Η ομιλία του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου προκάλεσε ισχυρές αντιδράσεις στη Γερμανία και την Ευρώπη, με αξιωματούχους να εκφράζουν την ενόχλησή τους για τις δηλώσεις του σχετικά με τη δημοκρατία, την ελευθερία του λόγου και τις ευρωπαϊκές ηγεσίες.
Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους χαρακτήρισε τις δηλώσεις Βανς «απαράδεκτες», ενώ ο πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της Bundestag, Μάσκους Φέρμπερ, σχολίασε πως «τουλάχιστον τώρα ξέρουμε τι να περιμένουμε από την Ουάσιγκτον – διχασμό αντί για συμφιλίωση». Ο ίδιος σημείωσε πως αντί για μια υπεύθυνη ομιλία, άκουσε «έναν υποψήφιο σε προεκλογική εκστρατεία».
Η «παγωμάρα» στην αίθουσα και οι αντιδράσεις εκτός Ευρώπης
Η ομιλία Βανς φάνηκε να αιφνιδιάζει τους Ευρωπαίους αξιωματούχους, καθώς για αρκετή ώρα μετά την τοποθέτησή του, οι περισσότερες κυβερνήσεις απέφυγαν να σχολιάσουν, γεγονός που αποδίδεται στο σοκ που προκάλεσαν οι δηλώσεις του.
Η Κίνα αντέδρασε έντονα, δηλώνοντας ότι στέκεται στο πλευρό της Ευρώπης απέναντι στον «προστατευτισμό» των ΗΠΑ, ενώ το BBC έκανε λόγο για μια «περίεργη ομιλία» και για έναν αντιπρόεδρο που «τα έβαλε με όλους τους συμμάχους των ΗΠΑ». Το βρετανικό μέσο στάθηκε επίσης στη «νεκρική σιωπή» που επικράτησε στην αίθουσα, την έλλειψη χειροκροτήματος και το αμφιλεγόμενο αστείο του Βανς για την Γκρέτα Τούνμπεργκ.
Η ακροδεξιά πανηγυρίζει
Σε αντίθεση με τις αντιδράσεις της γερμανικής κυβέρνησης και των περισσότερων Ευρωπαίων αξιωματούχων, η ακροδεξιά στη Γερμανία υποδέχθηκε με ενθουσιασμό την ομιλία Βανς.
Η ηγέτης της AfD, Αλίς Βάιντελ, χαρακτήρισε «εξαιρετική» και «εντυπωσιακή» την τοποθέτηση του Αμερικανού αντιπροέδρου, αναφέροντας χαρακτηριστικά τη φράση του ότι «δεν υπάρχουν τείχη πυρός στη δημοκρατία». Από την πλευρά της, η Ζάρα Βάγκενκνεχτ, επικεφαλής του κόμματος BSW, δήλωσε ότι «το ευρωπαϊκό κατεστημένο που εξαρτάται από τις ΗΠΑ πρέπει να σοκαρίστηκε», αλλά επέκρινε τον Βανς επειδή «δεν είπε σχεδόν τίποτα για την ειρήνη και την ασφάλεια».
Ο Τζέι Ντι Βανς εξέφρασε ανοιχτά την απαξίωσή του για τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, τις πολιτικές τους και τη δημοκρατική τους λειτουργία. Μεταξύ άλλων, δήλωσε:
- «Η μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη δεν είναι η Ρωσία ή η Κίνα, αλλά η απειλή από το εσωτερικό – η υποχώρηση από τις θεμελιώδεις αξίες που μοιραζόμαστε με τις ΗΠΑ».
- «Αν τα πράγματα δεν πάνε σύμφωνα με το σχέδιο, το ίδιο μπορεί να συμβεί στη Γερμανία όπως και στις εκλογές της Ρουμανίας».
- «Αν οι ΗΠΑ άντεξαν 10 χρόνια κριτικής από την Γκρέτα Τούνμπεργκ, τότε και η Γερμανία μπορεί να επιβιώσει από μερικούς μήνες Έλον Μασκ».
- «Οι αιματηρές επιθέσεις είναι αποτέλεσμα της woke μεταναστευτικής πολιτικής».
- «Η πολιτική της ΕΕ απέναντι στις εταιρείες υψηλής τεχνολογίας περιορίζει την ελευθερία του λόγου».
Σε ό,τι αφορά τα ζητήματα ασφάλειας, ο Βανς τόνισε ότι ο πρόεδρος Τραμπ θεωρεί πως μπορεί να υπάρξει «λογική συμφωνία» με τη Ρωσία για την Ουκρανία. Επανέλαβε ότι η Ευρώπη «πρέπει να κάνει περισσότερα» για την άμυνά της τα επόμενα χρόνια και άφησε να εννοηθεί πως οι ΗΠΑ ενδέχεται να μειώσουν την εμπλοκή τους.
Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Γουίλιαμ Μάρτιν, προσπάθησε αργότερα να μετριάσει τις εντυπώσεις, υποστηρίζοντας πως ο Βανς «δεν διατύπωσε απειλές προς τη Ρωσία» αλλά απλώς ανέφερε ότι ο Τραμπ δεν θα δεχτεί να αφαιρεθούν επιλογές από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η τοποθέτηση του Αμερικανού αντιπροέδρου στο Μόναχο άφησε ένα σαφές μήνυμα: Η νέα διοίκηση Τραμπ δεν σκοπεύει να ακολουθήσει την παραδοσιακή γραμμή στήριξης των ευρωπαϊκών συμμάχων και αναμένει από αυτούς να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας.
Οι αντιδράσεις στη Γερμανία και την υπόλοιπη Ευρώπη δείχνουν ότι τα λεγόμενά του προκάλεσαν αναταράξεις, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για το πώς θα διαμορφωθούν οι διατλαντικές σχέσεις τα επόμενα χρόνια.
