Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας αναφέρουν ότι συνήθως συναντούν τρεις λόγους για τους οποίους οι γονείς και τα παιδιά αποξενώνονται: κακοποίηση, νέοι σύντροφοι και αγεφύρωτες διαφορές σχετικά με την ηθική, τις αξίες και τις πεποιθήσεις.
Τουλάχιστον δύο από αυτούς τους παράγοντες είναι εμφανείς στην οικογενειακή διαμάχη των Μπέκαμ, η οποία κορυφώθηκε αυτή την εβδομάδα με μια αιχμηρή ανάρτηση του Μπρούκλιν Μπέκαμ στο Instagram.
Ο Μπρούκλιν δήλωσε ότι «δεν θέλει συμφιλίωση» με την οικογένειά του, κατηγορώντας τους γονείς του για προσπάθειες να «σαμποτάρουν αδιάκοπα τη σχέση του» και εκφράζοντας την επιθυμία να απομακρυνθεί από τις «σκηνοθετημένες αναρτήσεις στα social media, τις οικογενειακές εκδηλώσεις και τις μη αυθεντικές σχέσεις».
Παρότι οι Μπέκαμ ζουν αυτό που η σύμβουλος και ειδικός στην οικογενειακή αποξένωση Μπέκα Μπλαντ περιέγραψε ως «μια ζωή μονόκερου» (unicorn life) με «αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά», η αποξένωση είναι πιο συχνή απ’ όσο πιστεύουν πολλοί και συχνά εκτυλίσσεται με παρόμοιο τρόπο και σε άλλες οικογένειες.
Έρευνα της φιλανθρωπικής οργάνωσης Stand Alone, που ίδρυσε η Μπλαντ, διαπίστωσε ότι τουλάχιστον μία στις πέντε οικογένειες στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει βιώσει αποξένωση. Στις ΗΠΑ, στοιχεία έδειξαν ότι το 10% των μητέρων ήταν αποξενωμένες από τουλάχιστον ένα ενήλικο παιδί, ενώ άλλη μελέτη κατέγραψε ότι πάνω από το 40% των συμμετεχόντων είχε βιώσει αποξένωση.
Η αδιάφορη αντίδραση ενός γονέα σε έναν νέο σύντροφο του παιδιού του αποτελεί «απίστευτα συχνό» σημείο ρήξης, είπε η Μπλαντ. Αυτό επιδεινώθηκε από το αίσθημα του Μπρούκλιν ότι «δεν μοιράζεται τις ίδιες αξίες, δεν επιδίωξε τη φήμη, αλλά του επιβλήθηκε χωρίς τη συναίνεσή του».
Ο καλύτερος τρόπος για την επούλωση μιας ρήξης είναι η επικοινωνία και η ενσυναίσθηση, και όχι η βιαστική χρήση ετικετών όπως «ναρκισσιστικός» ή «κακοποιητικός», σημείωσε. «Πολλοί αποξενωμένοι γονείς έχουν καλές προθέσεις, αλλά δεν καταλαβαίνουν ότι αυτές δεν έκαναν το παιδί τους να νιώσει αγάπη και υποστήριξη.
Ωστόσο, αν η μία πλευρά συνεχίζει να αρνείται την οπτική της άλλης, τότε η αποξένωση μπορεί να είναι η πιο υγιής επιλογή, πρόσθεσε.
Η Λούσι Μπλέικ, ερευνήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Δυτικού της Αγγλίας και συγγραφέας βιβλίου για την οικογενειακή αποξένωση, δήλωσε ότι οι μελέτες δείχνουν πως δεν υπάρχει «κανονική» σχέση μεταξύ γονέων και ενήλικων παιδιών. Καμία αποξένωση δεν είναι ίδια με κάποια άλλη και μπορεί να περιλαμβάνει καθόλου επαφή, περιορισμένη επαφή ή εναλλαγές αυτών με την πάροδο του χρόνου.
Στις ΗΠΑ έχουν εκφραστεί ανησυχίες ότι ορισμένοι θεραπευτές συστήνουν υπερβολικά εύκολα τη διακοπή επαφής, όμως η Μπλέικ τόνισε ότι οι αξιόπιστοι, πιστοποιημένοι θεραπευτές στο Ηνωμένο Βασίλειο οφείλουν να προσφέρουν μη κατευθυντική θεραπεία, όπου ο στόχος δεν είναι να οδηγηθεί ο πελάτης σε μια συγκεκριμένη απόφαση.
Η έρευνά της έδειξε ότι η θεραπεία ήταν πιο αποτελεσματική όταν η αποξένωση δεν παρουσιάζονταν ως μια «εμπειρία που ταιριάζει σε όλους».
Η Lowri Dowthwaite-Walsh, οικογενειακή ψυχοθεραπεύτρια και επίτιμη λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Λάνκασαϊρ, είπε ότι παρατηρεί αύξηση ασθενών με επίγνωση θεραπευτικών εννοιών, όπως συναισθηματική κακοποίηση, ναρκισσισμός και θέσπιση ορίων. «Γενικά είναι πολύ βοηθητικό να μπορείς να το ονομάσεις, να αναγνωρίσεις αν ένα μέλος της οικογένειας κάνει gaslighting ή προβάλλει το τραύμα του πάνω σου», είπε. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι αυτές οι ετικέτες μπορεί να είναι άχρηστες αν χρησιμοποιούνται επιπόλαια.
Η αποξένωση είναι «συχνά η έσχατη λύση» και θα πρέπει να προτείνεται μόνο σε περιπτώσεις ακραίας συμπεριφοράς, όπως συνεχιζόμενη κακοποίηση, εξάρτηση από ουσίες ή καταναγκαστικός έλεγχος, «όταν το άλλο άτομο δεν έχει επίγνωση του πώς η συμπεριφορά του σε επηρεάζει και κάθε επαφή σε επανατραυματίζει».
Αντίθετα, μπορεί να βοηθήσει περισσότερο η θέσπιση ορίων: πού συναντιέστε (δημόσιος χώρος αντί για σπίτι), πόσο χρόνο περνάτε μαζί ή ποια θέματα συζήτησης αποφεύγονται για να μην προκύπτει σύγκρουση.
Το παράδειγμα των Μπέκαμ, είπε, αντανακλά το πώς πολλά παιδιά αντιδρούν απέναντι στους γονείς τους στα τέλη της δεκαετίας των 20, στο στάδιο της αναδυόμενης ενηλικίωσης.
Η ψυχοθεραπεύτρια Ντέμπι Κίναν ανέφερε ότι, όταν εργάζεται με πελάτες που σκέφτονται την αποξένωση, τους ζητά να σταθμίσουν τις συνέπειες: έλλειψη στήριξης, στίγμα και πιθανές αντιδράσεις από άλλα μέλη της οικογένειας.
«Νομίζω ότι ήταν απίστευτα θαρραλέο από τον Μπρούκλιν να μιλήσει», είπε. «Απαιτούσε μεγάλο θάρρος. Νομίζω ότι βάζει την σύντροφό του πρώτη. Υπάρχουν τρεις πλευρές σε αυτή την ιστορία, αλλά υπάρχει σύγκρουση και πολλή πικρία».
Πρόσθεσε ότι και οι δύο πλευρές πιθανότατα θα βιώσουν μια διαδικασία πένθους και πρότεινε οι Μπέκαμ να «αφιερώσουν χρόνο για να αναστοχαστούν» τι προκάλεσε τη ρήξη.
Με πληροφορίες από Guardian
