Η κίνηση των τιμών του κακάο επιφυλάσσει ανησυχητικά νέα για τους παραγωγούς σοκολάτας, ελπίζοντας ότι οι τιμές είναι σε υποχώρηση.
Μετά από ένα εκρηκτικό ράλι το πρώτο τετράμηνο του έτους, οι τιμές του κακάο έχουν ηρεμήσει κάπως. Έχοντας ξεκινήσει τη χρονιά με περίπου 4.400 δολάρια ανά τόνο, η τιμή των future του κακάο κορυφώθηκε στα 12.000 δολάρια τον Απρίλιο - πολύ πάνω από τον προσαρμοσμένο με τον πληθωρισμό μέσο όρο δεκαετίας των 3.400 δολαρίων. Ωστόσο, μέχρι τον Μάιο, οι τιμές έπεσαν στα 7.000 δολάρια ο τόνος. Αλλά η ανάπαυλα είναι πιθανό να είναι προσωρινή. Η προοπτική του να υπάρξει ένα πολυετές διαρθρωτικό έλλειμμα προσφοράς - ζήτησης σε κόκκους κακάο θα σημαίνει ότι θα έρθουν πολύ υψηλότερες τιμές.
Αυτό είναι πιθανό να επηρεάσει πολλούς κατασκευαστές σοκολάτας που ελπίζουν σε μια πιο παρατεταμένη πτώση των τιμών, πράγμα που με τη σειρά του οδηγεί σε εξάντληση αποθεμάτων. Ο αυξημένος αριθμός κόκκων που καταγράφηκε από τον Μάιο έως τον Αύγουστο είχε δημιουργήσει ελπίδες στους κατασκευαστές ότι η ανάκαμψη της παραγωγής θα αναπλήρωνε τα αποθέματα, ειδικά μετά το έλλειμμα των 500.000 τόνων τη σεζόν 2023-2024 - το τρίτο συνεχόμενο ετήσιο έλλειμμα και το μεγαλύτερο ποτέ. Αυτό το έλλειμμα αποδίδεται στη μείωση κατά 13% της παγκόσμιας παραγωγής κακάο λόγω της πολύ ασθενέστερης παραγωγής στην Ακτή του Ελεφαντοστού και την Γκάνα - που ευθύνεται για περισσότερο από το ήμισυ της παγκόσμιας παραγωγής.
Τι φταίει για την κατάσταση στην αγορά κακάο
Πολλοί επεσήμαναν το φαινόμενο Ελ Νίνιο ως τον κύριο παράγοντα αυτής της κακής συγκομιδής, αναμένοντας μια μετάβαση στο μοτίβο ψύξης Λα Νίνια για να αναζωογονηθούν οι αποδόσεις. Ωστόσο, τα πρόσφατα στοιχεία διέψευσαν αυτές τις ελπίδες. Ο αριθμός των κόκκων σε βασικές περιοχές παραγωγής έχει μειωθεί και η σεζόν 2024-25 προβλέπεται τώρα να παρουσιάσει έλλειμμα 160.000 - 200.000 τόνων, σύμφωνα με τη Forestero, μια κορυφαία εταιρεία έρευνας κακάο, και αυτή τη φορά από μια εξαντλημένη βάση αποθεμάτων.
Τα χρηματιστήρια στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ έχουν μειώσει τις καταγραφές τους, από 400.000 τόνους τον Δεκέμβριο του 2023 σε λίγο πάνω από 100.000 τόνους - το χαμηλότερο ποσό που έχει καταγραφεί ποτέ. Αυτή η μείωση των αποθεμάτων ενισχύει τις ανησυχίες για παρατεταμένη συμπίεση της προσφοράς. Ωστόσο, μόνο ο καιρός δεν μπορεί να επωμιστεί όλη την ευθύνη. Τα διαρθρωτικά ζητήματα βρίσκονται στο επίκεντρο της κρίσης. Οι νέοι νόμοι για την αποψίλωση των δασών έχουν αποθαρρύνει τους αγρότες από την επέκταση των φυτειών, ενώ η παγκόσμια έλλειψη λιπασμάτων, που επιδεινώθηκε από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, οδήγησε σε χαμηλότερα ποσοστά χρήσης.
Η Δυτική Αφρική παλεύει επίσης με το γερασμένο απόθεμα δέντρων και την εξάπλωση του ιού του διογκωμένου βλαστού κακάο. Ο ιός έχει αναγνωριστεί εδώ και καιρό ως δολοφόνος παραγωγής. Μόλις εμφανιστούν τα συμπτώματα, τα δέντρα γενικά πεθαίνουν μέσα σε τέσσερα χρόνια με τις αποδόσεις να επηρεάζονται σημαντικά από το πρώτο έτος. Μια πρόσφατη μελέτη από τη Forestero, χρησιμοποιώντας μια νέα τεχνολογία βασισμένη στο DNA που αναπτύχθηκε από τη SwissDeCode, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο τρέχων επιπολασμός του CSSV σε φάρμες κακάο στη Δυτική Αφρική είναι περίπου 67%, πολύ υψηλότερος από το 30% που πιστεύαμε προηγουμένως.
Υποθέτοντας ότι τα περισσότερα μολυσμένα δέντρα αναπτύσσουν συμπτώματα, αυτό θα υποδηλώνει μια επικείμενη κατάρρευση της παραγωγής στην Ακτή Ελεφαντοστού και την Γκάνα. Ο ειδικός στο κακάο και επικεφαλής της έρευνας στην Tropical Research Services, Steve Waterridge, σημείωσε ότι η παραγωγή της Ακτής Ελεφαντοστού θα μπορούσε να μειωθεί στο μισό με την πάροδο του χρόνου λόγω της εξάπλωσης του CSSV, σε συμφωνία με άλλα σοκ στην παραγωγή που σχετίζονται με ασθένειες.
Η εύθραυστη παραγωγή κακάο
Το πόσο εύθραυστη είναι η προσφορά του κακάο υπογραμμίζεται από τους γεωγραφικούς περιορισμούς της. Καλλιεργούμενο κυρίως σε μια στενή ζώνη του ισημερινού, το κακάο είναι ιδιαίτερα ευάλωτο σε περιφερειακούς κραδασμούς. Τα ιστορικά προηγούμενα είναι αποθαρρυντικά: η παραγωγή της Βραζιλίας μειώθηκε κατακόρυφα κατά 70% μέσα σε πέντε χρόνια από το ξέσπασμα της ασθένειας «Σκούπα της μάγισσας» το 1989 και το CSSV ήταν η κύρια αιτία της μείωσης κατά 50% της παραγωγής της Γκάνας τη δεκαετία του 1970. Εάν η Δυτική Αφρική αντιμετωπίσει μια παρόμοια κρίση, η παγκόσμια αγορά θα δυσκολευτεί να αντισταθμίσει το έλλειμμα. Τα κακαόδεντρα χρειάζονται περίπου τέσσερα χρόνια για να ωριμάσουν, πράγμα που σημαίνει ότι τυχόν νέες πρωτοβουλίες φύτευσης δεν θα προσφέρουν άμεση ανακούφιση.
Σε ορισμένες αγορές εμπορευμάτων, η εξάλειψη της ζήτησης μέσω υψηλότερων τιμών μπορεί να κλείσει ένα χάσμα προσφοράς. Αλλά η ζήτηση για σοκολάτα - και ως εκ τούτου για κόκκους κακάο - είναι σχετικά ανελαστική. Ακόμα κι αν πάρετε, για παράδειγμα, έναν άπληστο σοκολατοφάγο που καταναλώνει 50 γραμμάρια μαύρης σοκολάτας με 70% κακάο την ημέρα, θα πλήρωνε κόστος κακάο μόλις 35 λεπτών την ημέρα. Ο διπλασιασμός των τιμών είναι απίθανο να αποτρέψει την κατανάλωσή τους.
Παρόμοια επίπεδα αναλογίας αποθεμάτων προς ζήτηση οδήγησαν σε μια προσαρμοσμένη από τον πληθωρισμό κορύφωση των 28.000 δολαρίων ανά τόνο το 1977 μετά από μια πενταετή ανοδική πορεία. Με το τρέχον ράλι μόλις ενός έτους και αύξηση των παραγόντων που μειώνουν την προσφορά για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια, οι συνθήκες φαίνεται πως είναι ιδανικές ώστε οι τιμές του κακάο να φτάσουν σε νέα υψηλά προσαρμοσμένα στον πληθωρισμό.
Με πληροφορίες από Financial Times
