Οι ΗΠΑ και η ΕΕ εντείνουν την πίεση στην Τουρκία, προκειμένου να αντιμετωπίσει την αποφυγή της εφαρμογής των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας, εν μέσω ανησυχιών ότι ο τραπεζικός τομέας της χώρας είναι μια δυνητική πίσω πόρτα για παράνομη χρηματοδότηση.
Η Ουάσινγκτον επικεντρώνεται στις τουρκικές τράπεζες που έχουν ενταχθεί στο Mir, το εγχώριο σύστημα πληρωμών της Ρωσίας, δήλωσαν στους Financial Times δύο δυτικοί αξιωματούχοι που εμπλέκονται στα σχέδια. Την ίδια ώρα, οι Βρυξέλλες προετοιμάζουν αποστολή προκειμένου να εκφράσουν τις ανησυχίες τους ευθέως σε Τούρκους αξιωματούχους.
Η πίεση προς την Τουρκία έρχεται την ώρα που οι δυτικές πρωτεύουσες στρέφονται προς την πιο αυστηρή εφαρμογή των κυρώσεων που έχουν ήδη επιβληθεί, αντί για την υιοθέτηση νέων μέτρων. Με αυτή την αλλαγή αναγνωρίζουν ότι οι οικονομικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά την εισβολή στην Ουκρανία απέτυχαν να προκαλέσουν ζημιά στη ρωσική οικονομία όσο ήλπιζαν, σημειώνουν οι Financial Times. Όμως, επιμένουν ότι αν κλείσουν τα «παραθυράκια» στα υπάρχοντα μέτρα, αυτό σταδιακά θα πιέσει τις χρηματοοικονομικές «σανίδες σωτηρίας» του Κρεμλίνου.
«Θα μας δείτε να επικεντρωνόμαστε στην αποφυγή (των κυρώσεων) στον χρηματοπιστωτικό τομέα», δήλωσε ο ένας δυτικός αξιωματούχος. «Θα στείλουμε ένα μήνυμα πολύ ξεκάθαρα ότι, για παράδειγμα, οι χρηματοπιστωτικοί θεσμοί τρίτης χώρας δεν θα πρέπει να διασυνδέονται με το δίκτυο πληρωμών Mir, επειδή αυτό ενέχει κινδύνους παράκαμψης των κυρώσεων», δήλωσε.
«Πρέπει να κλείσουμε τα “παραθυράκια”», υπογράμμισε ο δεύτερος αξιωματούχος, που εμπλέκεται στις συζητήσεις ανάμεσα στην ΕΕ και τις ΗΠΑ, σχετικά με την εφαρμογή των κυρώσεων και ανέφερε ότι η Τουρκία είναι ένας σημαντικός στόχος.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει επιδιώξει αυτή που χαρακτηρίζει μια «ισορροπημένη» προσέγγιση του πολέμου στην Ουκρανία. Η άρνησή του να συνταχθεί με τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας και η πρόσφατη δέσμευση για εμβάθυνση της οικονομικής συνεργασίας με τη Μόσχα ανησύχησαν τους δυτικούς συμμάχους του. Ο Τούρκος πρόεδρος, που αύριο θα συναντηθεί με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, δήλωσε τον προηγούμενο μήνα ότι υπάρχει «σημαντική πρόοδος» στην επέκταση του Mir στην Τουρκία.
Πέντε από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Τουρκίας- οι VakıfBank, Ziraat Bank, İş Bank, DenizBank και Halkbank- είναι μέλη του συστήματος πληρωμών Mir, το οποίο ανέπτυξε η ρωσική κεντρική τράπεζα ως μια εγχώρια εναλλακτική στη Visa και στη Mastercard.
Δύο από αυτές- η ιδιωτική DenizBank που ανήκει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η κρατική Halkbank, γνωστή για τον φερόμενο ρόλο της σε σχέδιο για την αποφυγή των αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος του Ιράν το 2010- εντάχθηκαν στο Mir μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η İşbank ανακοίνωσε ότι η πολιτική της απαιτεί «αυστηρή συμμόρφωση με όλες τις ισχύουσες αμερικανικές κυρώσεις» και συμπλήρωσε: «Παρακολουθούμε τις κυρώσεις και λαμβάνουμε τα απαραίτητα μέτρα για να κάνουμε τις συναλλαγές με την κάρτα Mir σύμφωνα με αυτή την πολιτική».
Η DenizBank ανακοίνωσε ότι δεν πραγματοποιεί συναλλαγές με τράπεζες στις οποίες έχουν επιβληθεί κυρώσεις. «Συμμορφωνόμαστε πλήρως με τις διεθνείς κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας», συμπλήρωσε.
Από την πλευρά του, το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας ανέφερε πως ενώ η Άγκυρα έχει μια μακροχρόνια πολιτική για την εφαρμογή μόνο των κυρώσεων που στηρίζονται από τον ΟΗΕ, «είμαστε εξίσου αμετακίνητοι στην πολιτική μας να μην επιτρέπουμε να γίνει δίαυλος η Τουρκία για την αποφυγή κυρώσεων».
Στο πλαίσιο των προσπαθειών για την ενδυνάμωση της εφαρμογής, η Μάριντ ΜακΓκίνες, επίτροπος χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της ΕΕ, σκοπεύει να επισκεφθεί την Τουρκία τον επόμενο μήνα, σύμφωνα με πηγή των Financial Times.
«Η επίτροπος ΜακΓκίνες πρόσφατα επισκέφθηκε διάφορες χώρες για να συζητήσει ζητήματα που σχετίζονται με τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και συγκεκριμένα την εφαρμογή των κυρώσεων, δεδομένης της επιθετικότητας της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας», δήλωσε υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ΕΕ.
Στο μεταξύ τον προηγούμενο μήνα, ο Αμερικανός υφυπουργός Οικονομικών, Γουόλι Αντεμέγιο, με επιστολή του προς τουρκικές επιχειρήσεις προειδοποίησε για «προσπάθειες της Ρωσίας να χρησιμοποιήσει τη χώρα σας για να παρακάμψει τις κυρώσεις» και τους κινδύνους για την «πραγματοποίηση συναλλαγών με φορείς στη Ρωσία στους οποίους έχουν επιβληθεί κυρώσεις».
Στο πλαίσιο της ευρύτερης πάταξης της αποφυγής των κυρώσεων, οι προσπάθειες της δύσης θα βάλουν στο στόχαστρο άτομα που διαχειρίζονται πληρωμές εκ μέρους Ρώσων, όπως και επιχειρήσεις που έχουν βοηθήσει να στηθούν παράλληλα δίκτυα πληρωμών για τη Μόσχα, σύμφωνα με τις πηγές των Financial Times.
Επίσης, η ΕΕ και οι ΗΠΑ θα βάλουν στο στόχαστρο φορείς που βοηθούν τη Μόσχα στην επεξεργασία εσόδων από ρωσικές εξαγωγές ή διευκολύνουν εισαγωγές βιομηχανικών και αμυντικών προϊόντων, που είναι απαγορευμένες υπό τις δυτικές κυρώσεις, ανέφεραν οι τρεις αξιωματούχοι. Άλλα μέτρα που είναι στο τραπέζι περιλαμβάνουν να μπουν στο στόχαστρο περισσότερα άτομα που εμπλέκονται στις βιομηχανίες λογισμικού, ηλεκτρονικού εμπορίου και κυβερνοασφάλειας της Ρωσίας.
Πέρα από την Τουρκία, τα μέτρα για πιθανές «πίσω πόρτες» για την αποφυγή των κυρώσεων στοχεύουν χώρες στον Καύκασο, την κεντρική Ασία και τον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με τους αξιωματούχους. «Η Ρωσία θα δοκιμάσει κάθε πόρτα. Και κάθε χώρα πρέπει να λάβει υπόψη ότι θα το παρακολουθήσουμε αυτό και θα τους μιλήσουμε», επεσήμανε ο Τζέιμς Ο’ Μπράιαν, συντονιστής για τις κυρώσεις, στο αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών.
