Η Γερμανία, του Φρίντριχ Μερτς από χθες, θεωρείται εδώ και καιρό ως η «αναντικατάστατη χώρα» της ΕΕ – η μεγαλύτερη, πλουσιότερη και πιο σημαντική δύναμη.
Όμως, τα τελευταία χρόνια η Γερμανία θεωρείται ευρέως απούσα από την ΕΕ, καθώς παρακωλυόταν από εσωτερικές διαμάχες σε μια κυβέρνηση συνασπισμού που έχει προκαλέσει πισωγυρίσματα και καθυστερημένες αποφάσεις.
Ο Όλαφ Σολτς έχει μια καλή σχέση με τον Εμανουέλ Μακρόν, επιβραδύνοντας τον θρυλικό γαλλογερμανικό κινητήρα που τροφοδοτεί την ΕΕ. Η Πολωνο-Γερμανική σχέση ήταν επίσης δύσκολη, τεταμένη από διαφωνίες για την ευρωπαϊκή αεράμυνα και ιστορικά παράπονα.
Ο Φρίντριχ Μερτς, που θα γίνει ο επόμενος καγκελάριος της Γερμανίας, υποσχέθηκε να αποκαταστήσει τον ηγετικό ρόλο της Γερμανίας στην Ευρώπη.
«Πιστεύω ότι ο Μερτς και η ομάδα του κατανοούν τον επείγοντα χαρακτήρα της παγκόσμιας κατάστασης και ότι χρειαζόμαστε σύντομα μια λειτουργική γερμανική κυβέρνηση», δήλωσε η Γιάνα Πούλιεριν, επικεφαλής του γραφείου του Βερολίνου στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. «Η κατάσταση είναι τόσο επείγουσα που πρέπει πρώτα να συμφωνήσουμε σε ορισμένες θεμελιώδεις αρχές για να μπορέσουμε να μιλήσουμε με φωνή στις Βρυξέλλες… φυσικά, για την ΕΕ, όσο νωρίτερα τόσο το καλύτερο».
Η υπόλοιπη Ευρώπη προσβλέπει στη μεγαλύτερη οικονομία της ηπείρου για να στείλει περισσότερη στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία. Ο Μερτς, ο οποίος έχει προειδοποιήσει προηγουμένως τον Σολτς να μην ακολουθήσει «πολιτική κατευνασμού» προς τη Ρωσία, έχει υποσχεθεί να στείλει στο Κίεβο πυραύλους κρουζ μεγάλου βεληνεκούς Taurus, που εδώ και καιρό αρνούνταν. Είναι επίσης πιθανό να αντιμετωπίσει απαιτήσεις να στείλει γερμανικά στρατεύματα στην Ουκρανία ως μέρος μιας αποτρεπτικής ή ειρηνευτικής δύναμης, μια συζήτηση που ο Σολτς περιέγραψε ως «εντελώς πρόωρη».
Η Πούλιεριν είπε ότι υπάρχει συναίνεση μεταξύ των κυρίαρχων κομμάτων ότι «δεν μπορούμε απλώς να εγκαταλείψουμε την Ουκρανία» αλλά προέβλεψε «σκληρές διαπραγματεύσεις εντός του συνασπισμού» για τη χρηματοδότηση της βοήθειας «και αυτό μπορεί, φυσικά, να παραλύσει την υποστήριξη προς την Ουκρανία».
Η κυβέρνηση του Μερτς θα αντιμετωπίσει σύντομα εκκλήσεις για αύξηση των αμυντικών δαπανών της Γερμανίας σε τουλάχιστον 3% του ΑΕΠ στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο. Τέτοιες απαιτήσεις θα εντείνουν την πίεση για τη μεταρρύθμιση του «κόφτη χρέους» της Γερμανίας, ο οποίος περιορίζει τον ετήσιο κρατικό δανεισμό στο 0,35% του ΑΕΠ. Πολλές χώρες της ΕΕ θέλουν επίσης το Βερολίνο να αντιστρέψει την αντίθεσή του στον πανευρωπαϊκό δανεισμό για την άμυνα - τα λεγόμενα ευρωομόλογα. Παρά τη δημοσιονομικά συντηρητική οικονομική του στάση, ο Μερτς έχει σηματοδοτήσει ότι είναι ανοιχτός και στις δύο επιλογές, αλλά καμία δεν είναι δεδομένη.
Ο Γιάννης Εμμανουηλίδης, αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος στο Κέντρο Ευρωπαϊκής Πολιτικής, είπε ότι ο Μερτς ήταν εξαιρετικά προσεκτικός ώστε να μην πει τίποτα «που να μπορούσε να του κοστίσει εντός του κόμματός του», όπου πολλοί δεν θέλουν μεταρρύθμιση του χρέους ή ευρωομόλογα. Είναι «δύσκολο να κρίνουμε το περιθώριο ελιγμών του Μερτς» με βάση το φρένο χρέους, είπε.
Ο ηγέτης της κεντροδεξιάς αναμένεται να αποσύρει ριζοσπαστικές ιδέες από την εκστρατεία, όπως μόνιμους ελέγχους στα γερμανικά σύνορα, ως μέρος ενός σχεδίου πέντε σημείων που περιελάμβανε την απομάκρυνση όλων των αιτούντων άσυλο. Οι αυστηροί έλεγχοι θα έβλαπταν τις σχέσεις με τους γείτονες της Γερμανίας. Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, καταδίκασε πέρυσι τους ελέγχους που εισήγαγε η κυβέρνηση του Σολτς ως «απαράδεκτους».
Ο Εμμανουηλίδης αναμένει ότι ο Μερτς θα έχει καλύτερες σχέσεις με τον Τουσκ και τον Μακρόν, αν και είπε ότι θα ήταν δύσκολο για τις σχέσεις «να μη βελτιωθούν». Το στυλ ηγεσίας του Μερτς «δείχνει ότι θα προσπαθήσει να παίξει πιο δυνατό ρόλο» σε αντίθεση με την «έλλειψη τόλμης» από πλευράς Σολτς, είπε ο Εμμανουηλίδης, αν και «τα πάντα κρύβονται στις λεπτομέρειες».
Αλλά η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Μερτς θα είναι ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος σε ένα μήνα έχει ανατρέψει όλα τα δεδομένα της εξωτερικής πολιτικής της μεταπολεμικής Γερμανίας – μια παγωμένη πραγματικότητα για το CDU του Μερτς, παραδοσιακό σύμμαχο του Ρεπουμπλικανικού κόμματος των ΗΠΑ. Από τη στιγμή που ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ.Ντ. Βανς, συνάντησε την ακροδεξιά ηγέτη Άλις Βάιντελ και επιτέθηκε στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες, ο Μερτς, ένας δια βίου νατοϊστής, ακούγεται λιγότερο αισιόδοξος για τη σύναψη συμφωνιών με τον Τραμπ, είπε η Πούλιεριν. «Η Γερμανία είναι πολύ ευαίσθητη όσο αφορά επιθέσεις στην ΕΕ… Νομίζω ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερο άνοιγμα για να βοηθήσει να λειτουργήσει η ΕΕ».
Με πληροφορίες από Guardian
