Η Ιρλανδία, που βιώνει μια από τις πιο ακμάζουσες περιόδους της ιστορίας της, βαδίζει προς τις εκλογές με ένα δημοσιονομικό πλεόνασμα που αποτελεί «μαγνήτη» για πολιτικούς και υποσχέσεις.
Σε αντίθεση με άλλες χώρες, οι Ιρλανδοί πολιτικοί φαίνεται να έχουν τα χρήματα για να υλοποιήσουν τουλάχιστον κάποιες από τις υποσχέσεις τους.
Η χώρα έχει επωφεληθεί από τα φορολογικά έσοδα πολυεθνικών, όπως η Apple, η Google και η Pfizer, και μια εφάπαξ πληρωμή 14 δισ. ευρώ από την Apple μετά από απόφαση ευρωπαϊκού δικαστηρίου. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι τα έσοδα αυτά έχουν χαρακτήρα «απροσδόκητου κέρδους», με την εξάρτηση από λίγες εταιρείες να καθιστά τη χώρα ευάλωτη σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως οι κύκλοι της παγκόσμιας τεχνολογικής αγοράς.
Το δημοσιονομικό πλεόνασμα της Ιρλανδίας για φέτος εκτιμάται στα 25 δισ. ευρώ, αλλά χωρίς τα έσοδα από τις πολυεθνικές, ο αριθμός αυτός πέφτει σε μόλις 1,5 δισ. ευρώ, τονίζοντας την αβεβαιότητα που συνοδεύει τα υπερκέρδη.
Εκλογές με φόντο υποσχέσεις
Η προεκλογική εκστρατεία χαρακτηρίζεται από γενναιόδωρες υποσχέσεις:
- Το κόμμα Fine Gael του Πρωθυπουργού Σάιμον Χάρις προτείνει ένα εφάπαξ ποσό 1.000 ευρώ για κάθε νεογέννητο.
- Οι αντίπαλοι Fianna Fáil και Sinn Féin υπόσχονται μειώσεις φόρων και αύξηση των επενδύσεων, με το Sinn Féin να επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Η Ιρλανδία επιχειρεί να αποφύγει τα λάθη του παρελθόντος. Κατά τη δεκαετία του 2000, η αλόγιστη αύξηση των δημοσίων δαπανών οδήγησε στη λεγόμενη «Κέλτικη Τίγρη», μια περίοδο που κατέληξε σε κατάρρευση της αγοράς ακινήτων και ανάγκη για διεθνή διάσωση.
Σήμερα, η κυβέρνηση έχει ιδρύσει το Future Ireland Fund, ένα κυρίαρχο επενδυτικό ταμείο, το οποίο ήδη διαθέτει 8 δισ. ευρώ και στοχεύει να φτάσει τα 100 δισ. ευρώ έως το 2041. Το ταμείο αυτό προορίζεται για την εξασφάλιση της οικονομικής σταθερότητας της χώρας στο μέλλον.
Ωστόσο, οι άμεσες ανάγκες της Ιρλανδίας παραμένουν πιεστικές. Η στεγαστική κρίση, η ανάγκη αναβάθμισης του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και οι ελλείψεις στις υποδομές απειλούν την ελκυστικότητα της χώρας για επενδύσεις.
«Υπάρχει μια αίσθηση αποσύνδεσης από την πραγματικότητα στο δημόσιο διάλογο», σχολίασε ο καθηγητής Τζον ΜακΧέιλ από το Πανεπιστήμιο του Γκάλγουεϊ. «Όλοι οι πολιτικοί υπόσχονται πολλά, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους για το οικονομικό μοντέλο της Ιρλανδίας».
Ένα μέλλον γεμάτο υποσχέσεις αλλά και προκλήσεις
Με τις εκλογές να είναι αμφίρροπες, το Fine Gael παραμένει φαβορί για σχηματισμό νέας κυβέρνησης σε συνεργασία με το Fianna Fáil. Ωστόσο, το πολιτικό σκηνικό δεν αποκλείει απρόβλεπτες εξελίξεις. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει εάν η Ιρλανδία μπορεί να εξισορροπήσει τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες με τη μακροπρόθεσμη οικονομική σταθερότητα, αποφεύγοντας τους κινδύνους που συνδέονται με την εξάρτηση από τα απροσδόκητα φορολογικά έσοδα.
Η ιστορία δείχνει ότι η επιτυχής διαχείριση πλεονασμάτων δεν είναι απλή υπόθεση, και η Ιρλανδία καλείται να αποφύγει την επανάληψη του παρελθόντος.
Με πληροφορίες από Bloomberg
