Πέρυσι, η Τουρκία εξέπληξε τους παρατηρητές στη σύνοδο κορυφής των BRICS του 2024 στη Ρωσία, όταν υπέβαλε αίτηση για πλήρη ένταξη σε έναν οργανισμό που επιδιώκει να αμφισβητήσει τη φιλελεύθερη διεθνή τάξη υπό δυτική ηγεσία και αποτελεί ανταγωνιστική εναλλακτική του ΝΑΤΟ.
Τότε, η Τουρκία απορρίφθηκε λόγω ανησυχιών που σχετίζονται με τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ. Τα κράτη-μέλη Κίνα και Ρωσία εξέφρασαν επιφυλάξεις σχετικά με την ένταξη ενός συμμάχου των ΗΠΑ και υποψήφιου μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η διστακτικότητα είχε ως αποτέλεσμα το μπλοκ των BRICS να προσφέρει στην Άγκυρα τη δυνατότητα να γίνει «συνεργαζόμενη χώρα» ως εναλλακτική, κάτι που ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξακολουθεί να εξετάζει.
Στη σύνοδο κορυφής του οργανισμού για το 2025 στη Βραζιλία, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα, η Τουρκία ανανέωσε το ενδιαφέρον της για ένταξη στο μπλοκ των αντιαμερικανικών χωρών, μόνο για να απορριφθεί ξανά. Παρόλο που ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, που εκπροσώπησε τη χώρα στη σύνοδο, τόνισε ότι «η Τουρκία ενδιαφέρεται πολύ για τους BRICS», η Ινδία φέρεται να προέβαλε σθεναρή αντίρρηση στην αποδοχή της Τουρκίας, λόγω της διπλωματικής και στρατιωτικής υποστήριξης της Άγκυρας προς το Πακιστάν στη πρόσφατη σύγκρουση Ινδίας-Πακιστάν για το Κασμίρ.
Η επιμονή της Άγκυρας να ενταχθεί σε μια λέσχη που επιδιώκει να υπονομεύσει τα θεμέλια της δυτικής παγκόσμιας τάξης θα έπρεπε να ανησυχεί τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων στην Ουάσινγκτον και τις Βρυξέλλες. Ωστόσο, όπως σημείωσε πρόσφατα ένας παρατηρητής, «οι ΗΠΑ βλέπουν την Τουρκία ως αναγκαίο εταίρο απέναντι στη Μόσχα και η Ευρώπη ταλαντεύεται μεταξύ κριτικής και συνεργασίας, ενθαρρύνοντας περαιτέρω την Τουρκία». Η πραγματικότητα που οι δυτικοί ηγέτες συστηματικά αγνοούν είναι ότι η Τουρκία αποτελεί μια επίμονη και αυξανόμενη απειλή για ζωτικά συμφέροντα ασφαλείας.
Η Τουρκία έχει αποκτήσει και διατηρεί τα ρωσικά συστήματα αεράμυνας S-400, τα οποία συνιστούν απειλή για τη συμμαχία του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, η Άγκυρα έχει ανανεώσει το ενδιαφέρον της για την αγορά 40 μαχητικών αεροσκαφών F-35 και 40 F-16 από τις ΗΠΑ - μια επιθυμία που η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται πρόθυμη να ικανοποιήσει. Η Τουρκία αναπτύσσει επίσης πυρηνική ισχύ με τη Ρωσία μέσω της κατασκευής του εργοστασίου πυρηνικής ενέργειας Akkuyu, που αναμένεται να λειτουργήσει φέτος. Η Άγκυρα επιδιώκει να αποκτήσει και ανεξάρτητες δυνατότητες πυρηνικού καυσίμου, ανοίγοντας το ενδεχόμενο ανάπτυξης προγράμματος πυρηνικών όπλων — ένα ενδεχόμενο για το οποίο ο Ερντογάν έχει εκφράσει ενδιαφέρον στο παρελθόν.
Ενώ προωθεί όλους αυτούς τους στόχους, η Τουρκία διατηρεί στρατιωτικά απειλητική στάση απέναντι σε ευρωπαίους συμμάχους, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, στην ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας την κυριαρχία τους στη θάλασσα με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ παρακολουθεί με ανησυχία τη συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη Συρία, φοβούμενο ότι η Άγκυρα φιλοδοξεί να γίνει η επόμενη περιφερειακή δύναμη, όπως το Ιράν. Το καθεστώς Ερντογάν είναι επίσης ένθερμος υποστηρικτής της Χαμάς, οργάνωσης που σχετίζεται με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική από τις ΗΠΑ.
Η λήψη αποφασιστικής στάσης απέναντι στις ενέργειες της Άγκυρας που υπονομεύουν τα συμφέροντα ασφαλείας και οικονομίας των ΗΠΑ και των συμμάχων τους είναι δύσκολη για έναν απλό λόγο: η Τουρκία είναι χώρα του ΝΑΤΟ και είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ένα μέλος να ενεργεί ενάντια στα συλλογικά συμφέροντα. Ωστόσο, αρκεί να συνδέσει κανείς τα γεγονότα της μακράς και συνεχιζόμενης λίστας παραβιάσεων του Ερντογάν κατά των συμφερόντων του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ και της Ευρώπης.
Η κυβέρνηση Τραμπ μόλις ανακοίνωσε την πρόθεσή της να επιβάλει πρόσθετους δασμούς σε μελλοντικά μέλη των BRICS. «Κάθε χώρα που ευθυγραμμίζεται με τις αντιαμερικανικές πολιτικές των BRICS θα επιβαρύνεται με επιπλέον δασμό 10%. Δεν θα υπάρξουν εξαιρέσεις σε αυτή την πολιτική», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social. Η Τουρκία πληροί και με το παραπάνω τις προϋποθέσεις για ένα τέτοιο μέτρο.
Η φιλοδοξία της Τουρκίας να ενταχθεί στους BRICS είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου της εχθρικής συμπεριφοράς του Ερντογάν. Έχει περάσει προ πολλού η ώρα να αναγνωρίσουν οι ΗΠΑ και η Ευρώπη ότι ο Τούρκος πρόεδρος λαμβάνει συνεχώς μέτρα για να υπονομεύσει τα δυτικά συμφέροντα ασφαλείας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη πρέπει να σταματήσουν να τον χαϊδεύουν.
