Το 1894, ο Γάλλος φυσιολόγος Ετιέν-Ζυλ Μαρέ, προσπάθησε να λύσει ένα «αίνιγμα», το οποίο απασχολούσε την επιστημονική κοινότητα της εποχής: πώς γίνεται οι γάτες να φαίνεται ότι προσγειώνονται πάντα στα πόδια τους όταν πέφτουν;
Χρησιμοποιώντας τα, χαμηλής σε ποιότητα, βίντεο της εποχής, ο Marey κατάφερε να αποδείξει οριστικά ότι οι γάτες, όταν πέφτουν από ύψος, είναι σε θέση να ισορροπήσουν στον αέρα χωρίς βοήθεια.
Τα ευρήματα εντυπωσίασαν την -τότε- επιστημονική κοινότητα, αλλά το μυστήριο του πώς οι γάτες τελικά επιτυγχάνουν αυτήν την εντυπωσιακή, κατά τ' άλλα, προσγείωση παρέμεινε άλυτο.
An exceptionally flexible region of the spine enables falling cats to twist the front and back halves of their body sequentially to ensure a safe landing https://t.co/6jXKlPZSpP
— New Scientist (@newscientist) March 15, 2026
Τι έδειξε νέα μελέτη για τις γάτες
Σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε τον περασμένο μήνα στο επιστημονικό περιοδικό The Anatomical Record, ερευνητές προτείνουν μια διαφορετική εξήγηση για το πώς οι γάτες καταφέρνουν να προσγειώνονται όρθιες. Τα ευρήματα δίνουν νέα στοιχεία στο λεγόμενο «πρόβλημα της γάτας που πέφτει», δείχνοντας ότι ένα εξαιρετικά ευέλικτο τμήμα της σπονδυλικής τους στήλης τους επιτρέπει να διορθώνουν τη στάση τους ενώ βρίσκονται στον αέρα.
Ο Greg Gbur, φυσικός και ειδικός στο φαινόμενο της πτώσης των γατών από το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, σημείωσε ότι είναι η πρώτη φορά που εξετάζεται τόσο άμεσα «τι μας λέει η δομή της σπονδυλικής στήλης για τον τρόπο που μια γάτα περιστρέφεται καθώς πέφτει».
Όπως είπε, η έρευνα αποκαλύπτει εντυπωσιακές λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο οι γάτες ελίσσονται στον αέρα.
An exceptionally flexible region of the spine enables falling cats to twist the front and back halves of their body sequentially to ensure a safe landing https://t.co/sPh2clknu8
— New Scientist (@newscientist) March 13, 2026
Γάτες: Ένα παλιό μυστήριο που παραμένει άλυτο
Η περιέργεια γύρω από τις γάτες που πέφτουν υπάρχει εδώ και αιώνες, όμως ο μηχανισμός πίσω από αυτή την «ακροβατική» ικανότητα παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστος. Ένας λόγος είναι ότι η ανατομία της γάτας δεν έχει μελετηθεί τόσο λεπτομερώς όσο θα περίμενε κανείς, εξηγεί ο Yasuo Higurashi, φυσιολόγος στο Πανεπιστήμιο Yamaguchi στην Ιαπωνία και επικεφαλής της μελέτης.
«Οι φυσικοί προσπάθησαν να περιγράψουν το φαινόμενο με απλές εξισώσεις», σημειώνει ο ζωολόγος Ruslan Belyaev από τη Μόσχα. «Όμως η πραγματική γάτα είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από απλή».
Μέχρι σήμερα, η επιστημονική κοινότητα έχει καταλήξει σε δύο βασικά μοντέλα για το πώς «προσγειώνονται» οι γάτες: η μέθοδος «μπροστά-πίσω πόδια», όπου το θηλαστικό τεντώνει πρώτα τα πίσω πόδια και μετά τα μαζεύει, περιστρέφοντας διαδοχικά το πάνω και το κάτω μέρος του σώματός της.
Το μοντέλο «μάζεμα και στροφή»: το πάνω και το κάτω μέρος του σώματος στρίβουν ταυτόχρονα αλλά σε αντίθετες κατευθύνσεις.
Scientists Discover a New Twist in Why Falling Cats Land on Their Feet : ScienceAlert https://t.co/CcxYLtQ3aa
— Unlikely Buddha (@Unlikely_Buddha) March 12, 2026
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα της έρευνας για τις γάτες
Η ομάδα του Higurashi μελέτησε τη σπονδυλική στήλη γατών χρησιμοποιώντας δωρημένα δείγματα, ενώ πραγματοποίησε και ελεγχόμενα πειράματα πτώσης από χαμηλό ύψος (περίπου ένα μέτρο) σε ζωντανές γάτες, με μαλακή επιφάνεια προσγείωσης για λόγους ασφαλείας.
Παράλληλα, κατασκεύασαν ειδική συσκευή που επέτρεπε τη μηχανική κάμψη των σπονδύλων, ώστε να μετρηθεί η ευκαμψία τους.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το άνω τμήμα της σπονδυλικής στήλης (θωρακική περιοχή) είναι εξαιρετικά ευέλικτο, την ώρα που το κάτω μέρος (οσφυϊκή περιοχή) είναι πιο άκαμπτο και βαρύ.
Αυτό εξηγεί γιατί οι γάτες πρώτα στρίβουν το μπροστινό μέρος του σώματος και μετά το πίσω. Με άλλα λόγια, «γυρίζουν» πρώτα τον κορμό τους για να δουν προς τα κάτω και στη συνέχεια προσαρμόζουν το υπόλοιπο σώμα.
«Η θωρακική σπονδυλική στήλη της γάτας μπορεί να περιστραφεί όπως ο δικός μας λαιμός», εξηγεί ο Higurashi. Μάλιστα, οι άνω σπόνδυλοι μπορούν να περιστραφούν έως και 360 μοίρες, κάτι που διευκολύνει αυτές τις κινήσεις στον αέρα.
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι οι γάτες φαίνεται να έχουν μια «προτίμηση» κατεύθυνσης, καθώς διαπιστώθηκε -στα πειράματα- πως οι περισσότερες στρίβουν προς τα δεξιά όταν διορθώνουν την πτώση τους.
Παρότι η έρευνα δεν δίνει οριστική απάντηση στο ποιο μοντέλο είναι το σωστό, προσφέρει σημαντικά στοιχεία για τη βελτίωση των επιστημονικών μοντέλων.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το επόμενο βήμα είναι η δημιουργία πιο εξελιγμένων μαθηματικών και τρισδιάστατων μοντέλων που θα αποτυπώνουν καλύτερα την πραγματική κίνηση των γατών.
Με πληροφορίες από New York Times
