Το Ισραήλ εξαπέλυσε νέες αεροπορικές επιδρομές στη Λωρίδα της Γάζας, καταρρίπτοντας την εκεχειρία που, αν και εύθραυστη, είχε σε μεγάλο βαθμό διατηρηθεί από τον Ιανουάριο. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επέρριψε την ευθύνη στη Χαμάς, κατηγορώντας την για την επανειλημμένη άρνησή της να απελευθερώσει ομήρους και για την απόρριψη των προτάσεων των ΗΠΑ.
Η ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία υποστήριξε ότι τις τελευταίες ημέρες έχει παρατηρηθεί ενίσχυση της δραστηριότητας της Χαμάς, με στόχο την ανασύνταξη των δυνάμεών της. Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας, το οποίο ελέγχεται από τη Χαμάς, περισσότεροι από 140 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί σε ισραηλινές επιθέσεις από την έναρξη της εκεχειρίας τον Ιανουάριο.
Η απόφαση του Νετανιάχου να επιστρέψει στη στρατιωτική δράση έχει εγείρει ερωτήματα, καθώς το Φόρουμ Οικογενειών Ομήρων και Αγνοουμένων κατηγόρησε την κυβέρνηση για «απόλυτη εξαπάτηση», λέγοντας ότι εγκατέλειψε μια συμφωνία που θα μπορούσε να είχε επιστρέψει όλους τους ομήρους στην πατρίδα τους.
Από την άλλη, επικριτές του Ισραηλινού πρωθυπουργού υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις ενδέχεται να αποτελούν απόπειρα αποπροσανατολισμού από τις πολιτικές και νομικές πιέσεις που αντιμετωπίζει στο εσωτερικό.
Τι συνέβη με τη συμφωνία εκεχειρίας;
Η εκεχειρία που συμφωνήθηκε στις 19 Ιανουαρίου μέσω μεσολάβησης των ΗΠΑ, Κατάρ και Αιγύπτου προέβλεπε ένα αναλυτικό τριφασικό σχέδιο για τη σταδιακή αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.
Στην πρώτη φάση, η Χαμάς απελευθέρωσε 33 Ισραηλινούς ομήρους και το Ισραήλ απελευθέρωσε περίπου 1.900 Παλαιστίνιους κρατούμενους, ενώ παράλληλα επιτράπηκε η είσοδος ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα.
Η δεύτερη φάση των διαπραγματεύσεων υποτίθεται ότι θα περιλάμβανε την απελευθέρωση όλων των εναπομεινάντων ομήρων και μια σταδιακή αποχώρηση του ισραηλινού στρατού από τη Γάζα, οδηγώντας έτσι σε έναν μόνιμο τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, η πρώτη φάση ολοκληρώθηκε την 1η Μαρτίου, και από τότε δεν σημειώθηκε καμία πρόοδος στις συνομιλίες. Αντίθετα, το Ισραήλ διέκοψε εντελώς την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, προκαλώντας διεθνή ανησυχία, ενώ υποστήριξε ένα νέο αμερικανικό σχέδιο.
Την περασμένη εβδομάδα, οι αντιπροσωπείες του Ισραήλ και της Χαμάς συναντήθηκαν στο Κατάρ για να διαπραγματευτούν την εξέλιξη της εκεχειρίας, παρουσία του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ.
Η νέα πρόταση των ΗΠΑ προέβλεπε:
- Περαιτέρω απελευθέρωση ομήρων από τη Χαμάς,
- Ανταλλαγή με περισσότερους Παλαιστίνιους κρατούμενους,
- Όχι σαφή δέσμευση για την πλήρη απόσυρση του ισραηλινού στρατού ή τον οριστικό τερματισμό του πολέμου.
Το σημείο σύγκρουσης είναι το εξής:
- Η Χαμάς επιμένει ότι δεν θα απελευθερώσει άλλους ομήρους χωρίς σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, όπως είχε συμφωνηθεί στην αρχική εκεχειρία.
- Το Ισραήλ αρνείται να δεσμευτεί για απόσυρση και επιδιώκει την απελευθέρωση των ομήρων χωρίς να συζητά την τύχη της Χαμάς στη Γάζα.
- Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ χαρακτηρίζουν τη στάση της Χαμάς ως "άρνηση" επέκτασης της εκεχειρίας, ενώ η Χαμάς υποστηρίζει ότι απλώς ακολουθεί τους αρχικούς όρους της συμφωνίας.
Η διακοπή της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα από το Ισραήλ, πριν από 17 ημέρες, θεωρήθηκε από διεθνείς αναλυτές ως μέσο πίεσης προς τη Χαμάς για να δεχτεί νέα ανταλλάγματα. Ωστόσο, η τακτική αυτή δεν απέδωσε, οδηγώντας την ισραηλινή κυβέρνηση σε επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Σήμερα το πρωί, ο ισραηλινός στρατός δημοσίευσε χάρτη εκκένωσης, διατάσσοντας χιλιάδες Παλαιστίνιους να εγκαταλείψουν μεγάλες περιοχές κατά μήκος της περιμέτρου της Λωρίδας της Γάζας, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες νέας χερσαίας εισβολής.
Παράλληλα, το σκληροπυρηνικό κόμμα Jewish Power, του ακροδεξιού πολιτικού Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ανακοίνωσε ότι επιστρέφει στον κυβερνητικό συνασπισμό. Ο Μπεν Γκβιρ και οι υποστηρικτές του είχαν αποχωρήσει σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την εκεχειρία, και η επιστροφή τους δίνει στον Νετανιάχου περισσότερη πολιτική σταθερότητα για να συνεχίσει την επιθετική στρατηγική του.
Τι ακολουθεί;
Η στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ μπορεί να αποσκοπεί στο να αναγκάσει τη Χαμάς να κάνει νέες παραχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, μπορεί επίσης να σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας μεγάλης επιχείρησης στη Γάζα, με απρόβλεπτες συνέπειες.
Η κατάσταση στη Γάζα τις επόμενες ημέρες αναμένεται πολύ διαφορετική από αυτή των τελευταίων δύο μηνών της εκεχειρίας. Οι φόβοι για αναζωπύρωση του πολέμου, με νέες εκτοπίσεις αμάχων και ενίσχυση των ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων, είναι πλέον ορατοί.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά, ενώ παραμένει ασαφές αν οι διπλωματικές προσπάθειες μπορούν ακόμα να διασώσουν μια εκεχειρία που φαίνεται να καταρρέει.
Με πληροφορίες από BBC
