Τα λείψανα του ηγέτη του φασιστικού ισπανικού κινήματος της Φάλαγγας, Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα, εκταφιάστηκαν από ένα μαυσωλείο και μεταφέρθηκαν σε ένα λιγότερο γνωστό νεκροταφείο στη Μαδρίτη, προκαλώντας συγκρούσεις των υποστηρικτών του με την αστυνομία.
Ο Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα ήταν ιδρυτής της Ισπανικής Φάλαγγας των Συνελεύσεων της Εθνικής Συνδικαλιστικής Αντεπίθεσης, φασιστικού κόμματος που έμεινε γνωστό απλά ως Φάλαγγα. Εκτελέστηκε στην αρχή της εμφύλιας ισπανικής σύγκρουσης του 1936-1939, λόγω των δεσμών του με όσους είχαν πραγματοποιήσει πραξικόπημα κατά της εκλεγμένης κυβέρνησης.
Η κίνηση της μεταφοράς των λειψάνων εντάσσεται στο πλαίσιο της προσπάθειας της ισπανικής κυβέρνησης να αντιμετωπίσει την κληρονομιά του εμφυλίου πολέμου και της δικτατορίας της χώρας.
Ωστόσο οι σύγχρονοι υποστηρικτές του Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα συγκρούστηκαν με την αστυνομία έξω από το νεκροταφείο. «Η εκταφή του Πρίμο ντε Ριβέρα είναι καλή είδηση για τη δημοκρατία», έγραψε στο Twitter η Ιόνε Μπελάρα, υπουργός κοινωνικών δικαιωμάτων στην αριστερή κυβέρνηση συνασπισμού της Ισπανίας. «Οι φασίστες πρέπει να βγουν από τα μαυσωλεία και από τους δρόμους», πρόσθεσε.
Η σορός του Πρίμο ντε Ριβέρα θάφτηκε σε τέσσερις άλλες τοποθεσίες, προτού μεταφερθεί το 1959 στην Κοιλάδα του Cuelgamuros (πρώην Κοιλάδα των Πεσόντων), ένα τεράστιο μαυσωλείο στα βουνά βόρεια της Μαδρίτης. Η δομή χτίστηκε από τον δικτάτορα στρατηγό Φρανθίσκο Φράνκο, ο οποίος επίσης θάφτηκε εκεί μετά τον θάνατό του το 1975.
Και οι δύο άνδρες ενταφιάστηκαν κοντά στον κεντρικό βωμό της βασιλικής του μνημείου. Μετά από δικαστική διαμάχη, ο Φρανθίσκο Φράνκο εκταφιάστηκε το 2019 από την τότε σοσιαλιστική κυβέρνηση. Η εκταφή του Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα ακολουθεί την έγκριση πέρυσι του νόμου της ισπανικής κυβέρνησης για τη δημοκρατική μνήμη, ο οποίος επιδιώκει να αφαιρέσει τα φρανκικά σύμβολα από τους δημόσιους χώρους και να διασφαλίσει ότι δεν θα δοξάζονται μορφές που συνδέονται με το καθεστώς αυτό.
Ο νόμος ορίζει συγκεκριμένα ότι κανένα άτομο δεν πρέπει να παραμείνει θαμμένο σε «περίοπτη θέση» στην περιοχή Cuelgamuros.
Η εκταφή πραγματοποιήθηκε κατά την 120ή επέτειο από τη γέννηση του Πρίμο ντε Ριβέρα
Η εκταφή, η οποία πραγματοποιήθηκε κατά την 120ή επέτειο από τη γέννηση του Πρίμο ντε Ριβέρα, ξεκίνησε νωρίς το πρωί της Δευτέρας και πραγματοποιήθηκε χωρίς την κάλυψη των μέσων ενημέρωσης.
Μια ομάδα ανθρώπων που συνδέονται με την οικογένεια του Πρίμο ντε Ριβέρα παρευρέθηκε αργότερα στον χώρο και παρακολούθησε τη μεταφορά των λειψάνων με νεκροφόρα προκειμένου να ταφούν εκ νέου στο καθολικό νεκροταφείο του Σαν Ισίδρο, στη νότια Μαδρίτη.
Υπήρξαν αρκετές συλλήψεις κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων μεταξύ των υποστηρικτών του Πρίμο Ντε Ριβέρα και της αστυνομίας.
Podemos ver que algunos de los simpatizantes de Primo de Rivera que han estado hoy en San Isidro también estuvieron en la exhumación de los restos de Francisco Franco.pic.twitter.com/pcSpFHzrIA
— Julián Macías Tovar (@JulianMaciasT) April 24, 2023
Το Cuelgamuros υπήρξε το πιο ορατό και διαβόητο σύμβολο του καθεστώτος Φράνκο.
Θεωρητικά ήταν ένα μνημείο για όλους όσοι έχασαν τη ζωή τους στον εμφύλιο πόλεμο και περίπου 34.000 θύματα και από τις δύο πλευρές είναι θαμμένα εκεί. Όμως αν και χτίστηκε από αντιφασίστες ρεπουμπλικάνους κρατούμενους, οι αρχιτεκτονικοί δεσμοί του με την εθνικοκαθολική ιδεολογία του Φράνκο «στεφανώνεται» με έναν πέτρινο σταυρό 150 μέτρων, γι΄αυτό το έχουν συνδέσει στενά με το καθεστώς.
Ο Φέλιξ Μολάνιος , επικεφαλής του γραφείου του πρωθυπουργού, δήλωσε ότι η εκταφή της Δευτέρας προχώρησε «ένα βήμα παραπέρα» στη μετατροπή του μνημείου σε χώρο που δεν δοξάζει τη δικτατορία.
Σύμφωνα με τον νόμο για τη δημοκρατική μνήμη, η κοινότητα των βενεδικτίνων μοναχών που διαχειρίζεται σήμερα τον χώρο του Cuelgamuros θα πρέπει να αποχωρήσει. Ο επικεφαλής της μονής ωστόσο, ο οποίος προσπάθησε να εμποδίσει την εκταφή του Φράνκο το 2019 , δήλωσε ότι «δεν θα είναι εύκολο» να τους απομακρύνουν.
Με πληροφορίες από BBC
