Η Βενεζουέλα μετακινεί στρατεύματα στις ακτές της Καραϊβικής και ενεργοποιεί μια μαζική πολιτοφυλακή, σε μια επίδειξη αντίστασης απέναντι σε μια από τις πιο έντονες στρατιωτικές παρουσίες των ΗΠΑ στην περιοχή από τη δεκαετία του 1980. Το καθεστώς του Προέδρου Νικολάς Μαδούρο έχει ενισχύσει την κρατική προπαγάνδα: σε τηλεόραση, ραδιόφωνο και social media παρουσιάζει τις ΗΠΑ ως απειλή που επιδιώκει να ελέγξει τον πετρελαϊκό πλούτο της χώρας.
Βίντεο που διακινούνται επίσημα και ανεπίσημα δείχνουν μέλη της πολιτοφυλακής, άνδρες και γυναίκες, συχνά μέσης ή προχωρημένης ηλικίας, να τρέχουν εμπόδια, να σέρνονται υπό συρματοπλέγματα και να εκπαιδεύονται με όπλα. Παράλληλα, τέτοια πλάνα προβάλλουν στρατιωτικές παρελάσεις, συγκεντρώσεις πυρομαχικών και πτήσεις μαχητικών, εικόνες που στοχεύουν να φτιάξουν την αφήγηση μιας χώρας «έτοιμης να αμυνθεί».
Σε αυτό το κλίμα, ο Μαδούρο απευθύνθηκε πρόσφατα σε υποστηρικτές λέγοντας ότι «ο λαός είναι έτοιμος για μάχη», προτρέποντας μάλιστα σε αυξημένη στρατολόγηση από τις ιθαγενικές κοινότητες και την αξιοποίηση παραδοσιακών συμμάχων στην περιοχή.
Η αμερικανική πίεση στη Βενεζουέλα και οι ασκήσεις ετοιμότητας
Οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει την παρουσία ισχυρών δυνάμεων στην Καραϊβική, με αποστολές και ασκήσεις που περιλαμβάνουν πτήσεις ελικοπτέρων, δραστηριότητες ειδικών δυνάμεων και επιχειρήσεις επιτήρησης.
Στρατιωτικά μέσα των ΗΠΑ στην περιοχή:
- 8 πολεμικά πλοία του Ναυτικού
- 1 υποβρύχιο επίθεσης
- Μαχητικά F-35B
- Αεροσκάφη κατασκοπείας P-8 Poseidon
- MQ-9 Reaper drones
- B-52 στρατηγικά βομβαρδιστικά
- Ελικόπτερα MH-6 Little Bird
- Ελικόπτερα MH-60 Black Hawk
- Πλωτή βάση ειδικών επιχειρήσεων MV Ocean Trader
- 160ο Σύνταγμα Αεροπορικών Επιχειρήσεων «Night Stalkers» (υποστήριξη για Green Berets, Navy SEALs, Delta Force)
Αμερικανικές μονάδες ειδικών επιχειρήσεων πραγματοποιούν εκπαιδευτικές αποστολές σε απόσταση μικρότερη των 90 μιλίων από τις ακτές της Βενεζουέλας, στοιχείο που έχει προκαλέσει έντονη ρητορική αντίδραση από την Καραϊβική πρωτεύουσα. Το Πεντάγωνο διαμηνύει ότι πολλές από αυτές τις κινήσεις είναι ασκήσεις ετοιμότητας· παράλληλα όμως οι ΗΠΑ έχουν αναφέρει και επιχειρησιακά πλήγματα κατά φερόμενων σκαφών διακίνησης ναρκωτικών.
Οι επιθέσεις αυτές, τα πολυαναφερόμενα πλήγματα σε σκάφη που φέρονται να μετέφεραν ναρκωτικά, έχουν προκαλέσει διεθνείς συζητήσεις για τη νομιμότητα και την ηθική διάσταση της χρήσης θανατηφόρας ισχύος σε διεθνή ύδατα. Αμερικανικές πηγές υποστηρίζουν ότι πρόκειται για ενέργειες κατά ομάδων που απειλούν άμεσα τα συμφέροντα των ΗΠΑ, ενώ επικριτές, τόσο εντός της Ουάσινγκτον όσο και διεθνώς, χαρακτηρίζουν τις ενέργειες αμφισβητήσιμες και δυνητικά εξωδικαστικές.
Σε σύντομο χρονικό διάστημα καταγράφηκαν πολλαπλές ενέργειες και δηλώσεις που όξυναν την κρίση: αναφορές για επιθέσεις σε σκάφη με θύματα, ανακοινώσεις περί πτήσεων στρατηγικών αεροσκαφών στην περιοχή, και αυξημένη δραστηριότητα ειδικών δυνάμεων. Η αντιπαράθεση συνοδεύεται από πολιτικές κινήσεις, επικοινωνιακές εκστρατείες και ανησυχίες για κλιμάκωση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιφερειακή αστάθεια.
Η πραγματική κατάσταση των ενόπλων δυνάμεων της Βενεζουέλας
Παρά την προσπάθεια οικοδόμησης εικόνας ισχύος, στρατιωτικοί αναλυτές και πρώην αξιωματικοί σημειώνουν σοβαρές αδυναμίες: το ηθικό των δυνάμεων εμφανίζεται χαμηλό, η εκπαίδευση είναι ανεπαρκής για σύγκρουση υψηλής έντασης, η εφοδιαστική αλυσίδα παρουσιάζει κενά και πολλοί έμπειροι αξιωματικοί έχουν απομακρυνθεί ή εξοριστεί, ώστε να διατηρηθεί η αφοσίωση των υπολοίπων στο καθεστώς. Πηγές στην αντιπολίτευση και πρώην στρατιωτικοί μιλούν για «σκόνη και καπνό» —μια προσπάθεια να κερδηθεί χρόνος και να αποτραπεί άμεση επέμβαση— παρά για ουσιαστική προετοιμασία για συμβατικό πόλεμο.
Στο πεδίο της πολιτοφυλακής, μεγάλο μέρος των δυνάμεων που προβάλλονται από την κυβέρνηση προέρχονται από τοπικούς σχηματισμούς και δεν διαθέτουν την εκπαίδευση ή τα μέσα που θα απαιτούσε μια οργανωμένη άμυνα απέναντι σε υπερδύναμη. Αυτό δημιουργεί ένα χάσμα ανάμεσα στην εικόνα που προωθεί το κράτος και την πραγματική επιχειρησιακή ικανότητα.
Η ένταση επηρεάζει πέρα από το στρατιωτικό πεδίο: η οικονομία της Βενεζουέλας βρίσκεται σε βαθιά κρίση, με προβλέψεις που μιλούν για σημαντική ύφεση και εκρηκτικό πληθωρισμό τα επόμενα χρόνια, γεγονός που ενισχύει την κοινωνική δυσαρέσκεια. Η κυβέρνηση επιχειρεί να διαφυλάξει τη συνοχή της μέσω στρατιωτικών και παραστρατιωτικών στρατηγικών, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να χρησιμοποιήσει συμμάχους στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων ένοπλων ομάδων από γειτονικές χώρες, για να ελέγξει το εσωτερικό πεδίο.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, κάποιοι πολίτες ελπίζουν ότι η εξωτερική πίεση ίσως επιταχύνει πολιτικές αλλαγές, ενώ άλλοι φοβούνται την κλιμάκωση και τις συνέπειές της για την καθημερινή ζωή. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία, καθώς κάθε νέο επεισόδιο ρήξης έχει δυνατότητα να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες στην ευρύτερη περιοχή.
Με πληροφορίες από Washington Post, Wall Street Journal
