Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Τρίτη το νέο πολυετές σχέδιο προϋπολογισμού για την περίοδο 2028–2034, συνολικού ύψους 2 τρισ. ευρώ, με κεντρικό άξονα την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ε.Ε. απέναντι σε γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη της Ουκρανίας, με προβλεπόμενο κονδύλι 100 δισ. ευρώ, αλλά και στην αύξηση των χρηματοδοτήσεων για κρίσιμους τομείς όπως η μετανάστευση, η άμυνα και η καινοτομία.
Κατά την παρουσίαση του σχεδίου στις Βρυξέλλες, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι «δεσμεύουμε 100 δισ. ευρώ για την Ουκρανία» με στόχο την ανοικοδόμηση και την ευρωπαϊκή της πορεία. «Ο νέος προϋπολογισμός είναι σχεδιασμένος για μια νέα εποχή», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Οι πέντε άξονες του σχεδίου
Επένδυση στους ανθρώπους και τις περιφέρειες
Το 43% του προϋπολογισμού, δηλαδή 865 δισ. ευρώ, θα κατευθυνθεί σε εθνικά και περιφερειακά σχέδια, με επίκεντρο τη συνοχή και τη γεωργία. «Διασφαλίζουμε πάνω από 300 δισ. ευρώ για τους αγρότες και τους αλιείς», είπε η φον ντερ Λάιεν.
Ενίσχυση ανταγωνιστικότητας
Δημιουργείται Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας με 410 δισ. ευρώ. Στο πλαίσιο του ταμείου περιλαμβάνεται ο διπλασιασμός του «Horizon Europe» για καινοτόμες τεχνολογίες.
Άμυνα και ασφάλεια
Το σχέδιο προβλέπει 131 δισ. ευρώ για την άμυνα και το διάστημα, πενταπλάσιο ποσό από το υφιστάμενο. Η ασφάλεια, όπως τόνισε η πρόεδρος, είναι πια κορυφαία ανησυχία των Ευρωπαίων.
Ισχυρότερη εξωτερική πολιτική
Η χρηματοδότηση του Παγκόσμιου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού αυξάνεται κατά 75% φτάνοντας τα 200 δισ. ευρώ. Εντός αυτού προβλέπεται η «Διευκόλυνση για την Ουκρανία», που διπλασιάζεται στα 100 δισ. ευρώ, προκειμένου να στηρίξει μεταρρυθμίσεις και την ενταξιακή πορεία του Κιέβου.
Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Κρίσεων
Δημιουργείται ταμείο έκτακτης ανάγκης ύψους έως 400 δισ. ευρώ για άμεση αντίδραση σε μελλοντικά σοκ. «Οι κρίσεις είναι πλέον ο κανόνας», σημείωσε η φον ντερ Λάιεν.
Πού πάνε τα χρήματα
Η Επιτροπή προτείνει, επίσης, τριπλασιασμό των επενδύσεων στη μετανάστευση και τη φύλαξη των συνόρων, όπως και του Ταμείου Αλληλεγγύης για φυσικές καταστροφές. Το Erasmus+ θα αυξηθεί κατά 50%.
Για τη χρηματοδότηση του φιλόδοξου προγράμματος, η Επιτροπή εισηγείται την ενίσχυση των «ίδιων πόρων» της Ε.Ε. με νέες πηγές εσόδων, χωρίς να αυξηθούν οι εθνικές συνεισφορές. «Οφείλουμε να αποπληρώσουμε τον κοινό δανεισμό της πανδημίας και να ανταποκριθούμε στις νέες προτεραιότητες», κατέληξε η πρόεδρος.
Η πρόταση της Κομισιόν αναμένεται να τεθεί προς διαπραγμάτευση ανάμεσα στα κράτη-μέλη τους επόμενους μήνες, με στόχο την έγκριση του νέου επταετούς πλαισίου πριν από τις ευρωεκλογές του 2026.
