Η πιο ηχηρή αποχώρηση στη μεταπολεμική κυβέρνηση της Ουκρανίας σημειώθηκε την Παρασκευή, όταν ο Αντρίι Γερμάκ, ο -κυριολεκτικά- προσωπάρχης του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, υπέβαλε την παραίτησή του λίγες ώρες μετά την έφοδο των αρχών καταπολέμησης διαφθοράς, στο διαμέρισμά του στο Κίεβο.
Ο Γερμάκ, επί χρόνια ο απόλυτος «αρχιμηχανικός» του προεδρικού συστήματος, είχε εξελιχθεί στον δεύτερο πιο ισχυρό άνθρωπο της χώρας, διαμορφώνοντας πολιτική, διπλωματία και, κατά πολλούς, ακόμη και στρατιωτικές αποφάσεις.
Η επιρροή του όμως γινόταν ολοένα πιο αμφιλεγόμενη όσο οι Ουκρανοί έβλεπαν έναν μη εκλεγμένο αξιωματούχο να συγκεντρώνει τόσο μεγάλη ισχύ.
Η υπόθεση που ταρακούνησε το Κίεβο
Η αρχή της κρίσης ξεκίνησε τον Ιούλιο, όταν η κυβέρνηση Ζελένσκι επιχείρησε να αφαιρέσει την ανεξαρτησία των δύο κορυφαίων θεσμών καταπολέμησης διαφθοράς, NABU και SAPO. Η προσπάθεια αυτή προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις και ο Ουκρανός πρόεδρος έκανε πίσω.
Λίγους μήνες μετά, αυτά ακριβώς τα όργανα δημοσίευσαν μια έρευνα, που ξετύλιξε το δίκτυο διαφθοράς το οποίο φτάνει στα ανώτατα κλιμάκια του Κιέβου: κορυφαίοι αξιωματούχοι, μεταξύ τους δύο υπουργοί και στενοί συνεργάτες του Ζελένσκι, φέρονται να υπεξαίρεσαν 100 εκατ. δολάρια από ενεργειακά έργα. Το ξέσπασμα της υπόθεσης, τη στιγμή που η Ρωσία πλήττει καθημερινά το ενεργειακό δίκτυο της χώρας, προκάλεσε οργή στους πολίτες που ζουν πάλι με πολύωρες διακοπές ρεύματος.
Αν και ο Γερμάκ δεν κατηγορείται άμεσα, η δημόσια πίεση έγινε ασφυκτική. Οι αρχές κατάσχεσαν κινητά και φορητούς υπολογιστές από το σπίτι του, ενώ ο ίδιος επέμενε ότι δεν έχει «καμία σχέση» με το σκάνδαλο.
Καταρρέει ο στενότερος πυλώνας του Ζελένσκι
Η αποχώρηση του Γερμάκ προκαλεί ισχυρό πλήγμα στη σταθερότητα του Κιέβου: ήταν ο βασικός διαπραγματευτής με τις ΗΠΑ και μόλις πριν λίγες μέρες είχε συμμετάσχει στις συνομιλίες στη Γενεύη με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο για το νέο αμερικανικό σχέδιο ειρήνης.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται την επόμενη εβδομάδα χωρίς αυτόν, με επικεφαλής πλέον τον υπουργό Άμυνας, Ρουστέμ Ουμέροφ. Παρά το σοκ, αρκετοί αναλυτές βλέπουν την παραίτηση ως ένδειξη ωρίμανσης της ουκρανικής δημοκρατίας. Η Όλγκα Ρουντένκο, αρχισυντάκτρια του Kyiv Independent, ήταν σαφής:
«Ας το πούμε όπως είναι: μιλάμε για ένα καλό νέο. Μια νέα δημοκρατία αποδεικνύει πως οι θεσμοί της είναι αρκετά ισχυροί ώστε να ερευνούν τον πιο ισχυρό άνθρωπο της χώρας – εν μέσω πολέμου.» περιγράφει η δημοσιογράφος
Σε μήνυμα που φέρεται να έστειλε σε αμερικανική εφημερίδα, ο Γερμάκ δηλώνει πως θα πάει στο μέτωπο και ότι είναι «αθώος και αξιοπρεπής άνθρωπος». Ωστόσο, η εικόνα της κυβέρνησης έχει ήδη υποστεί σημαντικό πλήγμα.
Η ουκρανική πολιτική σκηνή μένει τώρα να αποδείξει αν η απομάκρυνση του πιο αμφιλεγόμενου προσώπου της θα λειτουργήσει ως ανανέωση ή ως επικίνδυνο κενό ισχύος σε μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους του πολέμου.
Ζελένσκι: Τι ανακοίνωσε ο Ουκρανός πρόεδρος
«Ο επικεφαλής του προεδρικού γραφείου υπέβαλε επιστολή παραίτησης. Κανείς δεν πρέπει να έχει ερωτήματα για την Ουκρανία» είπε ο Ζελένσκι. Άξιο αναφοράς είναι ότι ο Γέρμακ δεν είχε τοποθετηθεί για το σκάνδαλο διαφθοράς μέχρι χθες, αν και νωρίτερα είχε δηλώσει πως συνεργάζεται πλήρως με τις αρχές.
Οι δύο βασικοί θεσμοί αντιμετώπισης διαφθοράς της χώρας, το NABU και το SAPO, πραγματοποίησαν την έφοδο, χωρίς να δώσουν λεπτομέρειες για το αντικείμενο της έρευνάς τους. Η κίνηση έρχεται δύο εβδομάδες μετά την έναρξη επιχειρήσεων για υπόθεση μίζας που σχετίζεται με κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, σκάνδαλο που ήδη έχει οδηγήσει στην παραίτηση δύο υπουργών και έχει «αγγίξει» παλιούς συνεργάτες του Ζελένσκι.
Με πληροφορίες από BBC
