπως η Αυστρία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Σουηδία, αλλά και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ και η Αυστραλία.
Στη συνέχεια συνέκρινε αυτό το σύνολο δεδομένων – 32 εκατομμύρια tweets από 8.198 βουλευτές – με διεθνείς βάσεις δεδομένων πολιτικών επιστημών που περιέχουν λεπτομερείς πληροφορίες για τα εμπλεκόμενα μέρη, όπως τη θέση τους στο φάσμα αριστερά-δεξιά και τον βαθμό λαϊκισμού τους.
Τέλος, οι ερευνητές ανέλυσαν υπηρεσίες ελέγχου δεδομένων και παρακολούθησης ψεύτικων ειδήσεων για να δημιουργήσουν ένα σύνολο δεδομένων με 646.058 URL, το καθένα με μια σχετική «αξιολόγηση πραγματογνωμοσύνης» με βάση την αξιοπιστία της πηγής του – και συνέκριναν αυτά τα δεδομένα με τα 18 εκατομμύρια URL που είχαν μοιραστεί οι βουλευτές.
Συγκεντρώνοντας όλα τα διαφορετικά σύνολα δεδομένων μαζί, οι ερευνητές μπόρεσαν να δημιουργήσουν αυτό που περιέγραψαν ως συγκεντρωτικό «πραγματικό αποτέλεσμα» για κάθε πολιτικό και κάθε κόμμα, με βάση τους συνδέσμους που είχαν μοιραστεί οι βουλευτές στο Twitter.
Τα στοιχεία έδειξαν οριστικά ότι ο ακροδεξιός λαϊκισμός ήταν «ο ισχυρότερος καθοριστικός παράγοντας για την τάση διάδοσης παραπληροφόρησης», όπως κατέληξαν οι μελετητές. Επισημαίνουν ακόμη ότι βουλευτές από κεντροδεξιά, κεντροαριστερά και ακροαριστερά κόμματα «δεν συνδέονται» με την πρακτική αυτή.
Ακροδεξιά λαϊκιστικά κόμματα όπως το Alternative für Deutschland (AfD) της Γερμανίας, το Εθνικό Μέτωπο (RN) στη Γαλλία και το Ολλανδικό Κόμμα Ελευθερίας (PVV) έχουν καταγράψει σημαντική άνοδο σε όλη την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια και βρίσκονται στην κυβέρνηση σε πολλές χώρες.
Οι ερευνητές σημείωσαν ότι δεν θα μπορούσαν να επεκτείνουν το σύνολο δεδομένων τους με τις αναρτήσεις των βουλευτών στο X επειδή η πλατφόρμα -που τώρα ανήκει στον Αμερικανό δισεκατομμυριούχο Έλον Μασκ, ο οποίος δεν έχει κρύψει την υποστήριξή του στα ακροδεξιά κόμματα- δεν προσφέρει πλέον πρόσβαση σε δεδομένα.
Η παραπληροφόρηση ήταν λιγότερο χρήσιμη στους ακροαριστερούς λαϊκιστές, οι οποίοι εστιάζουν περισσότερο στα οικονομικά παράπονα, αλλά η έμφαση των ακροδεξιών λαϊκιστών στα πολιτισμικά παράπονα και η αντίθεση στα δημοκρατικά πρότυπα ήταν «γόνιμο έδαφος» για παραπληροφόρηση, είπαν οι συγγραφείς της μελέτης.
Η μελέτη τόνισε επίσης τη «συμβιωτική σχέση» μεταξύ ακροδεξιών λαϊκιστών και «εναλλακτικών» μέσων ενημέρωσης. «Οι ριζοσπάστες δεξιοί λαϊκιστές ήταν αποτελεσματικοί στη δημιουργία και τη χρήση εναλλακτικών οικοσυστημάτων μέσων ενημέρωσης που ενισχύουν τις απόψεις τους», είπε ο Törnberg.
Με πληροφορίες από Guardian
