Ερευνητές από το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (EMBL), το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο και το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης παρουσίασαν ένα νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, ικανό να υπολογίζει τον κίνδυνο εμφάνισης περισσότερων από 1.000 ασθενειών και να προβλέπει την πορεία της υγείας ενός ατόμου για διάστημα έως και 20 ετών.
Το σύστημα, με την ονομασία «Delphi-2M», βασίζεται σε αλγοριθμικά μοντέλα παρόμοια με εκείνα που χρησιμοποιούνται σε εφαρμογές όπως το ChatGPT.Λαμβάνει υπόψη το ιατρικό ιστορικό, βασικά δημογραφικά στοιχεία και παράγοντες τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η παχυσαρκία, ώστε να εκτιμήσει αν και πότε μπορεί να εμφανιστούν παθήσεις όπως καρκίνος, διαβήτης, καρδιολογικά ή αναπνευστικά νοσήματα.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature. «Τα ιατρικά περιστατικά συχνά ακολουθούν προβλέψιμα μοτίβα», εξηγεί ο Τομάς Φιτζέραλντ από το EMBL. «Το μοντέλο μας αναγνωρίζει αυτά τα μοτίβα και μπορεί να προβλέψει μελλοντικές εξελίξεις στην υγεία».
Για την εκπαίδευσή του χρησιμοποιήθηκαν ανωνυμοποιημένα δεδομένα 400.000 συμμετεχόντων από το UK Biobank και 1,9 εκατομμυρίων ασθενών από το εθνικό μητρώο της Δανίας. Οι προβλέψεις παρουσιάζονται σε μορφή πιθανοτήτων, με τρόπο παρόμοιο με τις καιρικές προβλέψεις: π.χ. «70% πιθανότητα εμφάνισης καρδιοπάθειας μέσα στην επόμενη δεκαετία».
Ο προσωρινός διευθυντής του EMBL, Γιούαν Μπέρνι, εκτίμησε ότι οι ασθενείς θα έχουν πρόσβαση σε τέτοια εργαλεία μέσα στα επόμενα χρόνια. «Ο γιατρός θα μπορεί να σου πει: ‘Αυτοί είναι οι τέσσερις βασικοί κίνδυνοι για σένα και αυτά είναι δύο πράγματα που μπορείς να κάνεις για να τους μειώσεις’. Για κάποιες ασθένειες οι συμβουλές θα είναι κλασικές, όπως να χάσεις βάρος ή να κόψεις το κάπνισμα· σε άλλες, όμως, θα είναι πολύ πιο εξειδικευμένες. Αυτό είναι το μέλλον που θέλουμε να χτίσουμε».
Σε αντίθεση με υπάρχοντα εργαλεία, όπως η μέθοδος Qrisk που υπολογίζει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού μέσα στην επόμενη δεκαετία, το Delphi-2M μπορεί να αξιολογήσει πολλαπλές παθήσεις ταυτόχρονα και σε βάθος χρόνου. «Αυτό που δεν μπορούν να κάνουν τα μοντέλα για μεμονωμένες ασθένειες είναι να δώσουν συνολική εικόνα», τόνισε ο Μπέρνι.
Η ερευνητική ομάδα υπογραμμίζει ότι το νέο σύστημα έχει ακρίβεια συγκρίσιμη με τα πιο εξελιγμένα μοντέλα που προβλέπουν μία μόνο ασθένεια, αλλά το πλεονέκτημά του είναι ότι καλύπτει περισσότερες από 1.000 παθήσεις. Χάρη στη «γενετική» του φύση, μπορεί επίσης να δημιουργεί υποθετικές διαδρομές για την πορεία της υγείας κάθε ατόμου και να υπολογίζει το μελλοντικό φορτίο ασθενειών για διάστημα έως και 20 ετών.
«Πρόκειται για την αρχή ενός νέου τρόπου κατανόησης της ανθρώπινης υγείας και της εξέλιξης των ασθενειών», δήλωσε ο καθηγητής Μόριτς Γκερστουνγκ, επικεφαλής του τμήματος ΤΝ στην ογκολογία στο Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο. «Μοντέλα όπως το δικό μας θα μπορούσαν στο μέλλον να συμβάλουν στην εξατομικευμένη φροντίδα και να βοηθήσουν τα συστήματα υγείας να προγραμματίζουν σε μεγάλη κλίμακα τις ανάγκες τους».
Με πληροφορίες από Guardian
