Οι καρκίνοι που προκαλούνται από λοιμώξεις είναι πιο συνηθισμένοι από όσο νομίζουμε, εκτιμούν οι ειδικοί, καθώς έως και το 13% των κρουσμάτων οφείλεται σε αυτές, σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση για την Έρευνα του Καρκίνου.
Ορισμένες εκτιμήσεις, μάλιστα, αναφέρουν ότι έως και το 20% των καρκίνων μπορεί να προέρχεται από λοίμωξη. Οι μολυσματικοί παράγοντες που συνδέονται με τον καρκίνο περιλαμβάνουν βακτήρια, όπως το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H. pylori) και ιούς, όπως ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), ο ιός Epstein-Barr (EBV) και η ηπατίτιδα Β και C. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν πως δεν είναι παρά ένα μικρό ποσοστό όσων έχουν ασθενήσει με λοίμωξη που αναπτύσσει, τελικά, καρκίνο.
Πολλοί καρκίνοι εμφανίζονται όταν τα κύτταρα ενός οργάνου ενθαρρύνονται να αναπτύσσονται και να διαιρούνται πιο συχνά. Στατιστικά, τα κύτταρα που διαιρούνται πιο συχνά είναι πιο πιθανό να κάνουν λάθος και αυτό το λάθος μπορεί να οδηγήσει ένα φυσιολογικό κύτταρο σε καρκινικό κύτταρο. Παράγοντες όπως η φλεγμονή ή η μόλυνση προκαλούν αυξημένο κύκλο εργασιών ή μπορεί να εισάγουν το λάθος που οδηγεί τα κύτταρα στην ανάπτυξη.
Ενδεικτικά, λοιμώξεις που ενδέχεται να προκαλέσουν καρκίνο, είναι:
Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού
Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού μπορεί να μολύνει το στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο (το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου) και να προκαλέσει γαστρίτιδα ή πεπτικό έλκος. Μπορεί να περάσει από άτομο σε άτομο μέσω του σάλιου, του εμετού ή των κοπράνων ή μέσω μολυσμένου νερού ή τροφής.
Δεδομένης της ευκολίας μετάδοσης του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού, δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού έχει μολυνθεί από αυτό, αν και μόνο το 30% περίπου των μολυσμένων ατόμων έχει συμπτώματα.
Τα άτομα με χρόνιες λοιμώξεις από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του στομάχου ή γαστρικό λέμφωμα - περισσότερες από 800.000 περιπτώσεις καρκίνου ετησίως αποδίδονται στη συγκεκριμένη μόλυνση παγκοσμίως.
Ο κίνδυνος μόλυνσης από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού μπορεί να μειωθεί με το συνηθισμένο πλύσιμο των χεριών και την κατανάλωση τροφής και πόσιμου νερού από ασφαλείς πηγές — ξεκινώντας από την παιδική ηλικία. Οι τεκμηριωμένες λοιμώξεις από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού μπορούν να αντιμετωπιστούν με συνδυασμό αντιβιοτικών και άλλων φαρμάκων.
HPV
Ο HPV είναι μια κοινή, σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη που μπορεί να επηρεάσει την περιοχή των γεννητικών οργάνων, το δέρμα και τον λαιμό. Σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ, πριν από δύο δεκαετίες, περίπου 14 εκατομμύρια νέες μολύνσεις από HPV εμφανίζονταν ετησίως στη χώρα. Εκτιμάται ότι ο αριθμός ορισμένων λοιμώξεων από τον HPV έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 70% σε γυναίκες ηλικίας 14 έως 24 ετών από τότε, χάρη στην εισαγωγή του εμβολίου για τον HPV.
Κάθε χρόνο, σχεδόν 700.000 καρκίνοι παγκοσμίως αποδίδονται στον HPV, συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού, των γεννητικών οργάνων, του στοματοφάρυγγα και του τραχήλου. Ενώ περισσότερο από το 90% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας και του πρωκτού οφείλονται σε λοιμώξεις από HPV, οι περισσότερες λοιμώξεις από HPV υποχωρούν. Ο κίνδυνος καρκίνου είναι υψηλότερος, ωστόσο, σε άτομα με επίμονες λοιμώξεις. Καμία θεραπεία δεν μπορεί να εξαλείψει τη μόλυνση.
Ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη των πιο κοινών τύπων HPV είναι μέσω του εμβολιασμού, ξεκινώντας από την ηλικία των 9 ετών. «Αν και ήταν λίγο άβολο για μένα να σκέφτομαι τα τρία μου παιδιά ως μελλοντικά σεξουαλικά όντα σε αυτές τις ηλικίες, παρόλα αυτά έκανα τα πάντα για να εμβολιαστούν, γνωρίζοντας ότι αυτό θα μείωνε τις πιθανότητες για καρκίνους που σχετίζονται με τον HPV ως ενήλικες», λέει στην Washington Post o δρ Mikkael A. Sekeres, επικεφαλής του τμήματος αιματολογίας και καθηγητής ιατρικής στο Sylvester Comprehensive Cancer Center, στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι.
Ιός Epstein-Barr
Ο ιός Epstein-Barr (EBV) που ευθύνεται για τη μονοπυρήνωση ή τη «ασθένεια του φιλιού», προκαλεί περισσότερα από 150.000 λεμφώματα και καρκίνους κεφαλής και τραχήλου παγκοσμίως κάθε χρόνο. Όπως υποδηλώνει το ψευδώνυμο, ο EBV μεταδίδεται μέσω των σωματικών υγρών, συνηθέστερα του σάλιου, αν και οι περισσότεροι έφηβοι και νεαροί ενήλικες δεν θα εμφανίσουν κανένα σύμπτωμα όταν μολυνθούν. Υπολογίζεται ότι περισσότερο από το 90% του πληθυσμού φέρει EBV και ενώ η αποφυγή ατόμων με τη μόλυνση, η καλή υγιεινή των χεριών και η αποφυγή κοινής χρήσης ποτών και φαγητού μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα απόκτησης EBV, η μόλυνση με τον ιό θεωρείται σχεδόν αναπόφευκτη.
Η συντριπτική πλειονότητα των ατόμων που έχουν μολυνθεί με EBV δεν θα αναπτύξουν καρκίνο από τον ιό. Τα άτομα με υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνους που σχετίζονται με τον EBV περιλαμβάνουν εκείνους που είναι ανοσοκατασταλμένοι μετά από μεταμόσχευση στερεών οργάνων (με υψηλότερα ποσοστά σε αυτούς που λαμβάνουν μόσχευμα εντέρου, πνευμόνων ή καρδιάς) ή μεταμόσχευση μυελού των οστών ή σε περιβάλλον μόλυνσης με HIV .
Ηπατίτιδα B και C
Οι λοιμώξεις από ηπατίτιδα Β και C είναι οι πιο συχνές αιτίες καρκίνου του ήπατος παγκοσμίως, οδηγώντας σε περισσότερα από 500.000 περιστατικά ετησίως μαζί. Και οι δύο ιοί μπορούν να μεταδοθούν μέσω της σεξουαλικής επαφής, του αίματος ή με κοινή χρήση βελόνων με χρήση ενέσιμων ναρκωτικών. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 250 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με ηπατίτιδα Β παγκοσμίως, ενώ 50 εκατομμύρια έχουν χρόνια ηπατίτιδα C.
Όπως και με τον HPV, η ηπατίτιδα Β μπορεί να προληφθεί μέσω μιας σειράς εμβολίων για παιδιά και ενήλικες 59 ετών και κάτω και για ηλικιωμένους με παράγοντες κινδύνου για ηπατίτιδα Β. Η χρόνια ηπατίτιδα Β μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιιικά φάρμακα, τα οποία δεν είναι θεωρείται θεραπευτική.
Δυστυχώς, δεν υπάρχει εμβόλιο για την πρόληψη της ηπατίτιδας C. Τα καλά νέα, ωστόσο, είναι ότι η ανάπτυξη αντιικών χαπιών άμεσης δράσης θεωρείται πραγματικό ιατρικό θαύμα, καθώς θεραπεύουν άτομα με χρόνια ηπατίτιδα C στο 95% των περιπτώσεων, με μόνο μια πορεία θεραπείας 8-12 εβδομάδων. Όπως θα περίμενε κανείς, μια μελέτη σε περισσότερα από 240.000 άτομα με χρόνια ηπατίτιδα C διαπίστωσε ότι η θεραπεία με αντιικά μείωσε το ποσοστό καρκίνου του ήπατος περισσότερο από το μισό.
Με πληροφορίες από The Washington Post
