Ο Τζάρεντ Κούσνερ επέστρεψε στο Ισραήλ τη Δευτέρα, καθώς οι διαμεσολαβητές αντιμετωπίζουν ένα νέο εμπόδιο στις προσπάθειές τους να προωθήσουν τις διαπραγματεύσεις για την εκεχειρία στη Γάζα στο επόμενο και πιο σύνθετο στάδιο.
Βασικά «σημεία τριβής» παραμένουν άλυτα, όπως ο αφοπλισμός της Χαμάς, η ανασυγκρότηση και η μελλοντική διακυβέρνηση της Γάζας, καθώς και η ανάπτυξη μιας διεθνούς δύναμης ασφαλείας στην περιοχή. Χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα για τις συνομιλίες, που είναι πιθανό να απαιτήσουν σημαντικές παραχωρήσεις και από τις δύο πλευρές, υπάρχουν αμφιβολίες για το αν μπορεί να υπάρξει πραγματική πρόοδος.
Ένα ακόμη πρόβλημα που έχει προκύψει αφορά δεκάδες μαχητές της Χαμάς που πιστεύεται ότι βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε υπόγεια τούνελ κάτω από τη νότια πόλη Ράφα, πίσω από τη λεγόμενη «Κίτρινη Γραμμή», η οποία οριοθετεί την περιοχή που τελεί υπό ισραηλινό έλεγχο.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ ανέφερε ότι θα μπορούσε να προσφερθεί αμνηστία σε όσους μαχητές καταθέσουν τα όπλα, προσθέτοντας ότι αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ένα «πιλοτικό μοντέλο» για όσα οι Ηνωμένες Πολιτείες ελπίζουν να εφαρμόσουν και στην υπόλοιπη Γάζα. Ο Γουίτκοφ είπε ότι 200 μαχητές παραμένουν παγιδευμένοι, αν και ο αριθμός αυτός δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Κούσνερ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, συζήτησαν το ζήτημα αυτό κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στην Ιερουσαλήμ τη Δευτέρα. Η Χαμάς έχει δηλώσει πως οι μαχητές της δεν πρόκειται να παραδοθούν και απαιτεί να τους επιτραπεί ασφαλής αποχώρηση, αίτημα που το Ισραήλ έχει απορρίψει μέχρι τώρα.
Εκπρόσωπος της ισραηλινής κυβέρνησης ανέφερε ότι ο Νετανιάχου και ο Κούσνερ «συζήτησαν την πρώτη φάση, στην οποία βρισκόμαστε ακόμη, που αφορά την απελευθέρωση των υπόλοιπων ομήρων, καθώς και το μέλλον της δεύτερης φάσης του σχεδίου, η οποία περιλαμβάνει τον αφοπλισμό της Χαμάς, την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και τη διασφάλιση ότι η Χαμάς δεν θα έχει κανέναν ρόλο στο μέλλον της περιοχής».
Ο πόλεμος στη Γάζα ξέσπασε στις 7 Οκτωβρίου 2023, μετά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ, κατά την οποία σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι και 251 άλλοι απήχθησαν. Έκτοτε, περισσότεροι από 69.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στη Γάζα από τις ισραηλινές επιθέσεις, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας που ελέγχεται από τη Χαμάς, του οποίου τα στοιχεία θεωρούνται αξιόπιστα από τον ΟΗΕ.
Αλληλοκατηγορίες
Η πρώτη φάση της εκεχειρίας, που τέθηκε σε ισχύ τον περασμένο μήνα, επικεντρώθηκε στη διακοπή των εχθροπραξιών, στην απελευθέρωση όλων των ομήρων και στην ενίσχυση της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα.
Μέχρι στιγμής έχουν απελευθερωθεί είκοσι όμηροι ζωντανοί και οι σοροί είκοσι τεσσάρων νεκρών, ενώ τέσσερις παραμένουν στη Γάζα. Σε αντάλλαγμα, το Ισραήλ έχει απελευθερώσει 250 Παλαιστίνιους κρατουμένους από τις φυλακές του και 1.718 κρατούμενους από τη Γάζα που κρατούνταν χωρίς κατηγορητήριο ή δίκη, ενώ έχει παραδώσει και τις σορούς 315 Παλαιστινίων.
Και οι δύο πλευρές κατηγορούν η μία την άλλη για παραβίαση της εκεχειρίας. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι η Χαμάς καθυστερεί εσκεμμένα την επιστροφή των σορών των ομήρων, ενώ η Χαμάς κατηγορεί το Ισραήλ ότι έχει σκοτώσει τουλάχιστον 240 Παλαιστίνιους και συνεχίζει να περιορίζει την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας.
Η Χαμάς έχει επανειλημμένα απορρίψει την απαίτηση για αφοπλισμό, λέγοντας ότι θα το πράξει μόνο όταν δημιουργηθεί παλαιστινιακό κράτος. Από την πλευρά του, το Ισραήλ αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή στη διακυβέρνηση της Γάζας από την Παλαιστινιακή Αρχή, που ελέγχει τμήματα της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης.
Πολλές χώρες εμφανίζονται απρόθυμες να αναλάβουν τη δέσμευση να στείλουν στρατεύματα σε μια πολυεθνική δύναμη χωρίς ξεκάθαρους στόχους, φοβούμενες ότι οι στρατιώτες τους μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με μαχητές της Χαμάς ή άλλων παλαιστινιακών οργανώσεων. Ο ισραηλινός στρατός ελέγχει σήμερα περίπου το 53% της Γάζας και αναμένεται να αποσυρθεί περαιτέρω στο επόμενο στάδιο του σχεδίου.
Καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις άμεσης προόδου στις διαπραγματεύσεις, πηγές του πρακτορείου Reuters αναφέρουν ότι μια ντε φάκτο διχοτόμηση της Γάζας - ανάμεσα σε μια περιοχή υπό ισραηλινό έλεγχο και σε μια άλλη υπό τη Χαμάς - φαίνεται όλο και πιο πιθανή, με τις συζητήσεις για την ανοικοδόμηση να περιορίζονται μόνο στα εδάφη που ελέγχει το Ισραήλ. Αραβικές χώρες έχουν ήδη εκφράσει ανησυχία ότι αυτή η προσωρινή διάκριση μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμο διαχωρισμό της Γάζας.
Το σχέδιο Τραμπ δεν περιλαμβάνει καμία πρόβλεψη για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, μια ιδέα που το Ισραήλ απορρίπτει κατηγορηματικά.
Με πληροφορίες από BBC
