Με αναλυτικό του ρεπορτάζ, το BBC «ρίχνει φως» στον ρόλο του dark web κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού και στο πώς εγκληματίες εκμεταλλεύονται τον φόβο για να επιτύχουν τους δικούς τους σκοπούς. 

 

«Εκμεταλλεύονται τον φόβο, την αβεβαιότητα και την αμφιβολία που νιώθουν οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια της πανδημίας και χρησιμοποιούν το άγχος και την απόγνωση για να τους κάνουν να καταναλώσουν ή να κλικάρουν σε πράγματα που κάτω από διαφορετικές συνθήκες δεν θα προτιμούσαν», υποστηρίζει ο Morgan Wright, πρώην ανώτερος σύμβουλος σε πρόγραμμα κατά της τρομοκρατίας του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ.

 

Ο ίδιος μιλάει για «απατεώνες και εγκληματίες» που «εδρεύουν» στο dark web εκμεταλλευόμενοι την αγωνία που νιώθει ο κόσμος από την εξάπλωση της πανδημίας. Ο Morgan Wright, είναι σήμερα επικεφαλής σύμβουλος ασφαλείας στην εταιρεία λογισμικού SentinelOne. Στο παρελθόν δίδασκε ανάλυση συμπεριφοράς στην Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (NSA). Ο ίδιος βλέπει πλέον μερικές από αυτές τις τεχνικές να χρησιμοποιούνται στο dark web, το κρυπτογραφημένο μέρος του διαδικτύου στο οποίο κάποιος μπορεί να έχει πρόσβαση μέσω προγραμμάτων όπως το Tor.

 

Το πρόγραμμα περιήγησης Tor εστιάζει στην προστασία της ιδιωτικής ζωής, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να αποκρύψει ποιος το χρησιμοποιεί και σε ποια δεδομένα υπάρχει πρόσβαση. Έτσι, προσφέρεται στους εγκληματίες ένας βαθμός ατιμωρησίας, καθώς οι Αρχές επιβολής του νόμου δυσκολεύονται πολύ να εντοπίσουν εκείνους που το χρησιμοποιούν.

 

Το αρκτικόλεξο Tor προκύπτει από τις λέξεις "The Onion Router", ακριβώς επειδή όπως υπάρχουν πολλά στρώματα στο κρεμμύδι έτσι υπάρχουν πολλά επίπεδα κρυπτογράφησης στο δίκτυο. Σχεδιάστηκε από το US Naval Research Laboratory και συνεχίζει να λαμβάνει χρηματοδότηση από το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ. 

 

Το Tor δρομολογεί τη διαδικτυακή κίνηση μέσω ενός παγκόσμιου εθελοντικού δικτύου διακομιστών με σκοπό να αποκρύψει την τοποθεσία ενός χρήστη ή τη χρήση της κίνησης από οποιονδήποτε διεξάγει διαδικτυακή παρακολούθηση ή ανάλυση της διαδικτυακής κίνησης. Η χρήση Tor κάνει δύσκολη την ανίχνευση διαδικτυακής δραστηριότητας του χρήστη, συμπεριλαμβανομένου επισκέψεων σε κάποια ιστοσελίδα, διαδικτυακές αναρτήσεις, προγράμματα άμεσων μηνυμάτων και άλλων μέσων διαδικτυακής επικοινωνίας. 

 

Από to ξέσπασα της παγκόσμιας πανδημίας, οι αγορές στο dark web γνωρίζουν άνθιση καθώς οι χρήστες αναζητούν μάσκες, προστατευτικές στολές, γάντια αλλά και χλωροκίνη. Τον περασμένο μήνα, η εταιρεία λογισμικού ασφαλείας IntSights εντόπισε αίμα, που φέρεται να άνηκε σε ασθενείς που ανάρρωσαν από τον κορωνοϊό, να προσφέρεται προς πώληση.

 

Οι εγκληματίες του dark web ευελπιστούν ότι μια αυξημένη αίσθηση φόβου θα ωθήσει τους ανθρώπους να ζητήσουν αυτά τα προϊόντα, γεγονός που θα προκαλέσει αύξηση των τιμών τους. Έκθεση του Αυστραλιανού Ινστιτούτου Εγκληματολογίας διαπίστωσε ότι το μέσο ψεύτικο εμβόλιο πουλήθηκε για περίπου 370 δολάρια, ενώ ένα που υποτίθεται ότι προέρχεται από την Κίνα πωλήθηκε μεταξύ 10.000 έως 15.000 δολάρια. 

 

Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του BBC πολλοί από τους απατεώνες του dark web αναγκάστηκαν να ανακαλύψουν νέες μεθόδους για να βγάλουν χρήματα, ενώ πολλοί εγκληματίες διακρίνουν μια ευκαιρία καθώς η πλειονότητα των ανθρώπων εργάζονται από το σπίτι. 

 

Και το «ηλεκτρονικό ψάρεμα» όμως γνωρίζει άνθιση. Εδώ πρόκειται για απατεώνες που προσποιούνται ότι εκπροσωπούν κάποιον οργανισμό, ελπίζοντας ότι το υποψήφιο θύμα θα δώσει στοιχεία σύνδεσης ή προσωπικά δεδομένα, τα οποία μπορούν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν για να κλοπή χρημάτων ή ταυτότητας.

 

«Οι επιθέσεις ηλεκτρονικού ψαρέματος ξεκίνησαν με εκείνους που προσποιήθηκαν ότι εκπροσωπούσαν το NHS και στη συνέχεια επεκτάθηκαν σε δευτερεύοντες οργανισμούς που σχετίζονται με τον κορωνοϊό» αναφέρει μεταξύ άλλων ο Javvad Malik, εκ μέρους της εκπαιδευτικής εταιρείας KnowBe4.

 

To dark web σχεδιάστηκε ώστε ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή στρατιωτικοί να μιλούν και να συνεργάζονται με έναν ασφαλή, ανώνυμο τρόπο. Παρότι η εισαγωγή του bitcoin επέτρεψε στους εγκληματίες να βγάλουν λεφτά από τον dark web ένας τεράστιος αριθμός χρηστών επιλέγουν να το χρησιμοποιήσουν για τον αρχικό του σκοπό, μιλώντας ανώνυμα σε άλλους μέσα σε φόρουμ.

 

Σύμφωνα με τον Javvad Malik, φόρουμ έχουν χρησιμοποιηθεί συχνά για να τροφοδοτήσουν θεωρίες συνωμοσίας γύρω από τον ιό. Μεταξύ αυτών οι θεωρίες για το 5G και τον «ρόλο» του Μπιλ Γκέιτς. 

 

Καθώς μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ειδησεογραφικά πρακτορεία βάζουν φρένο στην παραπληροφόρηση, πολλοί ωθούνται στο dark web. Αυτά τα φόρουμ λειτουργούν συχνά ως πύλη προς τις αγορές και οι χρήστες συνδέουν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τους με  ένα στοχευμένο κοινό. Αυτό θα μπορούσε να αποτελεί ένα μέσο ώστε οι απατεώνες να κερδίσουν περισσότερα χρήματα τους επόμενους μήνες.

 

Η άλλη όψη του νομίσματος

 

Ωστόσο υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος καθώς πολλοί δημοσιογράφοι, ακτιβιστές και πολίτες χρησιμοποιούν τον dark web για να επικοινωνούν σε χώρες όπου υπάρχει μεγάλη λογοκρισία. Οι εκδόσεις Tor του BBC και των New York Times, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εάν οι αρχικοί ιστότοποι είναι αποκλεισμένοι από κυβερνήσεις. 

 

Το Netblocks, μια ομάδα υπεράσπισης ψηφιακών δικαιωμάτων, υποστηρίζει ότι πολλές χώρες έχουν διακόψει την πρόσβαση στον Διαδίκτυο, με διαφορετικούς τρόπους, καθώς επιδιώκουν να ελέγξουν τη ροή πληροφοριών για τον κορωνοϊό. 

 

Όμως, όπως ανέφερε ο Ντομινίκ Ραμπ, υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, σε πρόσφατη ενημέρωση Τύπου, υπάρχουν ενδείξεις ότι εγκληματικές συμμορίες στοχεύουν ενεργά εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς, ανάμεσά τους και νοσοκομεία. Ο συντονισμός και η ενορχήστρωση πολλών από αυτές τις επιθέσεις συχνά ξεκινούν στον σκοτεινό ιστό.

 

Στον πυρήνα του, το dark web μπορεί ακόμα να χρησιμοποιείται για τους ίδιους λόγους για τους οποίους προοριζόταν να χρησιμοποιηθεί. Παρόλα αυτά οι εγκληματίες το χρησιμοποιούν προσπαθώντας να εκμεταλλευτούν μια παγκόσμια κρίση για οικονομικό κέρδος.

 

«Αυτό είναι το δίκοπο μαχαίρι που ως κοινωνία δεν έχουμε επεξεργαστεί αρκετά: πώς προστατεύουμε την ελευθερία του λόγου και διασφαλίζουμε την ιδιωτικότητα, αλλά ταυτόχρονα εντοπίζουμε και σταματάμε εκείνους που κάνουν κατάχρηση αυτών των ελευθεριών;» λέει ο Javvad Malik.

 

Με πληροφορίες από BBC