Για το «bromance» του Ντόναλντ Τραμπ με τους Άραβες ηγέτες, όπως αυτό «ξεδιπλώνεται» κατά το ταξίδι του Αμερικανού προέδρου στις χώρες του Κόλπου, κάνει λόγο η αμερικανική εφημερίδα The Wall Street Journal.
Είναι «ωραίοι, ελκυστικοί, σκληροί», είναι μερικοί μόνο από τους κολακευτικούς χαρακτηρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ για τους Άραβες σεΐχηδες που συναντά με σκοπό να προσεκλύσει επενδύσεις πολλών δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ. Το «bromance», δηλαδή «η στενή σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ δύο ετεροφυλόφιλων αντρών», όπως είναι μια απλή εξήγηση του όρου, φαίνεται πως είναι μία πρακτική που ο Τραμπ εξασκεί συχνά.
Τρεις ημέρες περιοδείας στη Μέση Ανατολή έφεραν στο προσκήνιο αυτό το γνώριμο χαρακτηριστικό της εξωτερικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ: τις προσωπικές σχέσεις με ισχυρούς ηγέτες, αυτή τη φορά με τους ισχυρούς του Αραβικού Κόλπου.
«Μου αρέσεις πάρα πολύ», είπε ο Τραμπ στον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, βάζοντας το χέρι στην καρδιά του καθώς οι δύο άνδρες αποχαιρετιούνταν στο αεροδρόμιο. Για τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ-Σαράα, είπε ότι είναι «ελκυστικός» και «σκληρός», ενώ περιέγραψε τον κυβερνώντα εμίρη του Κατάρ και την οικογένειά του ως «ψηλούς, όμορφους άντρες».
«Είσαι ένας υπέροχος άντρας», δήλωσε ο Τραμπ στο παλάτι του Άμπου Ντάμπι στον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ αλ Ναχιάν.
Οι φιλοφρονήσεις του Τραμπ αντανακλούν τη στρατηγική του για στενότερους δεσμούς με τους ηγέτες του Κόλπου, σε πλήρη αντίθεση με τη συγκρατημένη στάση του προκατόχου του, Τζο Μπάιντεν, απέναντι στη Σαουδική Αραβία. Οι Άραβες ηγέτες, από την πλευρά τους, απάντησαν με φιλοφρονήσεις και επιδείξεις θαυμασμού: τιμητικά τάγματα, συνοδείες μαχητικών αεροσκαφών, εντυπωσιακές τελετές και δισεκατομμύρια σε επιχειρηματικές υποσχέσεις προς τις ΗΠΑ.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε ως «βασιλιάς της πολιτικής επιστροφής», με φιλοξενίες που περιλάμβαναν καμήλες, ιππείς, χορευτές σπαθιών και πολυτελή δείπνα. «Drill, baby, drill», επαναλάμβαναν Άραβες αξιωματούχοι, αναπαράγοντας τη φρασεολογία του.
Ο Τραμπ και το bromance αντί διπλωματίας
Ο Τραμπ έκανε σαφές ότι οι προσωπικές σχέσεις είναι το επίκεντρο της εξωτερικής του πολιτικής. Κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Ριάντ δήλωσε: «Θα συνεργαστούμε, θα είμαστε μαζί, θα πετύχουμε μαζί, θα κερδίσουμε μαζί και θα είμαστε πάντα φίλοι».
Η εξατομίκευση αυτή φάνηκε και στην απόφασή του να άρει τις κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της Συρίας, επικαλούμενος την «καλή εντύπωση» που του έκανε ο Σαράα, ο οποίος ανέτρεψε τον Μπασάρ αλ-Άσαντ. Ο Τραμπ πρόσθεσε πως στην απόφασή του επηρέασαν και οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας και της Τουρκίας. «Ω, τι κάνω για τον πρίγκιπα διάδοχο», είπε αστειευόμενος.
Πριν την επίσκεψη, οι Σαουδάραβες πρότειναν να προσθέσουν στο πρόγραμμά του ένα γύρο γκολφ, αλλά οι Αμερικανοί συνεργάτες του αρνήθηκαν.
Ωστόσο, όπως έχει δείξει και στο παρελθόν, η προσωποκεντρική προσέγγιση του Τραμπ έχει και όρια. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι συγκρούστηκε μαζί του στο Οβάλ Γραφείο για την ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία. Η απογοήτευση του Τραμπ για τη στάση του Ζελένσκι ήταν δημόσια και, σύμφωνα με αναλυτές, συνέβαλε στην κατάρρευση των διαπραγματεύσεων.
Τραμπ στον Κόλπο: Επικρίσεις, φιλοφρονήσεις και αεροσκάφη ως «δώρο»
Η πολιτική αυτή έχει, σύμφωνα με ειδικούς, πλεονεκτήματα αλλά και σοβαρούς κινδύνους. Η προσωπική χημεία μπορεί να διευκολύνει κρίσιμες διαπραγματεύσεις, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί ευκαιρίες για χειραγώγηση.
Το Κατάρ φέρεται να βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για να δωρίσει ένα αεροσκάφος αξίας 400 εκατομμυρίων δολαρίων στην αμερικανική κυβέρνηση, ώστε Τραμπ ως Air Force One. Οι επικριτές προειδοποιούν για τις επιπτώσεις μιας τέτοιας προσφοράς. Ο Τραμπ απάντησε δηκτικά: «Μόνο ένας ‘ηλίθιος άνθρωπος’ θα αρνιόταν μια τέτοια χειρονομία».
«Αυτό που είναι καλό για το άτομο δεν είναι πάντα καλό για τη χώρα», δήλωσε στη Wall Street Journal ο Κρίστοφερ Πρέμπλ, διευθυντής στο Stimson Center. «Γι’ αυτό υπάρχουν κανόνες για τα δώρα και μηχανισμοί ελέγχου στις αποφάσεις».
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι προσωπικές σχέσεις με τον Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ αποτρέπουν τις συγκρούσεις, είτε πρόκειται για πολέμους είτε για εμπορικά ζητήματα. Κατά την πρώτη του θητεία, πέρασε από την απειλή πυρηνικής σύγκρουσης με τη Βόρεια Κορέα σε συνομιλίες με τον Κιμ Γιονγκ Ουν και επιστολές με συναισθηματικό περιεχόμενο. «Ερωτευτήκαμε», είχε πει το 2018.
Το προσωπικό στιλ Τραμπ και το βάθος της κολακείας
Δεν είναι ο μόνος πρόεδρος που προσδίδει προσωπικό τόνο στη διπλωματία. Ο Τζο Μπάιντεν θεωρούσε ότι πολλές κρίσεις θα μπορούσαν να λυθούν με άμεση επικοινωνία μεταξύ ηγετών. Όμως, σύμφωνα με τον Μαρκ Χάνα, επικεφαλής του Ινστιτούτου Παγκόσμιων Υποθέσεων, «ο Τραμπ φαίνεται πιο επιρρεπής στην κολακεία από άλλους πολιτικούς, αλλά γνωρίζει τη δύναμή της και την αξιοποιεί όποτε απαιτείται».
Κατά την τελευταία του στάση στο Κατάρ, απευθυνόμενος σε Αμερικανούς στρατιώτες, ο Τραμπ αποθέωσε τη γεωπολιτική σημασία του Κόλπου: «Ένα καταπληκτικό μέρος του κόσμου και η σχέση μας δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη».
«Λίγο πριν την εμφάνισή του, από τα ηχεία ακουγόταν το "It's a Man’s Man’s World" του Τζέιμς Μπράουν. Η επιλογή ίσως να μην ήταν τυχαία», σχολιάζει η αμερικανική εφημερίδα.
